Gliny, zwlaszcza pochodzenia lodowcowego, za- w i era ja szkodliwe zanieczyszczenia, do których na¬ leza kamienie kwarcowe, mineraly zawierajace siarke (siarczan wapniowy i magnezowy, siarczek zelaza i inne) a przede wszystkim margiel, wyste¬ pujacy w postaci mniejszych lub wiekszych brylek.Zanieczyszczenia te, jesli wystepuja w wiekszej ilosci, moga uczynic gline niezdatna do uzytku przez utrudnienie formowania lub przez powodo¬ wanie pekania wyrobów przy wypalaniu wskutek róznic skurczliwosci.Szkodliwosc soli mineralnych wystepuje dopiero po wypale i po uzyciu cegiel do muru, gdy woda dostajaca sie do porowatej masy cegly powoduje krystalizacje tych soli, które wtedy zwiekszaja swoja objetosc i krystalizuja na powierzchni, two¬ rzac wykwity solne, lub powoduja pekniecia cegly.*) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze twórcami wynalazku sa inz. Stanislaw Czech, inz. Andrzej Syrek i Józef Ombach.Dotychczas szkodliwe zanieczyszczenia surowej gliny zwalczane byly przez reczne wybieranie wiekszych kamieni, rozdrabnianie za pomoca kolo- toków i walców gladkich na ziarna o srednicy po¬ nizej 1,5 mm, odpowiednie wypalanie wyrobów umozliwiajace laczenie sie wapna z krzemionka zawarta w glinie na latwotopliwy krzemian wap¬ niowy oraz przez.zmulanie gliny.Najskuteczniejszym z tych sposobów jest zmu- lanie, przy którym istnieje równiez mozliwosc za¬ miany rozpuszczalnych siarczanów w nierozpu¬ szczalny siarczan barowy przez dodanie najlepiej weglanu barowego.Stosowany dotychczas sposób zmulania wymaga budowy wielu obszernych basenów osadowych i charakteryzuje sie zbyt powolnym obsychaniem mulu oraz mozliwoscia" rozwarstwiania sie osadu w czasie procesu odstawania. Stosowanie do osu¬ szania mulu pras filtracyjnych jest nieekonomiczne ze wzgledu na ich mala wydajnosc, periodyczne dzialanie i duza pracochlonnosc.-Przedmiotem wynalazku jest sposób oczyszczania surowej gliny przez jej zmulem\ oddzielenia itafciieni i piajkulna ^llrotowym sicie bebndwym l hastepnli £oduddnife;njb mulu przez wirowanie na wytlaczarce odsrodkowej, przy czym do umilania uzyta zostaje woda oddzielona na ujy- tlaczarce. Zawracanie mody ma na celu unikniecie straty cennych koloidom, glównie Al%03 zamieszo¬ nych w modzie.Oczyszczanie gliny suromej sposobem wedlug wynalazku mymaga szeregu nomych urzadzen, które przedstawione, sa na rysunkach na których fig. 1 przedstawia widok z boku sita bebnowego, fig. 2 widok sita bebnowego od strony mimosrodu uiy- wywolujacego wibracje, fig. 3 widok sita bebno¬ wego od strony wlotu szlamu, fig. 4 przekrój A—A lig- 1» fig- 5 przekrój B—B fig. 1, fig. 6 przekrój C—C fig. 1, fig. 7 podluzny przekrój zmularki, fig. 8 widok zmularki z boku, fig. 9 widok zmularki z góry, fig. 10 przekrój podluzny wytlaczarki od¬ srodkowej.Przy przeróbce gliny sposobem wedlug wyna¬ lazku surowa glina umieszczona zostaje w zasilaczu o znanej ^konstrukcji, który podaje surowiec do zmularki przedstawionej na fig. 7, 8 i 9, gdzie ule¬ ga ona rozdrobnieniu i zmieszaniu z woda. Pow¬ stala w zmularce mieszanina, podawana jest nastepnie do sita bebnowego przedstawionego na fig. od 1 do 6. Na sicie bebnowym oddzielone zo¬ staja wieksze kamienie i piasek, a reszta surowca w postaci zawiesiny wodnej dostaje sie do wytla¬ czarki odsrodkowej, przedstawionej na fig. 10, w której oddzielona zostaje wiekszosc wody.Odwodniona w wytlaczarce glina stanowi suro¬ wiec do formowania ksztaltek ceramicznych, a od¬ dzielona woda zawierajaca najdrobniejsze nieoddzie- lone czastki zawiesiny zawrócona zostaje-do zmu¬ larki, pozostaje zatym w obiegu zamknietym. Z ukla¬ du uchodzi woda jedynie wraz z oddzielona na wytlaczarce glina, przy czym straty te pokrywane sa woda swieza uzywana w sicie bebnowym do plukania.Dzieki zamknietemu obiegowi wody sposób wed¬ lug wynalazku nie powoduje strat cennych naj¬ drobniejszych skladników.Sposób wedlug wynalazku i urzadzenia do wy¬ konywania tego sposobu, pozwala na umieszczenie wszystkich urzadzen w jednym budynku, przez co uniezaleznia produkcje od warunków atmosferycz¬ nych, i w zimie umozliwia uzywanie do zmulania cieplej wody.Przeróbka gliny surowej wedlug wynalazku od¬ bywa sie najlepiej w urzadzeniach przedstawio¬ nych na rysunkach a wiec na zmularce, sicie beb¬ nowym i wytlaczarce odsrodkowej.Zmularka (fig. 7, 8 i 9) sklada sie z okraglego zbiornika wykonanego z zestawionych razem seg¬ mentów boc/nych 13 i dennych 14, montowanych na miejscu pracy zmularki, oraz z urzadzenia do rozdrabniania gliny i jej zmulania wewnatrz zbior¬ nika.* Zbiornik obudowany jest otulina betonowa, a jego wnetrze wylozone jest wymiennymi wkladkami ze¬ liwnymi.Dno zbiornika pochyle jest do srodka i posiada w srodku zamykany otwór, sluzacy do oprózniania zbiornika ze zmulonej gliny.Urzadzenie do rozdrabniania i zmulania sklada sie z napedu 17 oraz z pionowego walu 15, na któ¬ rym osadzone sa cztery ramiona 16, z których dwa uzbrojone sa w plugi 18 przerzucajace gline, a po¬ zostale dwa ramiona uzbrojone sa w zawieszone na lancuchach haki do rozdrabniania gliny.Sito bebnowe przedstawione na fig. 1—6 jest wolnoobracajacym sie, poziomo ustawionym beb¬ nem 1, w którym umieszczone sa obracajace sie wraz z bebnem 1 sita 2 i 3 w ksztalcie wielobocz- nych ostroslupów. Osie sit sa zgodne z osia obrotu bebna. Sito 3, do którego uchodzi króciec wlotowy 9 rozszerza sie w kierunku przeciwnym wlotowi 9 i znajduje sie wewnatrz sita 2, które rozszerza sie w kierunku wlotu 9. Zespól sit polaczony jest z pobocznica bebna 1 scianka 5, przez co utujo- rzona zostaje tylna komora (przekrój C—C fig. 1), posiadajaca wylot 7.Sito 2 oddziela srodkowa komore urzadzenia, posiadajaca wylot 10.Od strony wlotu 9 urzadzenie posiada przednia komore, posiadajaca równiez otwór wylotowy.Beben 1 wprawiany jest w ruch obrotowy nape¬ dem 8. Oba sita poddane sa ponadto wibracji za pomoca mimosrodu 6, napedzanego oddzielnym sil¬ nikiem. Mieszanina majaca byc rozdzielona na sicie bebnowym wplywa króccem wlotowym 9 na sito 3, posiadajace wieksze otwory, przez które przecieka drobniejsza czesc mieszaniny, pozostaja natomiast kamienie. Dzieki * odpowiedniemu ksztaltowi sita, ruchowi obrotowemu i wibracji kamienie priesu- waja sie ku tylowi urzadzenia, gdzie zostaja odmy¬ te przez wode doprowadzona przez rure do srodka sita 3. Odmyte kamienie spadaja do tylnej komory sita bebnowego.Zmulona glina, która przeciekla przez sito 3 spada na sito 2 o mniejszych otworach i do- dzielona zostaje od piasku, który w podobny spo¬ sób jak kamienie spada do przedniej komory urza¬ dzenia, podczas gdy zmulona glina, pozbawiona zanieczyszczen przecieka przez sito do komory srodkowej.-, Opróznianie poszczególnych komór bebna naste¬ puje przez ich otwory gdy znajda sie one w polo¬ zeniu dolnym. Zawartosci poszczególnych komór odprowadzane sa oddzielnie.Wytlaczarka gliny przedstawiona na fig. 10 po¬ siada obracajacy sie w oslonie 19 wirnik 20 osa¬ dzony na wale 21. Wirnik jest zamkniety a w jego wnetrzu osadzone sa talerzowe lopatki 22. Na zewnetrznej stronie wirnika 20 umocowane sa lo¬ patki 23 i 24 ulatwiajace przeciskanie sie do wnetrza wirnika mulu przez ctwory 25 w dnie wirnika.Wytlaczarka dziala w sposób nastepujacy. Przez otwór wlotowy 26 wtlaczany jest pod cisnieniem szlam, który przez ctwory 25 dostaje sie do wne¬ trza wirnika 20 i tam na lopatkach talerzowych 22 pod wplywem sily odsrodkowej wystepujacej pod¬ czas obrotów wirnika, czastki gliny jako posiada¬ jace wiekszy ciezar wlasciwy posuwaja sie ku zewnetrznemu obwodowi lopatek i nastepnie prze¬ suwaja sie po wewnetrznej sciance wirnika, wydo¬ stajac sie rura odprowadzajaca 27 na zewnatrz.Woda wydzielona z mieszaniny dostaje sie do ka¬ nalów przebiegajacych wzdluz walu 21 i wyrzuca¬ na jest do kDmory 28 skad odplywa króccem wy¬ lotowym 29. PL