Wynalazek niniejszy dotyczy okien lub drzwi, pojedynczych lub wielodzielnych, o ruchomych ramach, zawieszonych na umieszczonych z boku zawiasach, dajacych sie otwierac dla wentylacji lub dla innych celów. W znanych oknach i drzwiach tego rodzaju wystepuja pewne niedo¬ godnosci, jesli chodzi o zaopatrzenie ich w zaslo¬ ny, izolujace od ciepla lub swiatla. Czesto trudno jest umiescic w nich w odpowiedni sposób story i firanki, które albo narazone sa na silne zaku¬ rzenie albo przeszkadzaja w otwieraniu ramy.Wynalazek niniejszy zapobiega w znacznej mie¬ rze tym niedogodnosciom w ten sposób, ze ramy okna lub drzwi wedlug wynalazku sa ruchome odpowiednio do wewnatrz i do zewnatrz, przy czym zaslona moze byc przeciagnieta poprzez ca¬ la szerokosc ramy, bez wzgledu na pionowy slu¬ pek lub inne czesci okna. W zwiazku z tym zaslo¬ na jest dostepna od strony zewnetrznej drzwi lub okna, albo od strony pokoju.Ulepszenie to ma szczególne znaczenie przy ra¬ mach i futrynach okiennych o zaokraglonych ro¬ gach, nieodpowiadajacych obrysowi lub brzegom zaslony. W oknach lub drzwiach o takiej budowie story i inne zaslony mozna umieszczac pomiedzy wewnetrznymi bokami ramy, podczas gdy ramy i futryny okienne z swymi naroznikami sa od¬ laczone i wskutek tego nie przeszkadzaja w po¬ ruszaniu zaslon. Ponadto ruchome ramy mozna swobodnie otwierac na zewnatrz lub do wewnaitrz lub w obydwu kierunkach, albo, jak w przesuwanych w plaszczyczyznie pio¬ nowej lub poziomej oknach i drzwiach o zaokraglonych lub prostoatnych naroznikach, zaslona moze byc swobodnie umieszczona pomie¬ dzy rama a futryna. Dzieki temu zaslone mozna opuszczac i podnosic, zas otwieranie okna nie ma wplywu na zaslone. Przestrzen, przeznaczona na zaslone lub store, moze zatem miec narozniki pro¬ stokatne, podczas gdy ruchoma rama moze miec rogi zaokraglone. Budowa okna lub drzwi wedlug wynalazku przedstawia równoczesnie te korzysci, jakie daje rama o rogach zaokraglonych, ulatwia¬ jaca czyszczenie szyb okiennych, jak równiez i te, jakie daje rama o rogach prostokatnych, umozli¬ wiajaca zalozenie zaslon lub stor.Okno lub drzwi wedlug wynalazku, pojedyncze lub wielodzielne, zaopatrzone w zaslony, izolujace og *ei&lk*lub Swiajla^ jak"Story lub firanki, po- siada futryne, skladajaca «ie z czesci o rogach prostokatnych od strony wewnetrznej, przezna¬ czonej na umieszczenie w niej zaslon, zas po obu jej stronach (lub co najmniej po stronie zewnetrz¬ nej) posiada czesci o rogach od wewnatrz zaokra¬ glonych, stanowiace oparcie dla ramy drzwi lub okien. Dzieki tej kombinacji mozna uzyskac od¬ powiednie pomieszczenie dla zaslony, a zarazem zmniejszyc ciezar okna lub drzwi,, które .mozna wykonac z rani lub futryn o rogach gietych z je¬ dnej sztuki; ckna takie mozna sporzadzac z pro¬ filów metalowych, których produkcja jest bardzo dogodna.Okno lub drzwi wedlug wynalazku, jedno- lub wielodzielne, mozna sporzadzac w ten sposób, ze futryna, wykonana czesciowo o rogach prostokat¬ nych, miesci w sobie urzadzenie zaslonowe, cze¬ sciowo zas, posiadajac rogi zaokraglone, stanowi oparcie dla jednej lub wiecej ram okiennych lub drzwi.W innej postaci wykonania wynalazku futryna o czesciowo prostokatnych rogach miesci w sobie urzadzenie zaslonowe, zas po obu stronach jej znajduja sie czesci o rogach zaokraglonych, utrzy¬ mujace wewnetrzna i zewnetrzna rame okien lub drzwi.Stosownie do wynalazku okno lub drzwi moga tez posiadac futryne, dzielaca sie w plaszczyznie okna lub drzwi na kilka czesci. Tak, np. futryna moze dzielic sie w plaszczyznie okna lub drzwi na dwie czesci, ze jedna czesc stanowi oparcie dla ramy i futryny i odpowiednio dla ram i fu¬ tryn okien lub drzwi wielodzielnych, zas druga czesc miesci w sobie urzadzenie, prowadnicze i rozrzadcze dla zastan.W innej odmianie wykonania wynalazku fu¬ tryna moze dzielic sie w plaszczyznie okna lub drzwi na kilka czesci, najlepiej tak, ze jedna czesc stanowi oparcie dla ramy lub ram zew¬ netrznych, czesc druga tworzy obsade i prowa¬ dnice zaslony i miesci w sobie urzadzenie roz¬ rzadcze dla zaslony, zas czesc trzecia stanowi oparcie dla ramy lub ram wewnetrznych okna.Ponadto futryna moze byc tak wykonana, by urzadzenie rozrzadcze zaslony moglo byc urucho¬ miane od strony wewnetrznej pokoju, równiez i wtedy, gdy okno lub drzwi sa zamkniete. Gdy futryna dzieli sie na kilka czesci, czesci te moga byc ze soba polaczone przy pomocy laczników sta¬ lych lub ruchomych, szczelnych plytek, zacisków itr.Zamiast zaslon, izolujacych od ciepla i swiatla lub oprócz nich, okno wedlug wynalazku mozna zaopatrzyc w porecz ochronna, osadzona w futry¬ nie pomiedzy ramami.W futrynie lub w szynach, przytwierdzonych do futryny, moga byc wykonane rowki prowad¬ nicze dla zaslony lub zaslon.Na rysunku przedstawiono przedmiot wynalaz¬ ku w przykladowej postaci wykonania. Fig. 1 przedstawia okno lub drzwi wedlug wynalazku z jedna rama i jedna futryna, fig. 2 przedstawia przekrój wzdluz linii II—II na fig. 1, gdy okno lub drzwi maja rame i futryne tylko po jednej stro¬ nie, fig. 3 przedstawia przekrój wzdluz linii III—III na fig. 1, odnoszacy sie do takiego samego okna, fig. 4 przedstawia przekrój wzdluz linii IV—IV na fig. 1, odnoszacy sie do okna lub drzwi, posiadajacych rame i futryne po obu stro¬ nach zaslony, fig. 5 przedstawia przekrój wzdluz linii V—V na fig. 1 w odniesieniu do okna lub drzwi takich, jak przedstawiono na fig. 4.Jak wynika z powyzszego, rysunek moze doty¬ czyc zarówno okna jak i drzwi. Poniewaz w oby¬ dwu tych przypadkach szczególy scisle sobie od¬ powiadaja, w opisie jest w dalszym ciagu mowa tylko o oknie.Okno, przedstawione na fig. 1, posiada tylko je¬ den otwór swietlny i jedna rame 1 (czesciowo na rysunku usunieta) o zaokraglonych rogach 2. Ra¬ ma ta jest wykonana w znany sposób z jakiego¬ kolwiek odpowiedniego materialu. W przyklado¬ wym wykonaniu wynalazku, przedstawionym na rysunku, rama 1 jest sporzadzona z metalowego profilu, w który wysunieta jest szyba 3.Rama 1 moze byc osadzona stale lub ruchomo.Moze byc ona, np. polaczona ruchomo przy po¬ mocy zawiasów wzdluz jednego boku z futryna 4, 5, przy czym z obu stron okna powierzchnie zetkniecia futryny z rama leza w jednej plasz¬ czyznie pionowej z powierzchniami, ograniczaja¬ cymi zasieg zaslony 6. Rozumie sie jednak, ze po¬ wierzchnie zetkniecia futryny z rama i powierz¬ chnie, ograniczajace zasieg zaslony 6, moga rów¬ nie dobrze lezec w róznych plaszczyznach. Zaslo¬ na jest przedstawiona na fig. 1, jako stora, da¬ jaca sie opuszczac i podnosic w plaszczyznie pio¬ nowej, zaopatrzona w znane (na rysunku nie- przedstawione) urzadzenie rozrzadcze. Dla lepszej przejrzystosci rysunku, na dalszych figurach przedstawiono zaslone jak rozsuwana i zsuwana w plaszczyznie pionowej.Na fig. 2 przedstawiono w przekroju poprzecz¬ nym lewa strone okna, zas fig. 3 przedstawia w przekroju' poprzecznym lewy górny róg okna.Przedistawiona na rysunku futryna, wykonana w jednej isztuce, sklada sie z czesci 4 o zaokraglo¬ nych rogach 7, o która opiera sie rama 1, posia¬ dajaca równiez zaokraglone rogi 2 i z czesci o ro- — 2 -gach prostokatnych, w której jest umieszczona zaslona.Poszczególne czesci futryny moga byc jednak takze wykonane oddzielnie i moga byc polaczone ze soba w plaszczyznie okna stale lub ruchomo.Futryna okienna, przedstawiona na fig. 2 i 3 mo¬ ze byc, np. wykonana w dwóch czesciach, z któ¬ rych jedna czesc 4 stanowi oparcie dla ramy okna, -las druga 5, zaopatrzona jest w urzadzenie prowadnicze i rozrzadcze dla zaslon, chroniacych od ciepla i swiatla.Fig. 4 i 5 przedstawiaja w podobnych przekro¬ jach inne okno, rózniace sie od przedstawionego na fig. 2 i 3 tym, ze posiada ono dwie ruchome ramy 8 i 9, otwierajace sie odpowiednio na zew¬ natrz i do wewnatrz. Futryna okienna, przedsta¬ wiona na tych figurach, sklada sie z jednej czesci, moze sie ona jednak równiez dzielic na kilka, cze¬ sci w plaszczyznie okna, np. w ten sposób, ze cze¬ sci o które opieraja sie ramy i czesci o rogach zakraglonych 7, stanowia czesci oddzielne, pola¬ czone czescia posrednia o rogach prostokatnych, w której osadzone jest urzadzenie prowadnicze i rozrzadcze dla zaslon. Futryna moze jednak dzielic sie tylko na dwie czesci, a narzady roz¬ rzadcze zaslony lepiej jest umiescic od strony wewnetrznej okna. Poszczególne czesci moga byc ze soba polaczone stale lub ruchomo, np. przy^po- mocy dopasowanych plytek, zacisków lub tym podobnych.Zamiast lub oprócz zaslony moze byc równiez osadzona w futrynie nieprzedstawióna na rysun¬ ku stala lub ruchoma porecz (balustrada), zapobie¬ gajaca przechodzeniu przez okno dzieci lub zwie¬ rzat. Umieszczenie takiej poreczy moze byc pole¬ cone zwlaszcza w nisko polozonych drzwiach lub ?)knach.Prowadnice, w których przesuwa sie stora lub zaslona izolujaca, moga byc wykonane w samej futrynie, lub w szynach, przytwierdzonych w od¬ powiedni sposób do futryny. Prowadnice te moga sie tez, skladac z osadzonych w dwóch przeciw¬ leglych bokach futryny pretów, rur, profili meta¬ lowych lub podobnych czesci.Nalezy zaznaczyc, iz jakkolwiek w opisie mo¬ wa jest tylko, w zwiazku z rysunkiem, o oknach, to jednak wynalazek nadaje sie tak samo do za¬ stosowania jesli chodzi o drzwi.Nalezy tez zaznaczyc, iz wynalazek mozna z ko¬ rzyscia stosowac do okien lub drzwi wielodziel- nych. Przy zastosowaniu zasuw, przymocowuja¬ cych do siebie ramy i futryne, odpada potrzeba pionowego slupka i mozna zastosowac jedna za¬ slone dla calego okna.Jak widac z opisu, wynalazek mozna stosowac w róznych odmianach; nieograniczonych bynaj¬ mniej do przedstawionej przykladowo postaci wykonania. PL