Opublikowano dnia 15 pazdziernika 1955 r.?^T^v .ELO4^.-.JSl0_H ¦ Ur~ POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 37129 Inz. Eugeniusz* Krzyzanowski .Warszawa, Pollska KI. 1-9-M, Alj T/Oh Kliniec zelbetowy i obudowa tunelu wykonana z takich klinców oraz sposób jej wykonywania Udzieilono patentu z moca od dnia 22 wrzesnia 1951 r.Wynalazek dotyczy klinca zelbetowego i obu¬ dowy tunelu wykonanej z tych 'klinców oraz sposobu jej wykonywania.Znane dotychczas klince zelbetowe do obudo¬ wy tunelu posiadaja postac klinców zebrowych, wykazujacych te niedogodnosc, ze wymagaja do wzajemnego1 ich laczenia stosowania kilkunastu srub. przy czym przy laczeniu sasiednich klinców zachodzi czesto trudnosc trafienia sruba z otwo¬ ru jednego klinca do otworu klinca przylaczone¬ go, poniewaz juz przy malym przesunieciu otwo¬ ru srubowego' tego ostatniego klinca sruba nie daje sie wprowadzic, a ponadto odkrecenie i po¬ nowne zakrecenie kilkunastu nakretek srub lacz¬ nikowych zajmuje duzo czasu. Nalezy takze za¬ znaczyc, ze stosowane dotychczas d tunelu klince zebrowe posiadaja trzy rózne po¬ stacie, co w-praktyce powoduje czeste pomylki przy montazu obudowy.Niedogodnosci te usuwa wynalazek, uwidocz¬ niony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny obudowy wedlug .wynalaz¬ ku, fig. 2 — przekrój dwóch przyleglych klin¬ ców w plaszczyznie prostopadlej do osi tunelu, fig. 3 — rzut klinca wedlug wynalazku w kie¬ runku równoleglym do osi obudowy tunelu, fig. 4 — widok czterech zmontowanych klinców od strony wnetrza tunelu i fig. 5 — przekrój cze¬ sci obudowy wedlug fig. 1.Kazdy z klinców wedlug wynalazku posiada w rzucie w kierunku równoleglym do osi tunelu ksztalt teowy prosty (fig. 3), natomiast w rzucie w kierunku prostopadlym do tej osi posiada on ksztalt teownika lukowego (fig. 1). Wszystkie klince posiadaja w mysl wynalazku ksztalt jed¬ nakowy, co zapobiega wspomnianym pomylkom przy montazu obudowy, przy czym ten ksztalt zalezy jedynie od przekroju tej ostatniej.Wedlug fig. 2 i 3 klince wedlug wynalazku po za ich teowym ksztaltem róznia sie od znanych tym, ze kazdy kliniec r jest zaopatrzony w ota¬ czajace go dokola ramkowe obramowanie Je, wykonane ze stalowego plaskownika i skladaja¬ ce sie z dwóch czesci katownikowych otaczaja-cych katowe wystepy obu konców klinca r oraz z dwóch lukowych odcinków tegoz plaskownika, crzehi£gaj&cych wzdluz obu .pocpuznych boków /kMnea. ai.-wygietych^we^lu^ krzywizny obudowy ¦ tunelu (fig. 1), Eb raimkowego obramowania k przypawane jest* uzbrojenie podluzne i po¬ przeczne klinca oraz. sruby a i zaczepy t dla tych srub, zastosowane na wezszych bokach kazdego klinca, a takze sruby a' i zaczepy £,* przymocowane do podluznych boków klinców r (fig. 4). Zaczepy te sa przypawane do obramo¬ wania, co jest wyraznie pokazane na fig. 2 i 3.Sruby a' i a" sa osadzone wychylnie na czo¬ pach u, zamocowanych w blachach i, przypawa- nych szwem h do obramowania k. Sruby posia¬ daja zatem ruch obrotowy dokola czopów u, czyli w plaszczyznie pionowej klinca, oraz ruch przesuwny wzdluz tych czopów, czyli w plasz¬ czyznie poziomej klinca. Sruby sa osadzone mie¬ dzy blachami i z pewnym luzem pozwalajacym na ich przesuwanie wzdluz czopa u w granicach kilkunastu milimetrów.W celu zapewnienia klincowi nalezytej szczel¬ nosci, co jest konieczne ze wzgledu na warunek szczelnosci obudowy tunelu, w klincu jest zamo- cowywana blacha sitalowa c, przypawana na obwodzie f do raimkowego obramowania k klin¬ ca r. Uzbrojony w ten sposób kliniec jest na¬ stepnie wypelniany betonem wibrowanym w (fig. 3). / Dla unikniecia rozwarstwienia miedzy war¬ stwa betonu a blacha c klinca, do tej ostatniej sa przypawane dwustronnie odpowiednio' wy- krepowane siatki g, nfcx systemu Ledochowskie- go. Zewnetrzna warstwa betonu w klincu zar bezpiecza te blache c przed uszkodzeniami me¬ chanicznymi a takze przed korozja. , Klince laczy sie ze soba wstepnie za pomoca srub a' i a", przy czym wspomniana mozliwosc przesuwania srub wzdluz czopów u pozwala na kazdorazowe zlaczenie przyleglych » do siebie klinców nawet i w tym przypadku, gdy zacze¬ py t sasiednich klinców beda wzgledem siebie przesuniete.W celu zapobiezenia przenikaniu wody po¬ przez styki miedzy klincami, sasiednie obramo¬ wania ramkowe k sa nastepnie spawane ze soba w miejscach b (fig. 2).Dla calkowitego zapewnienia szczelnosci zla¬ cza klincowego, w zlacze to jest wpawana bla¬ cha x (fig. 2), po uprzednim wtloczeniu do nie¬ go szybko twardniejacego betonu e.Kazdy z klinców r jest zaopatrzony w otwory s, w które wsuwa sie pazury erektora, w celu uchwycenia klinca i wprowadzenia go w obu¬ dowe tunelu.W celu nadania obudowie tunelu, wykonanej z klinców wedlug wynalazku, wlasciwego ksztal¬ tu we wstepnej fazie budowy, tj. w okresie nie¬ zupelnego jeszcze stwardnienia betonu w zla¬ czach miedzyklincowyeh, a takze ze wzgledu na koniecznosc umozliwienia natychmiastowego przejecia nacisku gruntu przez te obudowe — wprowadza sie w mysl wynalazku do jej wne¬ trza trójprzegubowe pierscienie l, po dwa na kazdy pierscien klinców. Te przegubowe pier¬ scienie l rozpieraja wstepnie obudowe tunelu i nadaja jej zadany ksztalt np. kolisty. Ksztalt ten pozostaje zachowany takze i po nastepnym usunieciu pierscieni rozpierajacych l, a to na skutek, stwardnienia betonu we wnekach mie¬ dzyklincowyeh. Pierscienie l pozostaja w obudo¬ wie tylko do czasu stwardnienia betonu w zla¬ czach miedzy klincami, po czym zostaja one wy¬ montowane i stosowane przy budowie dalszych odcinków obudowy tunelu.Pierscienie i, ulozone na dolnych, np. trzech klincach r sluza takze do umocowania na nich szyn p (fig. 1), przykreconych do wystepów o tych pierscieni i sluzacych do przesuwania po nich wózka erektora.Obudowe z klinców wedlug wynalazku wyko¬ nuje sie w sposób ponizej podany.Na spodzie tunelu uklada sie najpierw kilka, np. piec, klinców r pod oslona tarczy tunelowej, czyli poziomego' kesonu, laczac je ze soba sru¬ bami a' oraz srubami a" z klincami pierscienia Klincowego uprzednio juz wykonanego. Nastepnie na tych klincach uklada sie dolne segmenty dwóch pierscieni rozpierajacych l, (fig. 5), przy¬ krecajac do ich wystepów o szyny p, sluzace jak juz wspomniano do przetaczania wózka erekto¬ ra, a ponadto do wiazania ze soba dolnych seg¬ mentów tych pierscieni. Do tych segmentów przymocowuje sie za pomoca przegubów m dwa pozostale segmenty, które po rozwarciu szczek n, np. za pomoca hydraulicznego dzwignika, rozpie¬ raja te segmentowe pierscienie, nadajac odpo¬ wiedni ksztalt pierscieniowi klinców. Nastepnie po wprowadzeniu pozostalych klinców wstawia sie w zlacze rniedzyklinoowe stalowe wkladki z, (fig. 5), które zastepuja uzbrojenie wewnetrzne.Po zmontowaniu calego pierscienia klincowego wkladki, te przypawa sie do obramowania klin¬ cowego k, po czym w obudowe tunelu wtlacza sie ostatni kliniec, co jest mozliwe, poniewaz wewnetrzna srednica tarczy tunelowej jest nieco wieksza od zewnetrznej srednicy tunelu. Dalej przystepuje sie do zalozenia dwóch segmentów drugiego pierscienia rozpierajacego I i dopro¬ wadzenia go do wlasciwego polozenia za pomo¬ ca dzwignika hydraulicznego. Po ostatecznym Nr patentu 37129 — 2 —zakreceniu wszystkich srub, które uprzednio nie zostaly zwolnione przy wprowadzeniu ostatniego klinca do pierscienia klincowego, przeprowadza sie spawanie ze soba obramowan klincowych k oraz przypawanie bilach we wnekach miedzy- klincowych, w które to wneki wprowadza sie miedzyklincowe uzbrojenie q (fig. 2)', wygiete wedlug ksztaltu poprzecznego' przekroju tunelu, po czym wneki te zabetonowuje sie szybko- twardniejacym betonem e. Po stwardnieniu tego betonu zdejmuje sie pierscienie rozpierajace l, przenoszac je w kierunku tarczy tunelowej i montuje ponownie w dalszym odcinku obudo¬ wy tunelowej.Przy zastosowaniu do< obudowy tunelu klin¬ ców wedlug wynalazku caly proces ich laczenia jest widoczny od wnetrza obudowy, przy czym do laczenia tych klinców zastosowanych jest tyl¬ ko piec srub, podczas gdy w dotychczas znanych klincach zebrowych stosuje sie ich szesnascie.Obudowa wykonana z klinców wedlug wynalaz¬ ku odznacza sie wodoszczelnoscia, zastosowanie zas w niej pierscieni zelbetowych, jakie sie two¬ rza we wnekach miedzy klincami zapewnia za¬ chowanie niezmiennego ksztaltu przez te obu¬ dowe. PL