Warszawa, dnia 1 grudnia 1955 r.Mb Ml* POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr38298 -fl 3i, 3/01 Deutsche Gold-und Silber-Scheideanstalt vormals Roessler £f£jQ S3/^ Frankfurt n. M., Niemcy Zach.Zapiecie suwakowe Patent trwa od dnia 15 listopada 1952 r.Wynalazek dotyczy zapiecia suwakowego, skladajacego sie z dwóch zaczepiajacych o sie¬ bie narzadów zamykajacych, wykonanych z ela¬ stycznego gietkiego materialu, które sa ze soba laczone i oddzielane. Obydwa paski sa celowo wykonane jako symetryczne, co pozwala stoso¬ wac do ich wytwarzania jedna i te sama forme.Wedlug wynalazku na obu przykrywajacych sie paskach sa umieszczone zebate listwy, które zaczepiajac o siebie, wchodza jedna w druga prostopadle do plaszczyzny paska. Ponadto oby¬ dwa paski sa zaopatrzone w narzady, zapobie¬ gajace przesuwaniu w plaszczyznie paska i roz¬ dzielaniu w kierunku prostopadlym.Wykonanie w mysl wynalazku pasków zamy¬ kajacych o jednej co najmniej listwie zebatej zapobiega przesuwaniu pasków zamykajacych w jej podluznym kierunku, co przy odpowiednim profilu zebów jest zwlaszcza korzystne do wielostronnego zapiecia. Profilowanie takie mo¬ ze polegac na przecieciu boków zebów, powo¬ dujacym lub co najmniej ulatwiajacym glów¬ nie ryglowanie w kierunku prostopadlym do listwy paska. Przeciete moga byc zarówno boki zebów, lezace w kierunku ruchu suwaka, jak i prostopadlym do niego. Dla pracy suwaka, po¬ wodujacego zapinanie lub otwieranie zapiecia, jest szczególnie korzystne przeciecie boków ze¬ bów lezacych w kierunku ruchu suwaka. Przy tej postaci wykonania uzyskuje sie dalsze zale¬ ty, ze wzgledu na prostote wykonania czesci skladowych zapiecia droga natryskiwania z od¬ powiednio profilowanej dyszy.Jako dalszy narzad ryglujacy, zapobiegajacy przede wszystkim przesuwaniu w plaszczyznie paska, moga sluzyc listwy prowadnicze, umiesz¬ czone na poszczególnych paskach. Kazdy pasek posiada w tej postaci wykonania wynalazku co najmniej jedna listwe prowadnicza, która w ce¬ lu ulatwienia ryglowania w kierunku prosto¬ padlym do plaszczyzny paska, moze byc rów¬ niez przecieta. Zeby moga byc róznego ksztal¬ tu i profilu, np. moga posiadac trapezowy, ha¬ czykowaty lub grzybkowaty pfczekrój poprzecz¬ ny. Wszystkie te trzy postacie wykonania sta¬ nowia rodzaj przeciecia korzystny do ryglowa¬ nia w kierunku prostopadlym do plaszczyzn pasków. Do tego samego celu moze sluzyc ry- flowanie boków zebów równolegle do plasz¬ czyzny paska, niezaleznie od profilu zebów. Pro-stopadle ryflowaiiie boków zebów jest zwlasz¬ cza korzystne do zapobiegania bocznemu prze¬ suwowi, prostopadle do kierunku ruchu suwa¬ ka.W zaleznosci od stosowanego materialu i od wiekszego lub mniejszego stopnia naprezenia zapiecia suwakowego, opisane srodki ryglujace oraz forma i uksztaltowanie zebów moga byc ze soba odpowiednio kombinowane. Zeby moga byc wykonane tak, azeby zaczepialy o siebie kli¬ nowato. Powoduje to boczne ryglowanie, nato¬ miast za pomoca ryflowania boków zebów, rów¬ nolegle do kierunku ruchu suwaka, zapobiega sie wzajemnemu podnoszeniu sie czesci zapie¬ cia. Zamiast ryflowania lub tez niezaleznie od ryflowania zeby moga byc takze przeciete.W celu zwiekszenia statecznosci zebów wskazane jest polaczenie nie tylko ich podsta¬ wy, lecz takze i boków z paskiem zapiecia, np. t bokiem listwy prowadniczej lub z rowkiem.Do zapiec o niewielkim naprezeniu mozna za¬ stosowac takze i listwy zebate o swobodnie ustawionych zebach.Ogólnie biorac, zaleca sie umieszczanie zebów prostopadle do kierunku ruchu suwaka. Mo¬ zliwe sa jednak takze postacie wykonania, w których zeby sa ustawione pod katem róznia¬ cym sie od kata 90°, najlepiej pod katem oko¬ lo 45°.W celu uwzglednienia róznych naprezen su¬ waka przy zamykaniu i otwieraniu zapiecia, kazdy pasek moze posiadac podwójne rzedy ze¬ bów, przy czym zeby jednego rzedu sa umiesz¬ czone pod katem do zebów drugiego rzedu. W widoku z góry rozmieszczenie zebów pojedyn¬ czego paska jest podobne do kóscca ryby.Wynalazek jest wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia perspektywiczny wi¬ dok paska zapiecia z dwiema bocznymi listwa¬ mi prowadniczymi, fig. 2 przedstawia dolny pa¬ sek zapieciowy, fig. 3—5 przedstawiaja rózne frofile zebów, fig. 6 przedstawia pasek z zeba¬ mi klinowymi, fig. i i 6 przedstawiaja przekrój i perspektywiczny widok Innej postaci wyko¬ nania zapiecia wedlug wynalazku, fig. 9 przed¬ stawia pasek z dwoma rzedami zebów rozmiesz¬ czonych w stosunku do siebie pod katem i wreszcie fig. 10 przedstawia perspektywiczny widok innej jeszcze postaci wykonania zapiecia suwakowego w polozeniu zapietym.Pasek zapieciowy uwidoczniony na fig. 1 po¬ siada dwie listwy prowadnicze 11 i 12, z któ¬ rych jedna ii ha boku 13 je$t podcieta i utwo¬ rzone sa wolho Stojaco zet^y 14. Zeby przebie¬ gaja na boku 15 zwezajaco ku podstawie zeba, przy czym powstaje profil odpowiadajacy prze¬ cieciu listwy Ii. W opisanej postaci wykonania drugi pasek zapieciowy, posiadajacy calkowicie taki sam ksztalt, zazebia sie od góry z dolnym w ten sposób, ze ukosne boki 15 zebów wchodza w przeciecie 13 listwy prowadniczej ii, powo- wodujac niezawodne zamkniecie zapiecia.Dolny pasek zapieciowy, uwidoczniony na fig. 2, posiada zeby 16, które polaczone sa z podstawa i bokami tego paska.Przewezenie spodu zebów i6 od strony boku 17 odpowiada bocznej sciance 18 miedzy kazdy¬ mi dwoma zebami. Liczba i9 oznaczona jest li¬ stwa prowadnicza, która w przedstawionej tu¬ taj postaci wykonania takze jest podcieta.Na fig. 3—5 uwidocznione sa trzy rózne pro¬ file zazebiajacych sie ze soba zebów dwóch pa¬ sków zapieciowych 20 i 21, a mianowicie we¬ dlug fig. 3 zeby posiadaja ksztalt trapezowy, wedlug fig. 4 — haczykowaty, a wedlug fig. 3 — grzybkowy.Na fig. 6 przedstawiony jest pasek zaopatrzo¬ ny w zeby klinowe, który laczy sie w jedno za¬ piecie z tak samo uksztaltowanym drugim pa¬ skiem za pomoca klinowego zaczepienia o siebie z góry tych zebów. Boki 22 sa ryflowane rów¬ nolegle do plaszczyzny paska, wskutek czego zapobiezono unoszeniu jednego paska od dru¬ giego.Korzystna postac wykonania zapiecia we¬ dlug wynalazku jest przedstawiona w przekro¬ ju na fig. 7 i w widoku perspektywicznym na fig. 8. Obydwa paski zapieciowe 23 i 24 sa za¬ opatrzone w suwak, który w pasku 24 zostal oznaczony liczba 25. W rowku 25 sa umieszczo¬ ne w jednakowych odstepach od siebie i po¬ przecznie do podluznego kierunku paska, zebate wystepy 26, zwezajace sie w kierunku podsta¬ wy zeba. Wystepy te posiadaja przekrój trape¬ zowy uwidoczniony na fig. 3. Zeby sa polaczo¬ ne z podstawa i z boczna scianka rowka. Prze¬ strzenie posrednie 27 posiadaja taki sam prze¬ krój poprzeczny jak i zeby 26, wskutek czego zeby jednego paska przy zamykaniu zapiecia suwakowego zaczepiaja o przestrzenie posred¬ nie drugiego paska. Do tego celu sluzy nie uwidoczniony na rysunku narzad suwakowy, który paski odgina od siebie lukowo, przy czym wówczas przestrzenie posrednie zostaja rozsze¬ rzane. Przesuwanie suwaka w jednym kierun¬ ku powoduje zapinanie pasków 23 i 24, nato¬ miast jego przesuwanie w drugim kierunku — rozpinanie tych pasków, jak to ma miejsce w zapieciach suwakowych. - 2Na fig. 9 przedstawiono schematycznie dwa rzedy zebów 28 paska zapieciowego, rozmiesz¬ czonych wzgledem siebie pod katem.Fig. 10 uwidacznia zapiecie suwakowe, w któ¬ rym kazdy z pasków 29 i 30 posiada srodkowo umieszczone listwy prowadnicze 31 i 32 oraz odpowiednie rowki. Na obu stronach kazdego paska umieszczone sa w mysl wynalazku listwy zebate 33 i 34, zazebiajace sie z zebami drugie¬ go paska zapiecia i zapobiegajace przesuwaniu nie przedstawionego na fig. 10 suwaka w kie¬ runku jego ruchu.Zapiecie suwakowe wedlug wynalazku umo¬ zliwia wszechstronne zapinanie i pozwala przy tym jednoczesnie na nalezyte rozdzielanie obu pasków zapieciowych.Jako material do wyrobu zapiecia suwakowe¬ go wedlug wynalazku nadaja sie wszelkiego ro¬ dzaju elastomery, zwlaszcza zas takie, które daja sie formowac termoplastycznie, np. poli¬ chlorki winylowe, pólietyle, jak równiez poli¬ mery mieszane, np. polimer mieszany znany pod nazwa „Saran" i zawierajacy okolo 85% polichlorku winylowego. Nadaja sie równiez do tego celu produkty polikondensacji, np. pro¬ dukty znane pod nazwa „Nylon" i „Perlon" stosowane do wyrobu wlókien calkowicie synte¬ tycznych. Do wyrobu opisanych zapiec nadaje sie takze wulkanizowany kauczuk naturalny lub sztuczny, posiadajacy zalete dobrego wza¬ jemnego przywierania laczonych ze soba po¬ wierzchni. Moze byc równiez do wytwarzania tych zapiec zastosowany kauczuk sylikonowy.Wytwarzanie poszczególnych narzadów za¬ piecia moze byc dokonywane w znany sposób przez natryskiwanie i (lub tloczenie). PL