Wynalazek dotyczy maszyn wlókienniczych tych typów, w których ciagla warstwa wlókna jest prowadzona przez szczeline miedzy para walków elastycznie dociskanych do siebie i wspólpracujacych ze soba w celu sciskania lub sprasowywania warstwy Wlókna, jak np. w przypadku walków gladzacych zgrzeblarki, snowarki lub czesarki, których zadaniem jest zmniejszenie grubosci tasmy w taki sposób, ze¬ by jak najwieksza ciagla dlugosc tasmy mogla byc nawinieta do puszki lub innego zbiornika, albo tez na tutke lub cewke, badz tez w celu wywierania chwytajacego nacisku na tasme i przesuwania wlókien ku przodowi podczas wyciagania lub zwezania, jak np. w snowarce lub wielu innych typach maszyn wlókienni¬ czych.Przy takich zespolach walków jest bardzo wazne, zeby wlókna w postaci tasmy, czy tez w postaci przedzy dostawaly sie do szcze¬ liny w jak najbardziej zwartej postaci. Aczkol¬ wiek w celu doprowadzania do szczeliny wló¬ kien w zwartej postaci proponowano juz rózne urzadzenia, sluzace do kontroli tasmy, majace na celu zapobieganie gubieniu po drodze bo¬ cznych wlókien na zewnatrz podczas posuwa¬ nia sie ich w kierunku szczeliny, to jednak urzadzenia te nie doprowadzily do zamierzone¬ go celu, a to wskutek rozsiewu, istniejacego zawsze w strefie poprzedzajacej miejsce, w którym tasma jest chwytana przez walki.W strefie tej prowadzace konce skrajnych wló¬ kiem wykazuja najwieksza sklonnosc do od¬ chylania sie i potrzeba kontroli jest wskutek tego niezbedna.Przedmiotem wynalazku jest stworzenie ta¬ kiego urzadzenia, polaczonego z zespolem wal¬ ków wspomnianego wyzej rodzaju, które umo¬ zliwia stale kontrolowanie calosci tasmy i za¬ pobiega jakimkolwiek odchyleniom wlókienwchodzacych w jej sklad przez calosc lub czesc toru tasmy przy jej przesuwie przez zespól walków. Dalszym przedmiotem wynalazku jest ulepszenie wlókienniczego urzadzenia wyciago¬ wego, za pomoca którego obrabiana tasma jest poddawana ciaglemu ograniczeniu przez szereg nastepujacych po sobie stref wyciagania, przy czym osiaga sie pozadana progresywna zmiane stopnia ograniczania wywieranego na tasme.W zespolach walków kazdego z wymienio¬ nych rodzajów, wedlug wynalazku, jeden lub obydwa walki z pary wyciagowych walków posiadaja czesc robocza w ksztalcie waskiego pierscienia, którego powierzchnia obwodowa wspólpracuje z drugim walkiem lub z odpowia¬ dajaca jej powierzchnia podobnego drugiego pierscienia na drugim walku, tworzac szczeline na linii styku, po kazdej zas stronie tego pier¬ scienia lub pierscieni walki posiadaja nierucho¬ ma oslone, której wewnetrzna powierzchnia sluzy do prowadzenia wlókien do szczeliny lub przez nia, przy czym oslony te stanowia prze¬ dluzenie jednej sciany bocznej prowadnicy, pro¬ wadzacej tasme w kierunku szczeliny.Z nieco innego punktu widzenia wynalazek mozna okreslic jako urzadzenie posiadajace pa¬ re wspólpracujacych ze soba walków, których powierzchnia robocza jest ograniczona pod wzgledem dlugosci do wymiarów, do jakich pozadane jest scisniecie tasmy w kierunku bo¬ cznym, przy czym po kazdej stronie takich po¬ wierzchni roboczych posiada urzadzenia, które tak prowadza cala tasme, zeby przechodzila pomiedzy tymi urzadzeniami bez odchylania sie na boki.Na rysunku uwidoczniono tytulem przykladu przedmiot wynalazku w zastosowaniu do ze¬ spolil walków gladzacych glowicy przyrzadu odbiorczego zgrzeblarki lub snowarki oraz do róznych typów urzadzen wyciagajacych prze¬ dzarek, przy czym fig. 1 przedstawia widok z góry zespolu walków gladzacych, z pominie¬ ciem jednak leja zasilajacego, fig. 2 —przekrój pionowy wzdluz linii II — II na fig. 1, fig. 3 - przekrój pionowy wzdluz linii III — III na fig. 1, fig. 4 — widok perspektywiczny w czescio¬ wym przekroju narzadu prowadniczego, fig 5 — czesciowy widok z góry walków i leja odmien¬ nej postaci wykonania wynalazku, fig. 6 — przekrój wzdluz linii VI — VI na fig. 5, fig. 7 — przekrój wzdluz linii VII — VII na fig. 5, fig. 8 — perspektywiczny widok leja zasilaja¬ cego, widziany od strony, która odpowiada po¬ wierzchni walków cylindrycznych, fig. 9 — wi¬ dok w czesciowym przekroju wspornika wal¬ ków przedzarki o urzadzeniu wyciagajacym wedlug wynalazku, fig. 10 — przekrój zespolu walków wzdluz linii X — X na fig. 9; fig. 11 — przedstawia schematycznie przedmiot wyna¬ lazku w zastosowaniu do innego typu urzadze¬ nia wyciagajacego, fig. 12 — widok z lewej strony urzadzenia pokazanego na fig. 11; fig. 13 — 16 przedstawiaja schematycznie przedmiot wynalazku w zastosowaniu do róznych typów urzadzen wyciagajacych. Nalezy zaznaczyc, ze na fig. 1 — 4 przedstawiono postac wykonania, w której kazdy walek gladzacy jest zaopatrzo¬ ny w pierscien, a na fig. 5 — 8 postac wykona¬ nia, w której tylko jeden z walków jest zao¬ patrzony w pierscien, drugi zas jest gladkim cylindrem.Walki sciskajace!, 2 na fig. 1 — 4 sa zao¬ patrzone w obwodowe pierscienie 3, 4, których szerokosc równa sie wymiarowi, do którego za¬ mierza sie scisnac tasme w kierunku bocznym, to znaczy, ze szerokosc ich równa sie malej czesci ogólnej grubosci tasmy podlegajacej ob¬ róbce. Walki 1, 2 sa tak osadzone, ze obwodo¬ we powierzchnie ich pierscieni 3, 4 odpowiada¬ ja sobie wzajemnie, przy czym walek 1 jest osadzony w nieruchomym wsporniku 5, podczas gdy walek 2 jest osadzony we wsporniku 6, którego wolny koniec jest podtrzymywany przez czop 7 tak, ze walek 2 moze byc przesuwany do walka 1 lub od niego odsuwany. Sprezyna kontrolujaca 8 (lub poduszka gumowa albo po¬ dobny narzad sprezysty) sluzy do utrzymywa¬ nia odpowiedniego zakleszczenia miedzy pier¬ scieniami 3, 4, przy czym nacisk sprezyny moze byc regulowany przez nastawienie sruby 9 we wsporniku 10. Wlasciwe polozenie sruby zape¬ wnia nakretka U.Prowadnica stanowi czesc znanego leja pro¬ wadniczego 12 (fig. 2), zaopatrzonego w gar¬ dziel 13, do której wprowadzana jest tasma z plyty 14. Gardziel posiada zwezajace sie stoz¬ kowate wydrazenie 15 do zwezania posuwaja¬ cej sie tasmy.Prowadnica sklada sie z cylindrycznego na¬ rzadu 16 (fig. 4), scietego lukowo na dolnym koncu w miejscu 17 i zaopatrzonego w osiowe wydrazenie 18. Górny; koniec narzadu 16 jest zaopatrzony w wewnetrzne srubowe naciecie 19, ha które nakreca sie dolna czesc 20 leja 12.Wskutek takiego polaczenia prowadnica jest osadzona w dolnej czesci £0 w ten sposób, ze jej sciety koniec zwisa miedzy walkami 1, 2.Wydrazenie 18, którego górny koniec odpowia¬ da wydrazeniu 15 leja 12, jest jeszcze zwezone tak, ze na koncu w miejscu 21 przechodzi dopro- - 2 -•tokatnego przekroju, przy csym dluzsza os prostokata Jest ustawiona pod katem prostym do linii zakleszczania walków, tak, ze dzialanie sciskajace prowadnicy wywierane na tasme jest najwieksze w kierunku polozonym pod ka¬ tem prostym w stosunku do dzialania wywiera¬ nego przez walki 1, 2. Mniejsza os prostokata moze byc nieco mniejsza od szerokosci pier¬ scienia 3, 4, a to celem przeciwdzialania przedo¬ stawaniu sie wlókien miedzy boki pierscieni a przylegle powierzchnie prowadnicy.Sciety koniec prowadnicy ma rozwidlenie 22, a kazde tak utworzone odgalezienie posiada na wewnetrznej stronie plaskie sciany 23, polozo¬ ne tuz przy odpowiednich bokach obydwóch pierscieni 3, 4, przy czym te plaskie sciany 23 tworza równolegle oslony dla brzegów tasmy do szczeliny miedzy pierscieniami 3, 4. Pozada¬ ne jest, zeby oslony siegaly nieco poza punkt, w którym sprasowana tasma opuszcza pierscie¬ nie 3, 4 walków, jak to pokazano na fig. 3.Ten typ urzadzenia sciskajacego tasme jest samooczyszczajacy sie i nie powoduje zmniej¬ szenia sie wydajnosci wskutek nagromadzeniu sie odpadków lub wskutek sklonnosci wlókien do zakleszczania sie miedzy poszczególnymi czesciami urzadzenia.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc sto¬ sowane w istniejacych maszynach przez zasta¬ pienie dotychczas uzywanych walków przez walki zaopatrzone w odpowiednie pierscienie, przy czym w maszynach zaopatrzonych w elek¬ tryczne wylaczniki ruchu prowadnica leja lub co najmniej te czesci jej przedluzenia, które sty¬ kaja sie z metalowymi walkami sciskajacymi, musza byc wykonane z materialu izolacyjnego.Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc tez stosowane do laczenia tasmy lub niedoprzedu w tych typach zgrzeblarek lub snowarek, w których dotychczas uzywano do tego celu plytek skórzanych.Inna odmiana urzadzenia wedlug wynalazku przedstawiona jest na fig. 5 — 8, na których tylko jeden z walków sciskajacych, mianowicie walek la jest zaopatrzony w waski obwodowy pierscien 3a, drugi zas walek 2a ma postac gladkiego cylindra, z którym styka sie poto¬ czyscie obwodowa powierzchnia pierscienia 3a walka, la. Lej 12 jest zaopatrzony w wklesle lukowe sciecie 12a stanowiace z nim jedna-ca¬ losc i tworzace prowadnice. Prowadnica posia¬ da rozwidlenie 22a, a kazde z ramion 12b, 12c ma po stronie wewnetrznej plaska powierzch¬ nie, polozona tuz przy odpowiadajacym jej bo¬ ku pierscienia 3a. Ramiona 12b, 12c maja luko¬ we wklesle sciecie po stronie sasiadujacej z walkiem 2a, tak ze ich lukowe krawedzie znajduja sie tuz przy cylindrycznej powierzchni tych walków.Ramiona 12b, 12c bocznych scian prowadnicy siegaja do szczeliny miedzy walkami la, 2a po kazdej stronie pierscienia 3a, przy czym robo¬ cza powierzchnia cylindrycznego walka 2a jest z koniecznosci ograniczona do * szerokosci wspólpracujacego z nia pierscienia 3a.Na fig. 9 przedstawiono zastosowanie przed¬ miotu wynalazku do zwyklej postaci zespolu walków rozciagajacych przedzarki, posiada¬ jacego trzy rzedy walków, przy czym ta¬ sma lub niedoprzed sa doprowadzane przez prowadnice do szczeliny miedzy para walków zasilajacych 26, 27, po czym kolejno posuwaja sie naprzód miedzy srodkowymi walkami 28, 29 i przednimi walkami rozciagajacymi 30, 31.W tej postaci wykonania kazdy walek kazdej pary jest zaopatrzony w waski pierscien 26a i 27a, 28a i 29a, wzglednie 30a i 31a, przy czym powierzchnia obwodowa kazdego „pierscienia stanowi powierzchnie robocza walka, podczas gdy przeciwlegly pierscien obraca sie w poto¬ czystym styku. Prowadnica 32 jest osadzona na drazku 33 i siega w kierunku toru wlókna w postaci kanalu 34 prowadnicy 32. Poprzeczna odleglosc miedzy pionowymi wewnetrznymi po¬ wierzchniami bocznych scian 34a, 34b wspom¬ nianego kanalu 34 prowadnicy 32 moze malec stopniowo przez cala dlugosc, przy czym wy¬ miar w jakimkolwiek danym punkcie odpowia¬ da grubosci tasmy w tym stadium, w jakim zostaje ona poddana rozciaganiu. W miejscach, w których wlókna dostaja sie do szczeliny mie^ dzy kazda kolejna para walków, dno prowadnicy jest przerwane, sciany zas boczne 34a, 34b (fig 10) rozciagaja sie w stosunku przestrzennym mie¬ dzy walkami, przy czym kazda sciana boczna posiada plaska powierzchnie wewnetrzna wspólpracujaca z przylegla powierzchnia bo¬ czna pierscienia walka, stanowiac oslone zapo¬ biegajaca wysuwaniu sie wlókien od pochwy¬ cenia przez walki przez wydostawanie sie na zewnatrz w strefie krytycznej w której dostaja sie one do szczeliny miedzy walkami, oraz pod¬ czas przechodzenia przez te szczeline.Rozumie sie, ze kanal SA. prowadnicy 32 mo¬ ze byc ograniczony tylko do wybranej czesci urzadzenia zamiast siegac przez cale urzadze¬ nie w sposób przedstawiony na fig. 9. W razie potrzeby czesc prowadnicy znajdujaca sie mie¬ dzy para walków moze miec dwa odcinki lub wiecej ustawione teleskopowo, jak to przedsfa- - 3 -wiono na fig. 11, gdzie rurowa prowadnica 35, sklada sie z dwóch odcinków, polaczonych wpustowo w miejscu 36 na ksztalt teleskopu.Taki uklad jest pozyteczny przy dostosowywa¬ niu sie do zmian w odleglosci miedzy rzedami walków wyciagajacych, przy czym kaliber lub wewnetrzny wymiar poprzeczny kazdego z ta¬ kich odcinków maleje progresywnie, umozli¬ wiajac ciagla kontrole tasmy wlókien podczas zmniejszania sie jej grubosci w kolejnych strefach wyciagania.Na fig. 13, 14 i 15 uwidoczniono sposób za¬ stosowania przedmiotu wynalazku do urzadzen rozciagajacych, zaopatrzonych w znane tasmy lub fartuchy. W postaci wykonania przedsta¬ wionej na fig. 13 tasma jest doprowadzana do zaopatrzonych w pierscienie walków docisko¬ wych 37, 38 za pomoca pary przesuwajacych sie fartuchów 39, 40, dostarczajacych tasme do gardzieli prowadnicy 41, zaopatrzonej w umieszczone w pewnej odleglosci sciany bo¬ czne 42, prowadzace tasme wlókiennicza przez szczeline miedzy pierscieniami 37a, 38a walków 37, 38.Na fig. 14 urzadzenie ma tylko jeden przesu¬ wajacy sie fartuch 43, wspólpracujacy z poje¬ dynczym walkiem 44 umieszczonym ponizej, a na fig. 15 — jeden dolny fartuch 45, wspól¬ pracujacy z para walków naciskajacych 46, 47, przy czym w kazdym z tych przypadków far¬ tuch dostarcza wlókna do gardzieli prowadnicy 41, której sciany boczne prowadza tasme wló¬ kiennicza przez szczeline miedzy wspólpracuja¬ cymi z nia walkami.Prowadnica 41 moze byc zaopatrzona w od- laczalna czesc wlotowa 41a (fig. 14), która moze byc zastapiona inna czescia o innym ksztalcie lub innej dlugosci, w przypadku gdy odleglosc walków dociskowych 37, 38 od fartucha musi byc dopasowana do innych warunków robo¬ czych.Na fig. 14 i 15 pokazano równiez sposób za¬ stosowania przedmiotu wynalazku do urzadzen rozciagajacych, w których tylko jeden walek do¬ ciskowy jest zaopatrzony w pierscien. W urzadze¬ niu uwidocznionym na fig. 14 górny walek 37 po¬ siada pierscien 37a, podczas gdy dolny walek 38 ma postac równego cylindra, a sciany bo¬ czne prowadnicy 41 sa sciete u dolu, tworzac powierzchnie lukowa, skierowana ku powierzch¬ ni cylindrycznej walka 38. Na fig. 15 uklad jest odwrotny, tzn. ze górny walek 37 ma postac ró¬ wnego cylindra, a dolny walek 38 posiada pier¬ scien 38a. W tym przypadku boczne sciany 42 prowadnicy 41 sa sciete na górnej stronie.W odmiennej postaci wykonania, przedstawio¬ nej na fig. 16, prowadnica wedlug wynalazku sklada sie z trzech oddzielnych odcinków, mia¬ nowicie z odcinka stanowiacego urzadzenie sprasowujace 48, posiadajace boczne sciany 49 i prowadzace wlókno do szczeliny miedzy wal¬ kami 28, 29; z odcinka stanowiacego kanal prowadniczy 50 siegajacy od konca bocznych scian 49 czesciowo przez strefe rozciagania oraz z odcinka stanowiacego urzadzenie sprasowuja¬ ce 51, do którego sa doprowadzane wlókna z kanalu prowadniczego 50 i który za pomoca swych bocznych scian 52 prowadzi wlókno przez szczeline miedzy walkami 30, 31. PL