Przedmiotem wynalazku jest zawór rozpreza¬ jacy, sluzacy do doprowadzania gazu pod zada¬ nym niskim cisnieniem ze zródla, w którym pa¬ nuje wysokie cisnienie. Wynalazek niniejszy znajduje zastosowanie w szczególnosci przy za¬ worach rozprezajacych, uzywanych do zasilania silników spalinowych, gazem z -butli o wysokim cisnieniu.W celu zapewnienia prawidlowego dzialania silnika, niezbedne jest, aby zawór rozprezajacy dostarczal gaz o zadanym zmniejszonym cisnie¬ niu, a nawet bardzo malym podcisnieniu (np. rzedu 5 mm slupa wody), które powstaje przy wlocie do silnika. Doplyw gazu musi ustawac, jak tylko zanika podcisnienie. rrzy zaworach rozprezajacych tego rodzaju rzadko udaje isie osiagnac dostateczna czulosc na drobne zmiany cisnienia przy wylocie. Co wiecej trudno jest uniknac uchodzenia gazu przez klapy pomiedzy poszczególnymi stopniami zaworu.Wynalazek ma na celu stworzenie zaworu rozprezajacego nie posiadajacego tych niedo¬ godnosci.Zgodnie z jedna z cech znamiennych wynalaz- ku, zawór rozprezajacy posiada co najmniej dwa stopnie rozprezania, z których pierwszy rozpre¬ za gaz zasilajacy z wysokiego cisnienia az do cisnienia bardzo zblizonego do cisnienia uzytko¬ wego, a ostatni stopien nastawiony jest w ten sposób, ze rozpreza gaz dokladnie do zadanego cisnienia. Klapy przepustowe ostatniego stopnia pracuja pod dzialaniem sily ciezkosci oraz prze¬ ciw sile nacisku gazu, usilujacego ja otworzyc, przy czym nie stosuje sie wcale sprezyn.Wedlug innej cechy wynalazku w zaworze rozprezajacym, skladajacym sie z co najmniej dwu stopni, zaworek przelotowy I-go stopnia zbudowany, jest tak, ze opiera sie na gniezdzie o stosunkowo bardzo malej powierzchni. W celu osiagniecia absolutnej szczelnosci moze on pod wplywem nadmiernego cisnienia w pierwszym stopniu, spowodowanego uchodzeniem gazu przezaaWdrek, spowodowac odksztalcenie gniazda.To odksztalcenie powstaje samoczynnie tylko w razie potrzeby, w celu zatrzymania uchodze¬ nia gazu.Na rysunkach przedstawiono kilka przykladów wykonania wynalazku. Fig. I przedstawia prze¬ krój pionowy zaworu, fig. II—III i' IV — róztte czesci skladowe, fig. V i VI — przekroje dwóch odmian zaworu, a fig. VII — urzadzenie zasila¬ jace silnik spalinowy.Kadlub zaworu wedlug fig. 1 sklada sie z kil¬ ku czesci la, Il*, lc i lti, umieszczonych jedna nad druga i (polaczonych za pomoca sworzni 25.W komorach polaczonych z atmosfera zewnetrz¬ na za pomoca otworków 4a, 4D i 4c umieszczo¬ ne sa membrany 2a, 2b, 2c. Sprezony gaz wcho¬ dzi przez przewód 5. Przewód ssacy silnika po¬ laczony, jest z komora 3a za pomoca krócca do¬ plywowego 6. Polaczenie pomiedzy komora 3a a komora 3b zamkniete jest klapa przepustowa 7,. osBdzkma na koncu dzwigienki 8, umieszczo¬ nej na osi 9. Koniec 10 dzwigienki polaczony jest ze srodkowa czescia przepony 2a. Klapa przepustowa 13, sterujaca przelot pomiedzy ko¬ morami 3b i 3c, umieszczona jest na koncu dzwi-. gienki 14.Sprezony gaz wchodzi do komory 3c przez zaworek skladajacy sie z trzpienia 30, zakon¬ czonego pólkolisto 31 i wchodzacego w zaglebie¬ nie 32 dzwigienki 20. Trzpien 30-posiada kol¬ nierz 33, o który opiera sie sprezyna 34. Drugi, górny koniec sprezyny opiera sie o dolny wy¬ step 35 gwintowanej czesci 36, wkreconej w scianke komory. Kulka 37 tworzy element zamykajacy zaworu. Dzieki tej konstrukcji nie¬ mozliwe jest przyklejanie sie kulki, poniewaz z jednej strony pólkolisty koniec 31 trzpienia 30, a z drugiej strony dzialanie sprezyny 34, utrzy¬ mujacej pewne nadcisnienie W pierwszym stop¬ niu, zapewniaja równomierny przeplyw.Uklad taki dozwala tez na bardzo latwy mon¬ taz przez wkrecenie czesci 36 przy pomocy gwin¬ tu 38 w kadlub aparatu. Przepuszczanie gazu z przewodu 5 do komory 3c jest niemozliwe, pomimo ze kulka 37 opiera sie o gniazdko na bardzo malej powierzchni, praktycznie wziaw¬ szy na krawedzi przelotu 24. Z tego powodu ta czesc (kulka albo siedzenie), która jest wyko¬ nana z twardszego materialu, odksztalca druga pod wplywem bardzo silnego nacisku jednost¬ kowego (rzedu 1000 kg cm2). W ten sposób za¬ pewniony jest dobry styk pomiedzy tym* dwo¬ ma czesciami.Gdy silnik zasysa gaz, wytwarza s4e w ko¬ morze 3s peWn* podcisnienie. Poniewaz (ftMa powierzchnia pMeptinf M Jtoettega óisnteniu atmosferycznemu, wystarczy bardzo male pod¬ cisnienie azelby przepona sie uniosla, a dzwi¬ gienka 8 obrócila sie wokolo osi 9, wtedy otwie- ' ra sie klapa przepustowa 7 i komory 3a i 3b zostajia polaczone. Wskutek tego dzwigienka 14 przechyla sie, klapa 13 zostaje otwarta, a pod¬ cisnienie dostaje sie z komory 3b do 3c, po czym dzwigienka 20 obraca sie równiez, a zaworek 30 otwiera przelot do przewodu 5. Gaz dochodzi do komory 3c i zmniejsza panujace w niej cisnie¬ nie. Poniewaz stosunek ramion dzwigienki 20 jest dany (na przyklad 1:10)^ zarówno jak stosu¬ nek powierzchni, na które dziala sprezony gaz (przekrój przelotu 24) oraz cisnienie atmosfe¬ ryczne (powierzchnia przepony 2), wystarczy aby cisnienie w komorze 3c osiagnelo wartosc rzedu 1 kig cm2, azeby zaworek sie zamknal i to z sila rzedu 1 tony. Cisnienie z komory 3c prze^ chodzi do komory 3b, a klapa przepustowa 13 zamyka sie jak tylko cisnienie, które jednak jest znacznie mniejsze niz w komorze 3c wzrosnie w niej. Przyjawszy, ze cisnienie najwyzsze w ko¬ morze 3c jest rzedu 1 kg cm2, to cisnienie w ko¬ morze 3b, przy którym zamyka sie klapa prze¬ pustowa 13, wynosic bedzie okolo 20 gr cm2. Na¬ stepnie gaz z komory 3b przechodzi do 3a tak dlugo az podcisnienie w niej opadnie do pew¬ nej wartosci. Wtedy klapa przepustowa 7 za¬ myka sie, by otworzyc siie dopiero wtedy, gdy podcisnienie osiagnie zadana wartosc (np, 0,5 gr cm2).Zauwazyc nalezy, ze zaworek 30 dziala nie¬ zaleznie od zmian cisnienia sprezonego gazu.Czulosc dzialania zalezy tylko od ostatniego stopnia rozprezania.Inna cecha zaworu jest konstruuja klap przepustowych 13 i 7. Sa one wykonane w po¬ staci krazka 39 z materialu plastycznego (fig.III), który opiera sie o ostry brzeg, wystepu 40, tworzacego gniazdo klapy. Pierscien 39 doci¬ skany jest przy pomocy dzwigienki 14 za po¬ srednictwem trzpienia 41, zakonczonego ostrzem , 44, wchodzacym- w zaglebienie 4$ tej czesci, w której umieszczony jest krazek 3& Wslawie¬ nie czesci stozkowej 44 w zaglebienie; 4£ zape¬ wnia ruchome zawieszenie i nie dopuszcza do przyklejenia sie klapy. W celu zapewnienia pra¬ widlowego otwarcia klapy, stozkowata czesc 44 pociaga za soba podczas ruchu* dzwigienki 14 w dól, czesc 46. Umozliwione to jest dzieki te¬ mu, ze przez otwdrki pifiwwidataffe w djolnym ftdnsu czesci 4S pezecU^iaty jest drat 47 w ten sposób, ze drazek 41 tijptttia, doffloy tarze? jego stozkowej czesci 44 opiera s&$ o d*tft 47 i pocia¬ ga w dól czejsc 44, odciagajac piteNfeSen 5$ od gniazda 40.Nr patentu 37182 — 2 —Przy sposobie wykonania wedlug fig. V za¬ wór rozprezajacy sklada sie z kilku czesci 131, 132, 133 i 134. Trzy przepony 142, 143 i 144 Umie¬ szczone sa w komorach IM, 152 i 153. Ta czesc kazdej z komór, która znajduje sie od strony przepony polaczona Jast z atmosfera zew¬ netrzna za pomoca otworków i to dla dwóch pierwszych komór 151a oraz dla trzeciej 153a.Przewód ssacy slnika dolaczony jest do komo¬ ry 151 za pomoca przelotu lOGa w kolanku 154, przykreconym do czesci 131 zaworu. Polaczenie pomiedzy komorami 151 i 152 zamkniete jest klapa przepustowa 135, umieszczona na dzwi¬ gience 136, polaczonej z przepona 142* Komora 152 laczy sie z komora 153 przez klape przepu¬ stowa 145, zmontowana na dzwigience 146, po¬ laczonej z przepona 143. Sprezony gaz dochodzi do komory 153 po przejsciu przez zaworek 155 z zamknieciem kulkowym, przy czym kulka 156 umieszczona jest w gniazdku trzpienia 157, któ¬ rego dolny, zaokraglony koniec, opiera sie glebieniu dzwigienki 159. Koniec 161 dzwigien- ki 159 polaczony jest z membrana 144. Sprezy¬ na 162 dazy do otwarcia zaworku, zamykajace¬ go sie pod dzialaniem membrany 144, dzialaja¬ cej przez przekladnie dzwigniowa na koniec trzpienia 157.Dzialanie zaworu rozprezajacego jest podob¬ ne, jak zaworu poprzednio opisanego. Poniewaz jednak komora 153, do której dochodzi sprezo¬ ny gaz, polozona jest w dolnej czesci aparatu, dno 163 tej komory, na którym nic nie jest zmontowane, sluzy jako osadnik do zanieczysz¬ czen, znajdujacych sie w fazie, które moga byc nastepnie usuniete przez otwór 164, normalnie zamkniety w jakikolwiek sposób.Poza tym, poniewaz przepona 143 umieszczo¬ na jest powyzej konca dzwigienki 146, waga ca¬ losci przepony dazy dó otwarcia klapy przepu¬ stowej, dzieki czemu w komorze 152 musi pa¬ nowac cisnienie wyzsze niz atmosferyczne.VT ten sposób klapa 145 otwiera sie samoczynnie, jak tylko klapa 135 sie otworzy, przy czym nie jest konieczne, aby podcisnienie przenioslo sie na komore 152.Przy odmiennym wykonaniu zaworu rozpre¬ zajacego wedlug fig. VI' — na kadlubie zawo¬ ru 1 iwnocowany jest przewód ssacy silnika 202 oraz doprowadzenie sprezonego gazu 203. Ka¬ dlub I podzielony jest na trzy komory 204, 205, '306 przedzielone przez przepony 297, 26$ i 209.Zbierajace sie na dnie aparatu nieczystosci wy¬ dala sie przez otwór 212. Zaworek sterujacy do¬ plyw gazu sprezonego uruchamiany jest za po¬ moca polaczonej z przepona 207 dzwigienki 210, której koniec 214 zawiera stozkowate siedzenie, o które opiera sie zaokraglony koniec trzpienife 215 zaworka. Górne zakonczeni* tego trzpienia posiada gniazdko 216, w którym umieszczona jest kulka 217, sterujaca doplyw gazu. Sprezyna 218 dazy do otwarcia zaworka. Klapy przepustowe 222 i 223 sa tak zbudowane, ze nie moga sie za¬ ciac pod wplywem zbierajacych sie nieczystosci.Kazda klapa sklada sie z plytki, spoczywajacej swym ciezarem na ostrej krawedzi 224 wzgled¬ nie 225. Przekrój klapy 222 jest wiekszy ntfc kla¬ py 223, poniewaz gaz przechodzacy przez kla¬ pe Z22 ma mniejsze cisnienie niz gaz przecho¬ dzacy przez klape 223. Ruchome oparcie 228 umozliwia swobodne ulozenie sie klap 222 i 223 na swych gniazdach.Przy wykonaniu zaworu przedstawionym na fig. VII zawóie sklada sie z trzech stopni rozpre¬ zenia, przy czym pierwszy 301 oddzielony jest od dwu nastepnych 302 i 303 i laczy sie z nimi za pomoca przewodu 304. Pierwszy stopien 301 sklada sie z komory, do której doprowadzany jest gaz za pomoca zaworka 306. Trzpien 307 zaworka, zmontowany jest na dzwigni 308, po¬ laczonej z przepona 309. Gaz wychodzacy z ko¬ mory 301 przechodzi przez przewód 304 do dru¬ giej komory rozprezajacej, do której wchodzi po otwarciu klapy przepustowej 310, umieszczonej na dzwigience 311. Nastepnie gaz przechodzi z komory 302 do komory 303t podnoszac klape przepustowa 314, podtrzymywana za pomoca dzwigienki 315, na która dziala membrana 316. Gaz wychodzacy z komory 303 dochodzi do gaznika przez przewód 318.Poniewaz w pierwszym stopniu 301 gaz .ulega silnemu rozprezeniu, wskutek czego ochladza sie dosc znacznie, co powoduje skroplenie za¬ wartych w nim zanieczyszczen, w szczególnosci smoly. Gdyby nieczystosci te mialy miec nieko¬ rzystny wplyw na dzialanie zaworu, np. przez przyklejanie sie Map do ich siedzen, dzialanie to ogranicza sie tylko do pierwszego stopnia zaworu rozprezajacego, nie powodujac powaz¬ niejszych skutków. Z jednej strony, wysokie ci¬ snienie gazu dochodzacego przez przewód 305 powoduje, ze zaworek w kazdym wypadku zo¬ stanie uniesiony ze swego siedzenia, nawet gdy¬ by sie lekko don przykleil, z drugiej znów stro¬ ny lekkie zaburzenia, które powstaja przez tego rodzaju przyklejanie sie, nie beda mialy dalsze¬ go wplywu, albowiem dokladnosc dzialania pierwszego stopnia moze nie by& zbyt Wielka.Dzieki wymiarom i ksztaltowi komory 301, po¬ siadajacej w dodaflcu przegrode 319 majaca za cel zmuszenie gazu do uderzania o scianki 320, osiaga sie to, ze nieczystosci w nim zawarte ma¬ jace postac mgly, osadzaja sie w tej kamorze.Nr patentu 37182 — 3 —Do nastepnych'stopki, gdzie skraplanie sie za¬ nieczyszczen* mogloby spowodowac powazne niedomagania, gaz dochodzi juz poprzednio oczy¬ szczony i tym samym nie moze spowodowac zadnych trudnosci. W celu umozliwienia latwego oczyszczenia komory 301 dolna jej czesc 320 umieszczona jest w miejscu latwo dostepnym.Wystarczy np. co miesiac odjac dolna czesc 320, by usunac z niej nagromadzone tam zanieczysz¬ czenia. Moze sie zdarzyc, ze w zanieczyszcze¬ niach zawartych w gazie znajduja sie równiez plyny, które moglyby przejsc przez zawórv roz¬ prezajacy az do gaznika i wplywac szkodli¬ wie na bieg silnika. W tym przypadku nalezy zatrzymac plynne zanieczyszczenia, zawarte w gazie za pomoca jakiegokolwiek odpowiednie¬ go sposobu, zanim dojdzie on do zaworu rozpre¬ zajacego, np. przez umieszczenie w przewodzie doprowadzajacym gaz osadnika odpowiedniego typu. Osadnik ten powinien byc zaopatrzony w. kurek spustowy, dozwalajacy na wydalenie zanieczyszczen.Nalezy zauwazyc, ze przy wszystkich wykona¬ niach zaworu rozprezajacego wedlug wynalazku ostatni stopien nie posiada sprezyny i nie wy¬ maga nastawiania. PL