PL36809B1 - - Google Patents

Description

Jak wiadomo rogozyna (Typha), pospolicie zwana palka wodna, rosnaca w okolicach wod¬ no-blotnisty eh, zwlaszcza na brzegach stawów i jezior, nadaje sie doskonale jako surowiec do otrzymywania wlókna, po poddaniu jej odpo¬ wiedniej przeróbce."Wlókno zawarte w rogozynie, mozna przera¬ biac po zastosowaniu odpowiednich zabiegów rozluzniajacych jej tkanki przez dzialanie na ro¬ sline, ' na drodze chemicznej, roztworami al¬ kaliów i (lub) przez stosowanie zabiegów biolo¬ gicznych, np. moczenia i poddawania surowej rogozyny, fermentacji. Tak uwolnione wlókno nie nadaje sie jeszcze do dalszej przeróbki w sposób zadowalajacy i wymaga uszlachetnienia w celu uelastycznienia go i zmiekczenia, co uskutecznia sie sposobem wedlug wynalazku, oddzialywujac na uwolnione wlókno emulsjami olejowymi z dodatkiem mydel i (lub) alkahdów, najlepiej emulsji zawierajacej 2 czesci wody na 1 czesc mieszaniny reszty skladników.*) Wlascicielka patentu oswiadczyla, te wspóltwór¬ cami wynalazku ta inz. Roman Sawicki i in±. Piotr Chodorowski.Przed przeprowadzeniem przeróbki chemicz¬ nej lub zabiegów biologicznych, wskazane jest poddac wstepnemu rozwlóknieniu cale pedy pal* ki wodnej lub ich lisci w stanie suchym lub wilgotnym, przepuszczajac pedy oraz pojedyn¬ cze liscie przez szarpaki lub poddajac je rotwi waniu na odpowiednich grzebieniach. Tak obra¬ biany wstepnie surowiec pozwala zmniejszyc za¬ zycie srodków chemicznych, tudziez skrócic czai biologicznego wydzielania wlókna.Stosujac metode chemiczna, dziala sie z re¬ guly na najlepiej uprzednio wstepnie rozwlók? niona lodyge rogozyny (Typha) przez okolo 4r-*f godzin wodnym roztworem alkalicznym, zawie¬ rajacym np 0,7 —.-1% sody kaustycznej, utrzy¬ mujac krazenie roztworu w czasie gotowaniu i zachowujac odpowiednia warstwe cieczy ponad materialem, srednio 10—15 cm. Do gotowania i chemicznej obróbki surowca stosowac motoa oczywiscie wszelkie zwiazki dzialajace zaaadow* jak weglany i (lub) wodorotlenki potasowców lub wapniowców. Po gotowaniu i odpowiednim zobojetnieniu nadmiaru ¦ alkalidów, najlepiej 0,3 — 0,5% kwasem solnym lub siarkowymi wyplukaniu, wlókna suszy sie i poddaje na¬ stepnie dzialaniu odpowiedniej emulsji olejo¬ wej w roztworze mydla i (lub) alkaliów. Obra¬ bianie emulsja uskutecznia sie przez umieszcze¬ nie wlókien w kapieli emulsji przez czas okolo 48 godzin, Czas obrabiania mozna oczywiscie Skrócic, zwiekszajac stezenie emulsji.Metoda biologiczna stanowiaca odmiane ni¬ niejszego sposobu wytwarzania wlókien, polega na poddawaniu pedów, najlepiej po przepuszcze¬ niu przez szarpaki, moczeniu w wodzie chlodnej liib ogrzanej do najwyzej 32°C. Fermentacje przeprowadza sie sposobem tlenowym lub bez¬ tlenowym i powoduje rozklad tkanek przez drobnoustroje. Po usunieciu z kapieli mocze- niowej, plucze sie rosliny w letniej wodzie lub przez natryski.Wynalazek objasniaja najlepiej przytoczone hlzej przyklady wykonania, nieograniczajace w niczym zakresu wynalazku, gdyz sposób mozna przeprowadzac przy stosowaniu odmiennych nie¬ co warunków tak co do stosowanych tempera¬ tur, czasów trwania obróbki i skladów emulsji, zaleznie od rodzaju i stanu surowca. Warunki nalezy oczywiscie dobierac tak, by uzyskac rów¬ ne wyniki niezaleznie od czasu zbioru i stanu zdrewnienia surowca.Przyklad I. Pedy rogozyny rozwlóknione wstepnie na znanych urzadzeniach i umiesz¬ czone w kotle, zalewa sie 0,8°/»-owym roz¬ tworem sody kaustycznej tak, by nad war¬ stwa rozwlóknionego materialu byla jesz¬ cze warstwa cieczy o wysokosci 1(K—15 cm.Zawartosc kotla poddaje sie nastepnie gotowa¬ niu utrzymujac wrzenie przez 6,$ godzin. Pod- eiaa gotowania ciecz zmusza sie do krazenia przez przepompowywanie jej z dolu do góry.Po stwierdzeniu zaniku zwiazków pektynowych i parenchymy, ciecz spuszcza sie z kotla, po czym zawartosc jago przeplukuja sie kilkakrot¬ nie wpierw ciepla, nastepnie zimna woda. W celu usuniecia resztek alkaliów zadaje sie znaj¬ dujacy sie w kotle material roslinny 0,5%owym kwasem solnym i ogrzewa sie calosc do tempe¬ ratury 40°C, utrzymujac te temperature okolo 10 minut. Po spuszczeniu kwasnej kapieli, ma¬ terial roslinny przeplukuje sie ponownie do¬ kladnie w celu usuniecia resztek kwasów, po tóym calosc poddaje sie sprasowaniu, w celu usuniecia wody, i suszeniu w suszarce z poczat¬ ku w temperaturze 70°C prze* Vi godziny, a na¬ stepnie utrzymano material w suszarce przy temperaturze okolo 59*C. 1 Tak obrabiany material wlóknisty poddaje sie nastepnie procesowi uszlachetniania, polegaja¬ cemu na uelastycznieniu i zmiekczeniu przez poddanie materialu dzialaniu emulsji olejowej.W tym celu stosuje sie emulsje, zawierajaca 72 czesci wagowe oleju roslinnego, 20 czesci wago¬ wych porafineryjnych odpadów naftowych (ma- suty, 6 czesci wagowych sody kalcynowanej, 2 czesci wagowe mydla oraz 200 czesci wagowych wody. Emulsje przygotowuje sie uprzednio w kadzi, a nastepnie umieszcza sie w niej wlókno i utrzymuje je przez 48 godzin w tej kapieli, przyciskajac wlókno w emulsji za pomoca po¬ krywy, zaopatrzonej w otwory. Po tym obra¬ bianiu usuwa sie emulsje i otrzymuje wlókno zdatne do dalszych przeróbek.Przyklad II. Pedy rogozyny wstepnie roz¬ wlóknione na szarpaku, umieszcza sie w plyt¬ kich fermentacyjnych basenach cementowych i zalewa sie woda ogrzana do temperatury o- kolo 32°C. W tym stanie pozostawia sie wlókno, które ulega fermentacji, powodujacej rozklad tkanek przez drobnoustroje. Po stwierdzeniu zaniku, zwlaszcza parenchymy i substancji pek¬ tynowych, spuszcza sie ciecz fermentacyjna i material wlóknisty poddaje sie kilkukrotneniu plukaniu letnia woda, a nastepnie zimna za po¬ moca natrysku. Tak obrabiane wlókno poddaje sie nastepnie, podobnie jak w przykladzie I, od¬ dzialywaniu wyzej wymienionej emulsji i uzy¬ skuje sie wlókno pod wzgledem wlasciwosci po¬ dobne jak w przykladzie I, PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób Wytwarzania wlókna z rogozyny (pal¬ ki wodne)) przez poddawania materialu ro¬ slinnego dzialaniu kapieli alkalicznych o sto¬ sunkowo niskim stezeniu w temperaturze wrzenia cieczy, plukanie i zobojetnianie za pomoca kwasów i nastepne plukanie w celu usuniecia kwasów i suszenia, znamienny tym, ze tak wydzielone wlókna poddaje sie dziala¬ niu emulsji olejowych, powodujacych zmiek¬ czenia i uelastycznienie wlókna.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuja sie kapiel alkaliczna w granicach naj¬ lepiej 0,7 — 1% czynnych alkaliów, przy czym alkalia stanowic moga zwiazki, jak wo¬ dorotlenki i (lub) weglany potasowców i (lub) wapniowców.
3. 3. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 1, w którym material roslinny poddaje sie przez moczenie w zimnej wodzie lub w wodzie o temperatu¬ rze do 32°C procesowi fermentacyjnemu przez czas potrzebny do uwolnienia wlókna od sub¬ stancji ulegajacych rozkladowi w warunkach fermentacji, po czym wydzielone wlókno pod¬ daje sie plukaniu i suszeniu, znamienna tym,ze otrzymane wlókno poddaje sie procesowi zmiekczania i uelastyczniania, za pomoca emulsji.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze do uelastyczniania i zmiekczania wlókien stosuje sie emulsje olejowe zawierajace mie¬ szaniny olejów roslinnych lub mineralnych, odpadków porafineryjnych nafty, alkaliów, np. sody kalcynowanej, mydla i wody, naj¬ lepiej emulsje zawierajace 2 czesci wody na 1 czesc mieszaniny innych skladników. Spóldzielnia Pracy Wytwórczo - Uslugowa „Proletariat' Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych Bltk 1264 z 2 V 57 100 B-5 T-ll • PL