PL3655B1 - Sposób farbowania. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu farbowania wszelakich wlókien, skór, siier- * sci, wlosia i t, p. materjalów. Polega on na oddzialywaniu na gorapo lub na zimno w srodowisku kwasnem lub alkalicznem od¬ czynnikami redukujacemi na cyjanki zela¬ zawe lub zelazowe w obecnosci sladów katalizujacych soli tlenków metalów.Zwiazki te moiga wytwarzac rozmaite barwy. Zreszta bywaja one oddaWna juz stosowane, jako barwiki (blekit Ray¬ mond'a, pruski, francuski i t. p.). Sposób dotychczasowy polega na uwalnianiu kwa¬ sów zelazowo i zelazawocyjanowych znacznemi ilosciami kwasów mineralnych i przetwarzaniu w blekit pruski pod! wply¬ wem ciepla i czynników utleniajacych.Sposób niniejszy wyzyskuje natomiast te okolicznosc, ze cyjanek zelazowo-pota- sowy farbuje w obecnosci licznych srodków redukujacych nadzwyczaj latwo wszelkiego rodzaju wlókna, jezeli srodowisko jest zlekka zakwaszone i zawiera slady katali¬ zujace soli metalowych, W szczególnosci wyniki najlepsze otrzy¬ muje sie zapomoca kwasnego siarczanu rte¬ ci, znanego pod nazwa odczynnika Demiges (tlenku rteci czerwonego luib zóltego 50 g, oczyszczonego kwasu siarczanego 200 cm3, wody destylowanej 1000 cm3). Ilosc tlenku rteci mozna jednak podniesc.Mozna) sie tu poslugiwac srodkami re¬ dukujacemi bardzo rozmaitemi, miedzy in- nemi zwyklym cukrem, w sposób nastepu¬ jacy: 20 litrów wody + 50 cm3 dziesieciopro¬ centowego rozczynu cukru + 40 cm3 roz¬ tworu kwasnego siiarczatnu rteci. Dla prze^ksztalcenia (ziniweriowania) cukru podgrze¬ wa sie do zte^gotowalnia, poczerni dolewa 40 cm3 dziesiecioprocentowego roztworu cy¬ janku zelazowego. Zanurzone w takiej ka¬ pieli od samego poczatku lub tez w okre¬ sie koncowym wlókno wszelkiego pochodze¬ nia zabarwia sie blekitnie. Przy uzyciu wy- l zej wskazanych^ stosiunków, zabarwienie na lilie wystepuje bardzo wyraznie, na jedwa¬ biu i bawelnie mniej wyraznie, lecz dosta¬ tecznie dla odcieni jasnych- Przy zachowaniu tego samego skladu kapieli otrzymuje sie przy ilosci podwójnej t.j. 80 cm3 cyjanku zelazowego zabarwienie lnu bardzo ciemne, ai jedwabiu równfez znacznie: wzmocnione.Takie same wyniki mozna osiagnac na zimno w ciagu jednej doby mniej wiecej.Przy prowadzeniu procesu ma goraco wlók¬ no w pierwszem stadjurni, to jest przed za¬ gotowaniem, przybiera barwe zielona. Me¬ ment ten mozna w celu osiagniecia cienio¬ wania uchwycic przed zabatrtwieniem na blekit.Siarczan rteci i cyjanek zelazowy bez stosowania cukru daja zabarwienia niebie¬ skie jasniejsze.Cukier mozna zastapic równowazna ilo¬ scia glukozy.ChodJaiz teoretycznie w srodowisku al- kalicznem dla zredukowania dwu czaste¬ czek cyjanku zelazowego wystarcza jedna czasteczka glukozy, to jednakze w prakty¬ ce okazalo sia1 ze nalezy stosowac oba te zwiazki w równych ilosciach. W srodowi¬ skach kwasnych ilosci wskazane powyzej daja wyniki doskonale.Cyjanek zelazawy daje zabarwienia ja¬ sniejsze od zelazowego. Celem cieniowania mozna oba te ciajlaJ mieszac w róznych sto¬ sunkach (Vio eta 10/io zelaizawego). Doda¬ tek do cyjanku zelazowego takiegoz stosun¬ ku od Vio do 10/10 chlorku lub siarczanu zelazowego daje swoiste kolory niebieskie.Cukier moznai zastapic rozmaitemi inne- mi cialami redukujacemi w ilosciach rów¬ nych ilosci uzytego cyjanku, a nawet i w mniejszych, gdy wymagaja tego warunki rozpuszczalnosci lub oszczednosci.W razie przeto moznosci uzycia, kwasu mrówkowego handlowego, hydrochinonu, rezorcyny, dekstryny, krochmalu rozpra- sz&lmego, soli anilinowych, taniny, osiagnie sie oszczednosc na nalftclu (0,5 g na litr ka¬ pieli) pyrokatechitnie lub saponinie (0,25 g nai litr).Szczególnie wyrózniaja sie farby otrzy¬ mane przy udziale kwasu mirówkowegto, naf- tolów, hydrochinonów, rezorcyny.Taniny stosuje sie badzto rozpuszczone w kapieli w ilosciach nader drobnych, badz utrwalone uprzednio na wlóknie w postaici zaprawy sposobami zwyklemi. Nadaja sie one do wszelkiego rdzawienia, niebieszcze- nia, wywolywania batfwy czarnej, obciaza¬ nia i t. p. czynnosci, stosowanych obecnie do blekitów pruskich.Zasluguje na uwage saponina, a to z te¬ go wzgledu, ze do bielenia welny algierskiej lub marokanskiej posilkuja sie tam mydli- kami miejscowemi, z których ,,Saipcnaria va|ccairisM zaiwiera od 8 do 15% saponiny.Cukier mozna zaistapic drzewami mydliko- wemi krajowemi lub panama, co zapewnia te jeszcze dogodtoosc, ze wywoluje jedno¬ stajne kurczenie sie materjallu. Oprócz tego • nalezy uwzglednic, ze saponina zdaje sie przystawac do wlókna! na podobienstwo zapraw taninowych i w tych samych wa¬ runkach, co pozwala farbowac na niebie¬ sko tkanine juz przemyta, zairaurzajac ja w kapieli W tym wypadku w sklad kapieli wchodza dwa tylko reaktywy: kWasny siarczan rteciowy, i cyjanek zelazowy, czynnikiem zas redukcyjnym jest wlókno drzewa mydlikowego.Gdy srodek redukcyjny stanowi sam przez sie czynnik barwotwórozy (tanina, naftole), utrwalajacy sie na podobienstwo zaprawy na wlóknie, natenczas mozna mo¬ dyfikowac odcienie olrzymywanycli zabar¬ wien niebieskich, przeprowadzajac np.wlókno niebieskie uprzednio staninowane przez kapiel molibdenianowa; wlókno nie¬ bieskie naftolowe przez kapiel z kwiafeu a- zotowego i t. d.Redukowanie cyjanku zelazowego w srodowisku utleniajacem.Mozna wytwiarzac inne bafrwy, zwlaszcza szare, zapoimoca redukowania cyjanku ze¬ lazowego nie w srodowiskach kwasnych, lecz w srodowiskach weglanów lugowców.Przyklad 1. Glukoza z równa iloscia cyjanku zelazowego i dwuweglanu sodu, podgrzana do zajglotowiainiilaj, daje kolory siz&ire.Przyklad 2. Glukoza + sól Seignette'a + soda + cyjanek zelazowy + sole zela¬ zowe. Otrzymuje sie barwy niebieskie.Glukoze, cyjanek zelazowy i dwuweglan sodu mozna stolsowac w ilbscialch takich sa¬ mych lub wiekszych od wskaiziamych w przy¬ kladach redukcji w srodowiskach kwa¬ snych.Blekity z cyjanku zelazowego mozna wytwarzac zupelnie tak samo, jak blekity z molibdenianami sodu, to jest z cyjainku zelazowo-potasowego, kwasu solnego i orteci glinu. Dodatek 40 cm3 roztworu kwasnego siarczanu rteci daje wyniki naj¬ lepsze. Kw&s jednak solny nalezy utrzymac.Ta odmiana! pozwala mieszac molibde- niany z cyjankami zelazowemi. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób farbowania wszelkiego wlók¬ na, znamienny tern, ze dziala sie na goraco lub na zimno w roztworach, zakwaszonych nader lekko ozynnilkatmi redukcyjnemi na cyjanki zelazowe lub zelazawe (zwlaszcza potasu), przycziem sirodowisko zawiera sla¬ dy katalizujacych soli lub tlenków metalo¬ wych, w szczególnosci tlenku rteci.
2. 2. Sposób wedlug zaostrz. 1, zmamien- ny tern, ze roztwór jest alkaliczny. S o c i 61 6 d'E xploitation des Proccdes Escaich. Zalstepca: M. SkrzypkoWski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. • PL