PL36031B1 - - Google Patents

Description

Znane jest umieszczenie dodatkowej dwubiego¬ wej przekladni zebatej obok lub wewnatrz glów¬ nej przekladni lub tez przy tylnej osi pojazdu.W przekladni tej umieszczone sa dwa walki z dwiema stale zazebiajacymi, sie parami kól zebatych z których jedno wlaczane jest luzno sprzeglem klowym za pomoca dzwigni recznej lub automatycznie za pomoca urzadzenia odsrod¬ kowego. Ciezarki odsrodkowe sa przy tym pola¬ czone z walem napedzajacym i wlaczaja bieg bezposredni, podczas gdy ich sprezyny przy zmniejszeniu sily odsrodkowej wlaczaja nizszy bieg lub odwrotnie. Okazalo sie jednak, ze sa¬ moczynnie wlaczajace sie sprzegla wskutek dzia¬ lania sily odsrodkowej na urzadzenia sterujace pracuja ociezale; oprócz tego dla obracajacych sie ciezarów odsrodkowych potrzebne sa stosun¬ kowo duze wymiary przekladni.W innych znanych przekladniach samoczynne wlaczanie biegów dokonane zostaje przez samo sprzeglo w ten sposób, ze jedna polowa sprzegla pod dzialaniem napietej sprezyny, w zaleznosci od momentu obrotowego, przesuwana zostaje do pozycji wlaczonej lub wylaczonej, a druga polo¬ wa sprzegla zamocowana jest na stale na walku napedzajacym.W celu zatrzymania przy tym przesuwnej cze¬ sci sprzegla na walku napedzajacym w pozycjach koncowych i celem wykluczenia mozliwosci sa¬ moczynnego wlaczenia i wylaczenia wprowadzo¬ no zgodnie z wynalazkiem zapadki w postaci rdzeni elektromagnesów, których obwody pradu zostaja zamykane lub otwierane przez kontakty przy pomocy pedalu przepustnicy. Otwieranie lub zamykanie kontaktów moze nastepowac przez przedluzona dzwignie przepustnicy, która oddzia¬ lywa na sprezyny kontaktów. Przy wylaczonym przeplywie pradu zapadki doprowadzone zostaja do swego polozenia roboczego przez sprezyny sru¬ bowe.Na rysunku przedstawiono przyklad wykona¬ nia przedmiotu wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia schematycznie glówna przekladnie z dolaczona dodatkowa skrzynka biegów; fig. 2 — w przekroju wolne kolo, umieszczone w kole ze¬ batym na walku zdawczym; fig. 3 — sprzegloz elektrycznie sterowanymi zapadkami w pozy- * cji wlaczonej; fig. 4 — pedal i dzwignie prze- pustnic/ oraz urzadzenie sterujace kontakty za¬ padek. .?.Glówna przekladnie 1 napedza walek 2, a wa¬ lek zdawczy 3 tej przekladni sluzacy równocze¬ snie jako walek napedzajacy dla dolaczonej do¬ datkowej przekladni 4. Na tym walku 3 zakli¬ nowane jest kolo zebate 5, które znajduje sie stale w zazebieniu z kolem zebatym 6, osadzo¬ nym na walku posrednim 7. Na walku posred¬ nim 7 umieszczone jest kolo zebate 8, stale za¬ zebiajace sie z kolem zebatym 9 walka nape¬ dzajacego 10. Kola zebate 6 i 8 osadzone sa na stale z walkiem posrednim 7. Na walku 3 prze¬ kladni czesc 11 sprzegla umieszczona jest prze¬ suwnie na klinach 12, podczas gdy czesc 13 sprze¬ gla polaczona jest na stale z walkiem zdaw¬ czym 10. Obie czesci 11 i 13 sprzegla posiadaja uzebienie skosne 14 z zaokraglonymi czolami ze¬ bów. Sprezyna 15 przesuwa czesc 11 do zazebie¬ nia z czescia 13 sprzegla.W 'przedstawionym na fig. 1 polozeniu spre¬ zyna 15 zostaje przytrzymana przez jedna lub kilka zapadek 16, które wykonane sa jako rdze¬ nie elektromagnesów 17.W przedstawionym na fig. 3 wlaczonym polo¬ zeniu sprzegla zapadka 16 zostala podniesiona przez elektromagnes 17 tak, ze sprezyna 15 moze docisnac czesc 11 sprzegla w polozenie sprzega¬ nia z czescia 13, przy czym zostanie przytrzy¬ mana przez jedna lub kilka zapadek 18, stano¬ wiacych rdzenie elektromagnesów 19.Miedzy kolem zebatym 9 a walkiem napedza¬ jacym 10 umieszczone jest kolo 20. Pracuje ono w ten sposób, ze przy napedzajacym silnika i wlaczonym sprzegle kolo zebate 9 obraca sie luzno na walku napedzajacym, przy wylaczonym zas sprzegle, a wiec gdy napedzany jest wa¬ lek 7, miedzy kolem zebatym 9 a walkiem na¬ pedza jacym 10 stworzone zostaje, silne polaczenie.Zapadki 16 i 18 zostaja wylaczane przez elektro¬ magnesy 17 i 19, które zasilane sa ze zródla pra¬ du 2h Dwa kontakty 22, 23 zasilaja obwody pradu obydwu elektromagnesów 17-wzgl. 19 przy okreslonych polozeniach pedalu 24 przepustnicy.Miedzy deska 26 a ciegnem 27 przepustnicy umieszczona jest sprezyna 28, dalej w cewkach elektromagnesów 17 i 19 umieszczone sa spre¬ zyny spiralne 29 i 30, które przy braku pradu elektrycznego naciskaja zapadki cewek elektro¬ magnesów 17, 19 i przesuwaja je w polozenie zamykajace. Wlaczanie kontaktów 22 albo 23 moze równiez nastapic bezposrednio przez prze¬ dluzenie dzwigni 31 przepustnicy 25.Sposób dzialania przekladni jest nastepujacy.W polozeniu, przedstawionym na fig. 3, zeby przesuwnej wzdluz osi czesci 11 sprzegla zaze¬ biaja sie ze stala w postaci dzwonu wyksztalto- wana czescia 13 sprzegla. W tym polozeniu otrzymywany z silnika moment obrotowy odda¬ ny zostaje przez walki 2, 3 bezposrednio walko¬ wi zdawczemu 10. Poniewaz uzebienia skosne 14 sprzegla sa wykonane jako zeby skosne, posia¬ daja przez to sklonnosc przy napedzajacym sil¬ niku wykrecic sie z zazebienia. Zapobiega temu zapadka 18, która opuszcza sie przed brzeg cze¬ sci 11 sprzegla.W przypadku wlaczenia biegu bezposredniego kolo zebate 9 obraca sie wolniej od walka na¬ pedzajacego 10, wiec wskutek dzialania wolnego kola 20 obraca sie ono luzno razem z kolami ze¬ batymi 6 i 8 walka posredniego 7.Gdy pedal 24 przepustnicy 25 zostanie prze¬ suniety do polozenia maksymalnego jej otwarcia, a przez to przez ciegna 27 oraz koniec dzwigni 31 otwarty zostaje kontakt 22, a zamkniety kon¬ takt 23, zapadka 18 zostaje wciagnieta do elek¬ tromagnesu 19, a tym samym usuwa sie zary¬ glowanie dla biegu bezposredniego. Czesc 11 sprzegla wykreca sie teraz wskutek ukosne¬ go zazebienia z czesci 13 sprzegla tak daleko, az zapadka 16 przetrzyma czesc 11 sprzegla i nie pozwoli sprezynie 51 przesunac jej z powro¬ tem. Przesuniecie czesci U sprzegla do polo¬ zenia wylaczonego moze byc ulatwione przez powierzchnie ukosne lub podobna na które na¬ ciska jedna lub kilka zapadek 16. W tym polo¬ zeniu nastepuje przenoszenie momentu obroto¬ wego przez walek 3 przekladni, kola zebate 6, 8, 9 na walek napedzajacy 10. Kolo zebate 9 kreci sie szybciej anizeli walek napedzajacy 10, wolne kolo 20 zostaje wlaczone i pojazd poru¬ sza sie na biegu górskim. Gdy nagle zwolni sie pedal 24 przepustnicy, dzwignia przepustnicy za¬ myka swoim koncem 31 kontakt 22, podczas gdy kontakt 23 zostaje otwarty. Zapadka 16 zostaje wciagnieta do elektromagnesu 17, a czesc 11 sprzegla zostaje zazebiona pod wplywem dziala¬ nia sprezyny 15 z czescia 13 sprzegla, przez co zostaje wlaczony znów bieg bezposredni. Prze¬ kladnia moze byc wykonana jako przekladnia przyspieszajaca, przy czym kola zebate 6, 8, 9 otrzymuja inne srednice.Podczas gdy przy wlaczonym biegu górskim jazda na najwyzszym biegu przy zupelnie naci¬ snietym pedale przepustnicy jest niemozliwa, to nie mozna jechac na biegu przyspieszajacym z najnizszym przelozeniem przy zupelnie nacisnie¬ tym pedale przepustnicy. Biorac pod uwage pro- — 2 -stote i pewnosc dzialania nowego ukladu prze¬ kladni, mozna tolerowac wymienione wyzej wady. PL

Claims (1)

Zastrzezenia patentowe

1. Urzadzenie ryglujace w dodatkowej dwubie- gowej przekladni samochodowej z czescia sprzegla przesuwna na walku napedzajacym, bedaca pod dzialaniem sprezyny i wlaczajaca sie w zaleznosc od momentu obrotowego, zna¬ mienne tym, ze posiada zapadki (16, 18), wv konane jako rdzenie elektromagnesów (17, 19), wlaczanych kontaktami (22, 23) za pomoca pe¬ dalu (24) przepustnicy, które reglu ja czesc (11) sprzegla w kazdorazowym skrajnym po¬ lozeniu. Urzadzenie ryglujace wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tym, ze pedal (24) przepustnicy pola¬ czony jest przez ciegno 27 przepustnicy z za¬ konczeniem dzwigni 31 przepustnicy, które wlacza posrednio lub bezposrednio kontakty 22, 23). Glówny Instytut Mechaniki f!' r PL