Wynalazek dotyczy urzadzen lancuchowych, stosowanych w kopalniach do posuwania lub za¬ trzymywania wózków kopalnianych.Urzadzenia te skladaja sie zwykle z lancucha bez konea, umieszczonego pomiedzy szynami i zaopatrzonego w zabieraki, wystajace ponad profil szyn tak, ze chwytaja wózki za osie. Za¬ bieraki te pozostaja nieruchome wzgledem lan¬ cucha przy okreslonym kierunku posuwu lan¬ cucha w stosunku do wózków, w przeciwnym zas kierunku daja sie wychylac ku dolowi. Lancuch opasuje w punktach wezlowych kola lancuchowe, z których jedno jest osadzone bez mozliwosci jakichkolwiek przemieszczen i polaczone z sil¬ nikiem napedowym, podczas gdy drugie moze byc przemieszczane w swej plaszczyznie i jest ulozyskowane w sciankach urzadzenia do dopre- zania lancucha.Tego rodzaju znane urzadzenia lancuchowe sa czesto zaopatrywane w zabieraki, rozmieszczone dwuszeregowo w malych odstepach jeden od drugiego, przy czym obydwa szeregi poruszaja sie w przeciwnych kierunkach tak, ze jeden z nich posuwa wózki naprzód, podczas gdy drugi zatrzymuje wózki lub pozwala im uzyskac na pochylosci tylko taka predkosc, z jaka obiega lancuch. Kazdy z tych zabieraków obu szere¬ gów jest wychylny w kierunku przeciwnym kie- rukowi roboczemu.Znane urzadzenia wykazuja te niedogodnosc, ze wózki jadace z duza predkoscia w kierunku, odpowiadajacym kierunkowa roboczemu lancu¬ cha, Uderzaja mocno w odnosny zabierak. Na skutek gwaltownego zderzenia wózek zostaje odbity na sasiedni* dzialajacy przeciwnie aabie- rak, co zaleznie od siljr zderzenia powtarza sie niefaz wielokrotnie, powodujac wyrzucenie z na* ladowanego po brzegi Wózka czesci ladunku. Po«- nadto powoduje to uderzenia w lancuch, które przenosza sie na mechanizm napedowy, wyWO^ lajac w nim uszkodzenia.W mysl wynalazku usuwa sie te niedogodnosc w ten sposób, ze urzadzenie lancuchowe sklada sie z dwóch lancuchów, pracujacych na róznych pochylosciach, przy czym jeden lancuch posuwa naprzód nadjezdzajace wózki, toczace sie ru¬ chem opóznionym, podczas gdy drugi hamuje wózki, staczajace sie po pochylosci. Dzieki ta¬ kiemu urzadzeniu umozliwia sie jadacemu szyb¬ ka wózkowi utrate predkosci na dlugim pozio¬ mym torze, przy czym wózek przejezdza zabieraki, wychylajac je w dól dopóty, dopóki jego predkosc przekracza predkosc ruchu lancu¬ cha, po czym zostaje bez wstrzasów uchwycony przez odnosny zabierak. Wózek, jadacy obecnie powoli, zostaje przejety przez drugi lancuch, odpowiadajacy pochylemu odcinkowi toru i pro¬ wadzony w dól ruchem jednostajnym.W odmianie urzadzenia wedlug wynalazku osie obydwóch sasiadujacych ze soba kól lancucho¬ wych obu zespolów sa polaczone konstrukcyjnie za pomoca odpowiednich belek. Poza tym do doifrezania obydwóch lancuchów przewidziano stosowanie tylko jednego urzadzenia doprezaja- cego, które obsluguje koniec urzadzenia lancu¬ chowego, przeciwlegly kolu napedowemu.Wreszcie tego rodzaju urzadzenie mozna za¬ opatrywac w jeden tylko silnik napedowy, który obraca kolo napedowe jednego lancucha, przy czym w tym przypadku obydwa lancuchy laczy sie ze soba za pomoca przekladni lancuchowej lub pasowej. W ten sposób kojarzy sie zalety dwóch oddzielnych urzadzen lancuchowych, za¬ opatrzonych w zabieraki, dzialajace w przeciw¬ nych kierunkach, z prostota napedu i naciagu lancuchów roboczych.Na rysunku uwidoczniono tytulem przykladu przedmiot wynalazku, przy czym fig. 1 przedsta¬ wia schematycznie urzadzenie lancuchowe we¬ dlug wynalazku w widoku z boku, fig. 2 zas — rzut poziomy przekladni lancuchowej, laczacej obydwa lancuchy robocze w wiekszej podzialce.Tor 1 do wózków kopalnianych — przyjmujac kierunek ruchu od prawej strony ku lewej — przebiega poczatkowo poziomo, nastepnie zas opada stosunkowo stromo. Poziomy odcinek toru 1 sluzy do tego, aby toczace sie szybko wóz¬ ki utracily na nim czesciowo swoja szybkosc po-? czatkowa, podczas gdy pochyla czesc toru 1 sluzy do pokonania róznicy poziomów. Miedzy szynami poziomego odcinka toru 1 przesuwa sie lancuch 2, zaopatrzony w zabieraki 2f, sluzacy do posuwa¬ nia naprzód toczacych sie wózków, które wyka¬ zuja tendencje do zatrzymania sie. Lancuch 3, zaopatrzony w zabieraki 4 i przesuwajacy sie miedzy szynami pochylego odcinka toru, sluzy do przeciwdzialania uzyskiwaniu przez wózki ko¬ palniane nadmiernego przyspieszenia. Lancuch 2 opasuje kola 5 i 6, natomiast lancuch 3 kola 7 18, Kolo 8 jest osadzone stabilnie, podczas gdy kola 5,. 6 i 7 moga byc przemieszczane w ich plasz¬ czyznach w dowolny znany sposób. Osie kól 5 17 sa polaczone ze soba za pomoca belek. Urzadze¬ nie doprezajace 10 jest przymocowane do kon¬ strukcji wspornej kola 6. Urzadzenie dopreza¬ jace 10 jest uruchamiane za pomoca recznego kola U, wywolujac doprezanie lancuchów 2 i 3 za posrednictwem belek 9.Obydwa lancuchy sekcyjne 2 i 3 sa napedzane jednym silnikiem za posrednictwem zespolu kól 13. Zespól napedowy 12, 13 sluzy bezposrednio do poruszania lancucha 3. Do przenoszenia ru¬ chu tego lancucha na lancuch 2 zastosowano kola lancuchowe 14, 15, osadzone na osiach kól 5 i 7 i polaczone ze soba lancuchem 16.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada szcze¬ gólne znaczenie w przypadku wózków o duzej pojemnosci, kiedy ze wzgledu na znaczny ich cie¬ zar brutto istnieje powazne niebezpieczenstwo osiagania przez nie nadmiernej szybkosci. Nie¬ bezpieczenstwo to moze byc usuniete przez za¬ stosowanie wynalazku. PL