PL36634B1 - - Google Patents

Description

Proponowano juz rózne sposoby uodporniania tkanin ma dzialanie wody, dotychczas jednak zaden zmamy sposób nie dozwalal! ma uzyskanie wlóknai (kftóre byloby równoczesnie odporne na dzialanie wody, (mocnie,, mialo niezmienny ksztalt i którego wlasciwosci wodoodporne nie zanika¬ lyby przy praniu.Stwierdzono, ze rnozna otrzymac w sposób prosty wlókno równoczesnie trwale, nieztodega- jace sie oraz wykazujace wlasciwosci wodood¬ porne, niewrazliwe na pranie w sposób znany (pramiie polegajace na gotowaniu w (mydlinach i w werande sodu, stosowane zwykle przy pra¬ niu bawelny zwyklej, jedwabiu sztucznego, lub pranie dhemiczine stosowane do welny), skoro tkanine Huto materialy wlókiennicze poddac dzialaniu srodka impregnujacego otrzymanego przez elteryfikacje w srodowisku slabo kfwas- nym^ alkoholem tluszczcwym jednowodorotle- iiowym posiadajacym wiecej niz 10 atomów we¬ gla w czasteczce, najkorzystniej 15 — 20 ato¬ mów, produkltfów komJdenisaqji wytworzonych wedlug patentu nr 36590 ito jest przez konden¬ sacje amidu kwasu dwoi- Jiub wielowantoscio wego, np. mocznika), melaiminy, oksyamidu, w srodowisku (kwasnym z gjdoksalem, a nastep¬ nie z aldehydem mrówkowym w srodowisku alkalicznym.Srodki otrzymane w sposób opisany ulatwia¬ ja znacznie prace, gdyz stosuje sie je w roz¬ tworze wodnym przy czyim itkaniny napawane tymi srodkami sa odporne nie tylko na pranie zwykle, lecz równiez na dzialanie (kapieli far- bierskidh,, wskutek czego srodki te mozna sto¬ sowac w dowolnym stadium wykanczania tka¬ nin. Poniewaz traktowanie srodkami przepro¬ wadza sie w srodowisku slabo kwasnym, nie powtoduja one zadnej zmiany zabarwienia ani tez uszkodzenia wlókna- Ponadto tkaniny uod-j^^dffiffe tymi :jfaAbyiil #^na; Metale *M* sa przenikliwe dla powietrza.Sposób wytwarzania srodków wedlug Wyna¬ lazku ^lega na tym, ze rozpuszcza sie na cie¬ plo w wodnymi (noatwoinze srodka oltrzymanego wedlug * sposobu opisanego iw patencie nr 36590 z dodatkiem niewielkiej iloisci, mniej mdz 7 %, naprzykiliad rzedu 1 %, srodka Mfoulgujacego, najdepiej sulfonianu alkoholu tluszczowego, po czym emulsje, po zakwaszeniu eteryfikuje sie taka iloscia jedncwodoirotleinowego alkoholu '-luszcz:w ego- o ilcsci adtomów wegla wiekszej od 10, najlepiej Ci5 — C2o, np. alkoholu oktode- cylowego;, ze tylkio czesc grup metylenowych moze zostac zeteryfikowana przez alkohol, po ozym po- zakwaszeniu ogrzewa sie mieszanine pod chlodnica zwrotna, mieszajac silnie, tak dlugo az reakcja zostanie zakonczona. Po ochlo- '/eniu uzyskuje sie bialo-ciastowa substancje tworzaca latwo emulsje z woda destylowana.Jako sircdek emulgujacy stosuje sie suiKonian aikchclu uzytego* do eteryfikaejd.Mozna tez pracowac bez srodka emulgujace-. go, W tym przypadku imiesza sie wodnym roz¬ twór srodka wytworzonego sposobem wedlug patentu nr 36500 z irczpuszczainikieim mieszaja¬ cym sie dolbrze z woda i majacym dobre wlas- "'wcsci rozpuszczania; alkoholi tluszczowych i-f nie reagujacym z giruplami metylolowymi Vvyzej wspomnianych srodków. Jako rozpusz¬ czalniki moga byc uzyte np. N-metylopyrolidy- na, dwiumetyloformaimid^ metylofcnmamid. Na¬ stepnie z mieszaniny oddestylcwuje sde wode, dodaje potrzebna ilosc alkoholu itJluszlczcwego i wreszcie po zakwaszeniu, mieszanine ogrzewa sie przez kilka godzin. W ten sposób uzyskuje sie srodki prawie bezbarwne rozpuszczajace sie w wodzie i wytwarzajace mleczna emulsje.Azeby emulsja z uzyskanych w tein sposób srodków byla trwala nawet pirzy uzyciu wody twardej, pozadane jest dodanie do tych srod¬ ków niewielkiej ilosci srodka emulgujacego, który micznia wytworzyc naprzyklad przez kon¬ densacje 1 moda alkoholu cktlodecyiloweigo z oko¬ lo 20 molami tlenku etylenu. Ilosc srodka emul¬ gujacego jaka nalezy dodac, zallezy od twardo¬ sci uzytej wody i jest tym wieksza im twardsza jest woda- Jako wskazówke miaiezy przyjacB ze do wody o twandoisci 20 — 40° dodaje sie 0.5 do 1% waigcwyich srodka emulgujacego.W celu osiagniecia maksimum dzialania wo¬ doodpornego, wskazisne jest równiez dodanie do iprcduktów kondensacji parafiny dostatecz¬ nie twardej, topniejacej na przyklad w tempera¬ turze 40 —50°C. Mozna tez dodac wosku.na¬ turalnego ailbo podobnego srodka dotarze roz- pu«£c$ajapegp, sie w alkoholach tAuezcapfWych i wykazujacego silne dzialanie wodoodporne.Srodki fte utawalaja sie na wlóknach i twcirza z nitnd zwiazki calkowicie odporne na wszelkie znane sposoby prania. ' itektowanie .tkanin aJbo materialów wlókien¬ niczych za pc^noca srodków wytworzonych Epo- sobem wedlug wynalazku, prowadlzd sie w #em sam sposób jak opisano w patencie mr 36590.Z produktów kondensacji tworzy sie mleczna emulsje z woda, nastepnie dodaje sie kataliza¬ tora np. azotanu amonu i emulsja ta napawa material wlókienniczy np. tkanine, po czym su¬ szy sie ja na powietrzu i ogrzewa suchy wyrób w temperaturze najkorzystniej 110 — 120°C, przez okolo 15 minut w celu zakonczenia kon¬ densacji produktu eteryfikacji na wyrobie wló¬ kienniczym.Wlasciwosci wodoodporne, nabyte cirzez irma- teriafliy wlókiennicze poddane takiej olbróbce, sa znacznie lepsze niiz wlasciwosci nalbyte przez ten siam material za pomoca znanych srodków.W przypadku Wlókien celulozowych, uzyskuje sie równoczesnie z wlasciwosciami' wodoodpor¬ nymi, zmniejszenie pecznienia i zwiekszenie odpornosci na tarcie i calkowita niezmiennosc ksztaltu (niezbieiganie sie).Ponizej podany przyklad olbjasinrJa wynalazek nie ograniczajac go: Przyklad: W 5,8 (kg wodnego rozcien¬ czonego roztworu glickisailu rozpuszcza sie 1,6 kg mocznika, po czym zakwasza sie na przyklad ndewieCIka iloscia stezonego kwasu siolnago i ogrzewa imieszainine az do wrzenia. Gdy tylko glickisiail zostanie zwiazany, mieszanine ociMadzia sie. Bialy osad dwumoczmika gilicksaliu oddziela sie i naisitepnie miesza z zasadowymi, wodnym roztworem 30% laldehydu mrówkowego po1 czym gotuje tak dlugo az aldehyd zostanie zwiazany wedlug sposobu opisanego w patencie nr 36590.W 5,3 kg roztworu wodnego, zawierajacego okolo 50% produktu kondensacji otrzymanego w sposób powyzej opisany, rozpuszcza sie mie¬ szajac, w temperaturze 70 — 80°C, 0,055 kg sulfonianu 'srednio stezonego, uzysksnegio przez sulfonowanie aJlkohclu oktodecylowego za po- micica kwasu chlcrcsulfonowego, po czym mie¬ szanine zobojetnia sie wodcircitlenikicim sodo¬ wym. Nastepnie do tej mieszaniny dodaje sie mieszajac 0,54 kg alkoholu ckitodecylowego, za¬ kwasza kwasem octowym i cgirzewa pod chlicd- rica zwrotna mieszajac energi.cfznie' az do za¬ konczenia eteryfikacji. W miesz-niinie tej ,roz- puisacza sie 0„75 czesci wagowych produktu kondensacji ctirzymanegio z okolo 20 imoili tlen¬ ku etylenu i jednego mola alkoholu cktodecy- — 2 —lowggp i dodaje jaw^nj o .i^n^Wtotte tcp niehk 43 — l&C. Jeszcze ciepla mieszanine przelewa sie do aparatu emulgujacego i wolno oziebia w nim az do awyfclej temperatury. Po ostudzeniu masa powinna byc jednorodna i wygladem przypominac wazeline.Nastepnie przygotowuje sde na zimno, mie¬ szajac z woda o itwairdosci 30°, ntfeczna emul¬ sje, zawierajaca na (Litr wody 50 gramów ete- ryfikowanego produktu kondensacji. W imie- szaninie tej rozpuszcza sie 20 gramów azotanu amonu,, na iiUr mieszaniny, jpo czym zanurza sie w niej obrabiana tkanine i pozostawia przez kilka (mamut, przy czym rcotwór miesza sie.Nastepnie tkanine wyzyma sie Itak, zelby za¬ wierala tylko ityle roztworu, ile wynosila po¬ czatkowa waga wlókna, suszy w itemperaituirze 80 — 90°C w strumieniu cieplego powietrza, po czym wysuszona tkanine ogmzewa sde jesz¬ cze w czasie okolo 15 minut do temperatury okolo 120°C.Jezeli obrabianym, materialem! {tekstylnym jest naprzykiad tkanina z celulozy regenerowa¬ nej, to po obróbce w warunkach podanych w przykladzie, jest ona w dotyku miekka i welnista.Wlasciwosci wodocld(por,ne, uzyskane przez obróbke porównywano przed i po praniu z wlasciwosciami uzyskanymi przez te sama tkanine, za pomoca najlepszych z dotychczas znanych sposobów uodparniania na wode i ustadono co nastepuje: tPtrzad [pierwszym jpraaitiem wttasctfwasci docdporne uzyskane za pomoca sposobu stano¬ wiacego przedmiot wynalazku byly okolo 9—10 razy wieksze niz wlasciwosci uzyskane za po- mcca najlepszych z dctychczas znanych sposo¬ bów. Po pieciu praniach przez wygotowanie w mydlinach z dcdaitkiem weglanu sodu, wlas¬ ciwosci wodoodporne osiagniete sposobem we¬ dlug wynalazku pozostaly ijraktyicznie wziaw¬ szy bez zmdiany podczas gdy dzialanie wodood- p-cnine uzyskane za pamcca najlepszego z do¬ tychczas znanych sposobów zmniejszylo sie po jednym praniu w mydlinach z soda i gotowaniu tylko w temperaturze 60°C do 1/12 wartosci poczatkowej.Nawet po 25 — 30 praniach przez wygoto¬ wanie!, co prawdopodobnie w praktyce nigdy nie nastapia wlasciwosci wodoodporne uzyskane za pomoca sposobu wedlug 'wynalazku wyno¬ sily ciagjle jeszcze okolo 50% wartosci poczat¬ kowej. spada po zastosowaniu obróbki z wartosci po¬ czatkowej az do 50: Ta wieclkcsc 50 nie zmie¬ nia sie juz przy dalszych praniach przez wygo¬ towanie w mydlinach z weglanem sodu.Wlasciwosci wodoodporne i zdolnosc pecz¬ nienia pozostaja równiez niezmienione po eks¬ trakcji tkaniny trójcMoroetylenem. PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania srodków nadajacych materialom wlókienniczym wlasciwosci wo doodpornych trwalych w praniu, z produktu kondensacji otrzymanego sposobem wedlug partJentu nr 36590, znamienny tym, ze pro¬ dukt kondensacji eteryfikuje sie w srodo¬ wisku slabo kwasnym jednowcdcrotlenowym alkoholem tluszczowym zawierajacym poni¬ zej 10 atomów wegUa w czasteczce, najko¬ rzystniej 15—20, oraz ewentualnie miesza go z innymi substancjami.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze eteryfikacje prowadzi sie w obecnosci srod¬ ka emulgujacego, mp. sulfonianu alkoholu tluszczowego, najkorzystniej alkoholu uzy¬ tego do eteryfikacjd.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, 2, znamienny tym, ze eteryfikacje prowadzi sie nie w obecno¬ sci srodka emulgujacego), lecz w obecnosci srodka dobrze rozpuszczajacego alkohol tlu¬ szczowy i produkt metylciowy a nie reagu¬ jacego z grupami metyloiowymi.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze do produktów eteryfikacji dodaje sie po¬ mocniczego srodka emulgujacego, np. otrzy¬ manego z (tflemku etylenu i alkoholu cktode cylowego.
5. 5. - Sposób wedlug aasitrz. 1—4, znamienny tym ze do produktów eteryfikacji dodaje sie pa¬ rafiny lub jednego albo wiecej wosków na¬ turalnych lub substancji podobnych, dobrze rozpuszczalnych w ailkch-claich tluszczowych i (wykazujacych wlasciwosci wodoodporne.
6. 6. Sposób napawania wyrobów wlókiemniczycih w celu nadania im wlasciwosci wodoodpor nych za pcmoca srodków wytworzonych spo- sobem -wedlug zastrz. 1—5, znamienny tym, ze material wlókienniczy napawa sie roz- • tworem produiktiu kondensacji w obecnosci katalizatora^ np. azotanu amonu, po czym wyzyma, suszy i ogrzewa w temperaturze najkorzystniej 110 — 120°C w ciagu okolo 15 minut. Bozel - sMaletra Societe Industrielle de Produits Chimiaues Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych „Prasa" St-gród, 3. 9. 54, R-5-17252, BI bezdrz. 100 g, 150 PL