Do obudowy w górnictwie odkrywkowym sto¬ suje sie dotychczas przewaznie podpieranie stropów tylko w bezposrednim sasiedztwie miejsc pracy.Podpieranie to, majace na celu zabezpieczenie stro¬ pów przed zawaleniem sie, przeprowadza sie za pomoca odpowiednich rusztowan, które przewaznie skladaja sie z odpowiednio ulozonych drewnianych poprzeczek, spoczywajacych na specjalnych podpo¬ rach stalowych. Podpory te sa wykonane tak, iz umozliwiaja pózniejsze rozbieranie rusztowania podpierajacego strop. Skladaja sie one co najmniej z dwóch czesci klinowych, umieszczonych jedna nad druga i w polozeniu roboczym polaczonych roz¬ lacznie pretem laczacym, tak iz przy rozlaczaniu ich g^rna czesc klinowa pod dzialaniem wlasnego ciezaru i pod naciskiem stropu zeslizguje sie z od¬ powiednim przyspieszeniem po ukosnej powierzch¬ ni dolnej czesci klinowej; powoduje to odpadniecie poprzeczki wraz z calym rusztowaniem. Aby zapo¬ biec przedwczesnemu, przypadkowemu rozlaczaniu zlacza, np. wskutek zuzycia sie podstawy, stosuje sie specjalny narzad zabezpieczajacy. Zabezpiecza on przed podniesieniem sie wystepu, wystajacego z czo¬ lowej sciany górnej czesci klinowej podstawy, któ¬ re spowodowaloby rozlaczenie zlacza. W znanych takich podstawach narzad zabezpieczajacy sklada sie z rygla, osadzonego w prowadnicy górnej cze¬ sci klinowej powyzej preta laczacego. W celu roz¬ laczenia zlacza nalezy przeto wyciagnac najpierw wspomniany rygiel, a dopiero pózniej podniesc pret laczacy. Zazwyczaj podniesienie tego preta naste¬ puje wskutek uderzenia w dolna czesc jego wyste¬ pu, co mozna wykonac za pomoca odpowiedniego narzedzia z odleglosci, zapewniajacej bezpieczen¬ stwo wykonywujacemu te czynnosc. Poniewaz jed¬ nak odbezpieczenie przez wyciagniecie rygla, któ¬ re musi poprzedzac uderzenie w pret laczacy, moze byc wykonane jedynie przez bezposrednie uchwy¬ cenie rygla reka, przeto wykonywajacy te czynnosc jest narazony na niebezpieczenstwo, gdyz, jakwspomnlano^yiej; w chwili odbezpieczania moze nastapic przedwczesne rozlaczenie zlacza, zwlasz¬ cza zuzytego, pod znacznym naciskiem stropu. Z po¬ wyzszego wynika, ze opisane zabezpieczenie nie od¬ powiada stawianym mu wymaganiom.Przedmiotem wynalazku niniejszego, pozwala¬ jacego na usuniecie wymienionych wyzej wad, jest podpora do obudowy górniczej, skladajaca sie z dwóch czesci klinowych, polaczonych wzajemnie slizgowo i rozlaczalnie za pomoca preta; po zlu¬ zowaniu zlacza przez podniesienie wystepu, znaj¬ dujacego sie na koncu preta od strony czolowej górnej czesci klinowej, pret ten mozna przesunac w polozenie, w którym nastepuje rozlaczanie zla¬ cza. Cecha charakterystyczna podpory wedlug wy¬ nalazku jest to, ze wystep preta laczacego posia¬ da narzad sterujacy, który wspóldziala z narzadem zabezpieczajacym. Narzad sterujacy wystaje u do¬ lu z otworu Wystepu preta laczacego przy pola¬ czeniu czesci podpory. Przez uderzenie w narzad sterujacy powoduje sie poczatkowe podniesienie na¬ rzadu sterujacego ku górze i odbezpieczenie, a na¬ stepnie wylaczenie preta laczacego. Umozliwia to zwolnienie zabezpieczenia w taki sam sposób, jak odbywa sie rozlaczanie zlacza, a wiec z duzej od¬ leglosci i w jednym zabiegu pracy wraz z rozla¬ czeniem zlacza, lecz obie te czynnosci wykonywane* sa w pewnym odstepie czasu.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia pionowy prze¬ krój podpory w polozeniu roboczym, fig. 2 — wi¬ dok boczny podpory po rozlaczeniu i zsunieciu gór¬ nej czesci' klinowej, a fig. 3 — czesciowo w prze¬ kroju widok z góry podpory wedlug fig. 2.Dolna czesc klinowa 2 podpory jest osadzona na progu / i posiada ukosna powierzchnie slizgo¬ wa 3, na której spoczywa górna czesc klinowa 4 ukosnymi listewkami .5. Jak widac z fig. 3, po¬ wierzchnia slizgowa 3 posiada w czesci srodkowej wyciecie podluzne 6, w którym osadzony jest w gór¬ nej czesci mostek 7 oraz pr$t laczacy 8, osa¬ dzony obrotowo na sworzniu 9, tak iz moze wy¬ chylac sie pionowo dokola tego sworznia 9, spoczy¬ wajacego w uchach lozyskowych 10 dolnej czesci klinowej 2. Koniec // preta 8 posiada u góry kciuk //'," który wspóldziala z tylna czescia mostka 7.Podstawa 12 górnej czesci klinowej 4 posiada w podluznym wycieciu srodkowym 13 (fig. 3) pro¬ wadnice, która czesciowo siega równiez i do tylnej scianki 14 i w której prowadzony jest pret laczacy 8. Drugi koniec preta laczacego 8 posiada wystep 15 o szerokosci wiekszej niz wyciecie 6 i 13; w po¬ lozeniu uwidocznionym na fig. 2 i 3 wystep ten sluzy do unieruchomienia górnej czesci klinowej 4 na dolnej czesci 2 podczas ich rozlaczania.Przednia tscianka- 16 górnej czesci klinowej 4 posiada u dolu dwa wystajace zgrubienia 17, które tworza dalszy ciag scianek ograniczajacych szcze¬ line podstawy 12 i których przednie brzegi 17' w po¬ lozeniu roboczym podpory, uwidocznionej na fig. 1, tworza oparcie dla ramion 15' wystepu 15. W tym polozeniu (fig. 1) obie czesci klinowe 2 i 4 podpory polaczone sa pretem laczacym 8, dzieki czemu za¬ pobiega sie zsunieciu sie górnej czesci klinowej 4.Na sciance przedniej 16 znajduja sie dwa ucha lozyskowe 18, rozmieszczone symetrycznie wzgle¬ dem szczeliny podstawy 12. Miedzy tymi uchami 18 osadzony jest za pomoca czopów 18' narzad zabez¬ pieczajacy 19, który w polozeniu zabezpieczonym (fig. 1) opiera sie o zaglebienie wykonane na gór¬ nej powierzchni wystepu 15 preta laczacego 8. Wy¬ step 15 w miejscu oparcia tego narzadu posiada otwór 20, w którym osadzony jest przesuwnie w kie¬ runku pionowym narzad sterujacy 21 o ksztalcie sworznia. Narzad 21 pod dzialaniem wlasnego cie¬ zaru opiera sie swa górna glówka na krawedzi 22 otworu 20, a dolna jego glówka wystaje ponizej dolnej powierzchni wystepu 15. Przy nacisnieciu narzadu 21 ku górze w otworze 20 narzad zabezpie¬ czajacy 19 zostaje wysuniety z zaczepienia z wyste¬ pem 15 preta laczacego 8.Jezeli wiec przy polozeniu roboczym podpory (fig. 1) uderzy sie od dolu w narzad 21, to spowo¬ duje sie przede wszystkim przesuniecie sie ku górze narzadu sterujacego 2f i przesuniecie 'narzadu za¬ bezpieczajacego 19 ku górze, a wiec nastapi od¬ bezpieczenie urzadzenia i uwolnienie preta lacza¬ cego 8. Po calkowitym wcisnieciu narzadu 21 sila uderzenia przenosi sie bezposrednio na dolna stro¬ ne wystepu 15 i powoduje wychylenie preta lacza¬ cego 8 dokola sworznia 9 ku górze. Wskutek tego ramiona 15* wystepu 15 zostaja przesuniete z za¬ siegu zgrubien 17, co powoduje rozlaczenie obu cze¬ sci klinowych 2 i 4. Górna czesc klinowa 4 pod dzialaniem ciezaru wlasnego i ciezaru drewnianego rusztowania, spoczywajacego na jej powierzchni 23, zsuwa sie wzdluz powierzchni slizgowej 3 z od¬ powiednim przyspieszeniem ku dolowi i zostaje za¬ trzymana swa tylna scianka 14 i czescia ograni¬ czajaca wyciecie 13, opierajac sie o nie ramionami 15' wystepu 15. Wskutek tego górna czesc klinowa 4 pozostaje w bezposredniej bliskosci czesci klino¬ wej 2, podczas gdy w znanych podobnych urzadze¬ niach górna czesc klinowa wskutek znacznego wzrostu energii kinetycznej zostaje daleko odrzu¬ cona i moze przy tym spowodowac nieszczesliwyWypadek. Lancuchy stosowane w znanych urzadze¬ niach do polaczenia obu czesci klinowych nie oka¬ zaly sie odpowiednie, gdyz ulegaly zrywaniu i nie zapobiegaly odrzucaniu górnej czesci kfinowej.Aby sworzen 9. na którym osadzony jest pret laczacy 8, zabezpieczyc przed odksztalceniem lub scieciem pod dzialaniem znacznego nacisku stropu, kciuk //' jest wykonany tak, aby w polozeniu uwi¬ docznionym na fig. 2 i 3 opieral sie o tylny brzeg mostka 7 dolnej czesci Klinowej 2. Kciuk //' posia¬ da wymiary dobrane tak, aby bez szkodliwych na¬ prezen wytrzymywal dzialanie wystepujacych tu sil. Jest to wazne równiez i z tego wzgledu, ze sworzen 9 sluzy takze i do innych celów, a miano¬ wicie do polaczenia za pomoca preta dwóch sasied¬ nich podpór, wskutek czego narazony jest na do¬ datkowe dzialanie sil. Jednak i w tym przypadku mostek 7 moze sluzyc jako górne ograniczenie wy¬ ciecia 6 powierzchni slizgowej 3 i jako listwa opo¬ rowa dla kciuka //' ucha lozyskowego //.Jak widac z fig. 2 i 3, dolna czesc klinowa 2, oprócz powierzchni slizgowej 3 posiada wystajaca ku górze listwe 23', która zabezpiecza pret laczacy 8 przed uszkodzeniem przez spadanie górnej czesci rusztowania. PL