PL34832B1 - Sposób wytwarzania wlókien proteinowych - Google Patents

Description

Obróbka wlókien sztucznych celulozowych roztworami mocznika jest znana juz od dluzsze¬ go czasu, jak równiez znana jest nastepnie po absorpcji mocznika przez wlókna, obróbka for¬ maldehydem w celu wytworzenia na wlóknach nierozpuszczalnego produktu kondensancji i na¬ dania im czesciowej nieprzepuszczalnosci wzgle¬ dem wody, a to w celu zwiejkszenia ich odpor¬ nosci na dzialanie wilgoci i unikniecia pecz¬ nienia.Od roku 1935, gdy na rynku pojawily sie pierwsze wlókna sztuczne z kazeiny wiadomo, ze czyniono juz wielokrotnie próby jednoczes¬ nej obróbki tych wlókien mocznikiem i formal¬ dehydem wedlug sposobów, stosowanych juz przy obróbce sztucznych wlókien celulozowych (rayonu), lecz stwierdzono, ze taka obróbka nie daje jakiegokolwiek dodatniego wyniku z tego powodu, iz wlókna kazeinowe, uczynione juz nierozpuszczalnymi, zawieraja formaldehyd i nie moga wskutek tego absorbowac mocznika, po¬ niewaz mocznik stykajac sie z formaldehydem, obecnym juz we wlóknach, ulega kondensacji na powierzchni zewnetrznej wlókien i tworzy proszkowaty osad produktu kondensacji moczni¬ ka, wskutek czego nie osiaga sie wcale zamie¬ rzonego celu.Wiadomo, ze kazeina rozpuszcza sie w wod¬ nych roztworach mocznika; znane jest równiez stosowanie mocznika przy przygotowywaniu roz¬ tworów kazeiny, przeznaczonej do przedzenia z niej wlókien sztucznych. Nie osiagnieto jed¬ nak tym sposobem dobrych wyników z kilku przyczyn, z których najwazniejsza jest trudnosc osiagniecia calkowitej koagulacji wlókien, wy¬ tworzonych z roztworów kazeiny zawierajacych mocznik, z powodu tworzenia sie masy gabcza¬ stej wewnatrz wlókien w wyniku raptownejreakcji pomiedzy formaldehydem a mocznikiem (w porównaniu z powolna reakcja kazeiny).Wskutek tego mocznik twardnieje przed kazei¬ na i tworzy bezpostaciowa mase wewnatrz wló¬ kien, które przez to wykazuja zmniejszona od¬ pornosc na dzialanie wilgoci i na suszenie.Zgodnie z wynalazkiem stwierdzono, ze otrzymuje sie wlókna kazeinowe o lepszej od¬ pornosci na dzialanie wilgoci oraz na dzialanie wrzacych kapieli kwasnych, jezeli wlókna ka¬ zeinowe znanym sposobem koaguluje sie ,w wol¬ nych od formaldehydu kapielach kogaulacyj- nych, a nastepnie traktuje sie roztworami mo¬ cznika dodanymi do kapieli solnych, najlepiej stezonych i posiadajacych dzialanie wiazafce, lecz przed nadaniem wlóknom nierozpuszczal- nosci za pomoca obróbki formaldehydem. Naj¬ lepsze wyniki osiaga sie (w razie obróbki wló¬ kien tym sposobem), jezeli traktowanie to usku¬ tecznia sie podczas przeprowadzania ciaglego pasma wlókien najpierw przez roztwory solne, zawierajace mocznik, a nastepnie przez roztwo¬ ry solne, nie zawierajace mocznika, lecz zawie¬ rajace formaldehyd, przy czym przynajmniej jedna z tych kapieli winna posiadac temperatu¬ re 25°C. Pasmo wlókien jest poddawane rozcia¬ ganiu podczas tego traktowania lub po nim.W celu uzyskania wiekszej odpornosci wló¬ kien na dzialanie wrzacych kapieli kwasnych stosuje sie wyzsze temperatury najlepiej 70° — ^5°C, podczas co najmniej jednego z nastepnych zabiegów traktowania formaldehydem. Obro¬ bione w ten sposób wlókna zawierajace mocz¬ nik, po obróbce wrzaca kapiela kwasna, sa zna¬ cznie mieksze niz wlókna nie zawierajace mocz¬ nika; z tego punktu widzenia wlókna te moga byc porównane z wlóknami traktowanymi sola¬ mi chromu, lecz wykazuja te zalete iz zacho¬ wuja wyglad zupelnie bialych wlókien.Nalezy zaznaczyc, ze wlókna kazeinowe juz skoagulowane, lecz nie uczynione jeszcze nie¬ rozpuszczalnymi przez obróbke formaldehydem nie moga byc traktowane zwyklymi roztwora¬ mi mocznika, a to z tego powodu, ze roztwory takie sa rozpuszczalnikami kazeiny i od razu rozpuscilyby w sobie wlókna nie uczynione je¬ szcze nierozpuszczalnymi. Z drugiej strony, je¬ zeli doda sie mocznika do roztworów solnych, najlepiej stezonych i wykazujacych dzialanie wiazace, to roztwory takie nie rozpuszczaja juz wlókien, zachodzi tylko pewne nieznaczne specz¬ nienie wlókien, które moze byc regulowane przez stosowanie mniej lub bardziej stezonych i (lub) wiazacych roztworów solnych odpowied¬ nio do ilosci mocznika, która ma zostac wchlo¬ nieta przez wlókna oraz odpowiednio do stop¬ nia nasycenia lub przenikania, jaki ma byc osiagniety.Mocznik móglby byc zastosowany juz w wol¬ nej od formaldehydu koagulacyjnej kwasnej ka¬ pieli .solnej, lecz w takim przypadku utrudnio¬ na zostalaby koagulacja wlókien, ponadto za¬ chodzilaby duza strata mocznika w pierwszej nasypujacej z kolei odkwaszajacej kapieli solnej. • Przyklad I. 100 kg przemytej i wysu¬ szonej kazeiny specznia sie w wodzie a nastep¬ nie rozpuszcza sie w lugu zracym, równowaz¬ nym np. 20 litrom wodorotlenku sodu o 35° Be, po czym objetosc roztworu doprowadza sie do 500 1 i filtruje sie go raz lub kilkakrotnie. Po odpowiednim jego dojrzeniu przedzie sie go koa- gulujac wlókna w wolnej od formaldehydu ka¬ pieli, zawierajacej np. 90 g kwasu siarkowego i 350 g siarczanu sodu w litrze, po czym nici wychodzace z kapieli koagulacyjnej zbiera sie w ciagle pasmo i prowadzi sie nastepnie, najle¬ piej z wiekszym lub mniiejiszym naprezeniem: a) przez kapiel solna, zawierajaca 200 g chlorku sodu w litrze, b) przez kapiel solna zawierajaca 150 g chlorku sodu, 200 g siarczanu glinu i 50 g pa¬ sty glinowej, zawierajacej 10% AhOs, c) przez kapiel solna o skladzie wedlug b) lecz zawierajaca ponadto 100 g krystalicznego mocznika w litrze oraz o tyle wiecej chlorku sodu, aby kapiel byla nasycona, d) przez kapiel solna o skladzie wedlug c), zawierajaca dodatek 30 — 40 g 100%-owego for¬ maldehydu w litrze, po czym e) wlókna tnie sie na odcinki pozadanej dlu¬ gosci i traktuje, najlepiej w autoklawie, kapie¬ la, zawierajaca 150 g siarczanu glinu, 200 g chlorku sodu i 40 g 100%-owego formaldehydu, W ciagu 5 — 6 godzin, f) wlókna, uczynione juz nierozpuszczalnymi, plucze sie i traktuje roztworem rozpuszczalnego fosforanu, np. kapiela zawierajaca 4 g fosfora¬ nu jednosodowego w litrze, po czym wlókna plu¬ cze sie ponownie i suszy.Zaleca sie stosowac nastepujace temperatury kapieli: kapiel a) J35—45°C, b) 50—55°C, c) 35— 40°C, d) 50—55°C, *e) 70—75°C~ i f) 35^iO°C.Przyklad II. Postepuje sie zasadniczo wedlug przykladu I, lecz nici tnie sie na kawal¬ ki po kapieli c), zbiera sie w naczyniu, zawie¬ rajacym kapiel d), która traktuje sie wlókna w 35—40°C w ciagu 3—4 godzin, :po czym trak¬ tuje sie je kapiela e) w 70—75°C w ciagu 5—7 godzin, a nastepnie — wedlug f).Przyklad III. Postepuje sie zasadniczo wedlug przykladu I, lecz po kapieli b) nici tnie sie i zbiera w naczyniu, zawierajacym kapiel mocznikowa wedlug c), która traktuje sie wlók¬ na w 35—40°C w ciagu 2—3 godzin; po wyzeciu traktuje sie ' wlókna wedlug przykladu, II ka¬ pielami d) i f).Przyklad IV. Postepuje sie zasadniczo Wedlug przykladu I, lecz siarczan glinu w ka¬ pieli c), zawierajacej mocznik, zastepuje sie chlorkiem sodu az do jiasycenia kapieli.Przyklad » V. Postepuje sie zasadniczo wedlug dowolnego z przykladów I—IV zgodnie z a), b), c), d) i e), lecz siarczan glinu i (lub) chlorek sodu zastepuje sie czesciowo lub calko¬ wicie w kapielach innymi rozpuszczalnymi sola¬ mi obojetnymi lub kwasnymi kwasów nieorga¬ nicznych i (lub) organicznych, np. siarczanami, chlorkami, mrówczanami, octanami, mleczana¬ mi, azotanami itd.Wszelkie rozpuszczalne pochodne mocznika, np. tiomocznik, nalezy uwazac za objete w wy¬ nalazku wyrazeniem „mocznik".Wynalazek obejmuje obróbke wlókien za¬ równo z kazeiny z mleka, jak i z kazeiny pocho¬ dzenia roslinnego, np. z ziarn soji, zarówno od¬ dzielnie, jak i w mieszaninie ze soba oraz z wlóknami z celulozy. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania wlókien proteinowych lub proteinowo-celulozowych z kazeiny, przy którym roztwór kazeiny samej lub zmiesza¬ nej z wiskoza przedzie sie do wolnych od formaldehydu kapieli koagulacyjnych, zna¬ mienny tym, ze skoagulowane nici obrabia sie stezonymi kapielami solnymi, zawieraja¬ cymi mocznik oraz kwasne lub obojetne sole kwasów nieorganicznych i organicznych, po czym nici obrabia sie kapielami solnymi, wol¬ nymi od mocznika, lecz zawierajacymi for¬ maldehyd, przy czym przynajmniej jedna z tych kapieli winna posiadac temperature powyzej 25°C.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze pasmo skoagulowanych nici utrzymuj e sie w stanie rozciagnietym lub mniej alba wiecej naprezonym podczas przeprowadzania go przez kolejne kapiele, a w razie potrzeby równiez po wyjsciu z kapieli az do pokraja¬ nia nici.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, 2, znamienny tym, ze podczas obrabiania skoagulowanych nici stosuje sie temperature powyzej 25°C, przy czym wlókna zawierajace mocznik, które sta¬ ly sie nierozpuszczalne w kapieli o tempera¬ turze ponizej 25°C, zawierajacej aldehyd mrówkowy, obrabia sie dodatkowo w co naj¬ mniej jednej kapieli, zawierajacej aldehyd mrówkowy, w temperaturze wyzszej, najle¬ piej wynoszacej 70—75°C. Antonio Ferretti Zastepca: Kolegium Rzeczników Patentowych PL