Wynalazek dotyczy plytki tnacej do maszyn¬ ki do golenia na sucho, która wykonana jest z bardzo cienkiego metalu z otworami grubosci od 60 do 100 mikronów i która przesuwa sie po podlegajacej goleniu skórze.Plytki tnace tego rodzaju posiadaja czesto¬ kroc skomplikowany ksztalt w postaci zeberek wzmacniajacych, zeberek prowadzacych wlosy, miejsc wglebionych rozchylajacych skóre i tym podobnych. Konstrukcja plytek tego rodzaju i obróbka ich mechaniczna jest kosztowna i trud¬ na do wykonania i dlatego tego rodzaju plytki tnace produkowano jak dotad bardzo rzadko, mimo ze dawaly lepsze golenie.Celem wynalazku jest unikniecie tych trud¬ nosci; zastosowano sposób fabrykacyjny oparty na galwanoplastyce, znany i uzywany do wyro¬ bu innych przedmiotów.Plytka tnaca do maszynki do golenia na su¬ cho zgodnie z wynalazkiem posiada te ceche zna¬ mienna, ze jest wyprodukowana sposobem gal- wanoplastycznym, odpowiada wysokim wyma¬ ganiom stawianym jej co do dokladnosci jej ksztaltu i posiada doskonale wypolerowana po¬ wierzchnie, nie wymagajaca zadnej dalszej obróbki, mimo ze posi-ada bardzo skomplikowa¬ ny ksztalt. Sposób wytwarzania jej przy pomo¬ cy galwanoplastyki, przy którym zastosowano np. matryce utworzona z negatywu zewnetrznej powierzchni plytki tnacej, dozwala na zastoso¬ wanie takich szczególnych ksztaltów, których dotychczas nie mozna bylo w praktyce wyko¬ nac, gdyz mechaniczne sposoby wykonania byly bardzo utrudnione.Stosujac odpowiedni dobór metalu albo sto¬ pu metali uzytych przy sposobie galwanopla- stycznym, mozna osiagnac zaspokojenie wszyst-kich wymagan, jakie wysuwa sie co do plytek tna¬ cycl^ w maszynkach do golenia na sucho w za¬ kresie wytrzynaalosci na zuzycie, gietkosci, drgan; -lneehamcznych uderzen i temu podob¬ nych. Zaleta tych plytek tnacych jest nierdzew- nosc. u Plytki tnace wedlug wynalazku nie wyma¬ gaja zadnej dalszej obróbki, co jest szczególnie korzystne; dotyczy to zarówno otworów, przez które przechodza wlosy, jak i powierzchni sa¬ mej plytki. Otwory wykonuje sie przez wier¬ cenie, pilowanie, frezowanie, albo podobna ob¬ róbke, wzglednie tez przez zastosowanie matryc zaopatrzonych w wystajace czesci o ksztalcie odpowiadajacym otworom, które w miare po¬ trzeby mozna poprawic srodkami mechaniczny¬ mi. Zewnetrzna albo wewnetrzna powierzchnia plytek moze/byc upiekszana przez polerowanie\ albo podobna obróbke, co osiaga sie przez stracenie na przyklad cienkiej powloki zlota, srebra albo innego odpowiedniego materialu na matryce i nastepnie nalozenie podstawowej war¬ stwy metalu dla plytki tnacej skladajacej^sie z niklo-kobaltu.Zalaczony rysunek fig. 1 przedstawia rzut poziomy i przekrój przez plytke tnaca zaopa¬ trzona w promieniste szczeliny i czesc tnaca ma¬ szynki do golenia, wytworzona przez mecha¬ niczna obróbke z kawalka metalu i skladajaca sie ze srodkowej wglebionej czesci 1, zagietego brzegu 2 oraz szczelin 3. Szczeliny przenikaja w zgiety brzeg 2 oraz krawedz 4 srodkowej wglebionej czesci. Plytka tnaca ze szczelinami w czesci 5 posiada grubosc od 60 — 100 mikro¬ nów oraz gladka wewnetrzna powierzchnie 6, po której slizga sie czesc tnaca 7.Fig, 2 przedstawia w widoku perspektywicz¬ nym te sama plytke tnaca, lecz obrócona wierz¬ chem w dól. Cyfra 6 oznacza powierzchnie sliz¬ gajaca dla czesci.tnacej, cyfra 9 zagiety zewne¬ trznie brzeg, liczba 10 krawedz srodkowej wgle¬ bionej czesci. Szczeliny 11 przechodza przez kra¬ wedzie 9 i10, , Wyrób takiej plytki tnacej wedlug wynalaz¬ ku, sposobem galwanoplastycznym, dokonuje sie przy uzyciu matrycy utworzonej przez negatyw zewnetrznej powierzchni plytki tnacej, ponie¬ waz zewnetrzna powierzchnia, bardziej niz we¬ wnetrzna, musi zadosc uczynic scislym wymaga¬ niom co do ksztaltu, w szczególnosci zaokraglen krawedzi wejsciowych szczelin, który to szcze¬ gólny ksztalt mozna latwo i dokladnie wytwo¬ rzyc wymienionym sposobem.Fig. 3a przedstawia przekrój przez czesc ta¬ kiej matrycy. Liczba 12 oznacza zeberka odpo¬ wiadajace szczelinom 3 i 11; warstwa metalu ulozona- na tego rodzaju matrycy wyglada jak przedstawiono na fig. 3b, w której 13 oznacza stracona warstwe metalu. Gdy metal oddzieli sie od matrycy, uzyskuje sie odbitke, przedsta¬ wiona na fig. 3c; igdy z plaszczyzny slizgowej czesci tnacej odbitki galwanoplastycznej usunie sie nadmiar metalu, np. przez wytoczenie albo szlifowanie, uzyskuje sie szczeliny, jak przedsta¬ wiono na fig. 3d.Na fig. 3d krawedzie szczeliny na zewnetrznej stronie 14 plytki tnacej sa zaokraglone. Zgodnie z wynalazkiem takie zaokraglenie, które jest bardzo wazne do prawidlowego dzialania ma¬ szynki, mozna uzyskac bez trudnosci przez od¬ powiednie uksztaltowanie matrycy. Gladka po¬ wierzchnie uzyskuje sie w matrycy utworzonej na przyklad z prasowanej szlfrcznej zywicy, albo tez przez odlew ze stopu metalu czcionko¬ wego. W pierwszym przypadku, w którym ma¬ tryca wykonana jest z materialu nie przewodza¬ cego pradu elektrycznego, powierzchnie jej nale¬ zy uczynic elektrycznie przewodzaca, posrebrza¬ niem sposobem chemicznym. Przy posrebrza¬ niu roztwory zawierajace srebro oraz odczyn¬ niki redukcyjne naklada sie na matryce oddziel¬ nie, przy równoczesnym rozpylaniu przy pomo¬ cy urzadzenia natryskowego. Dla ulatwienia od¬ czepienia sie odbitki galwanoplastycznej od ma¬ trycy wykonuje sie wystajace czesci lekko zbiez¬ nie, z wyjatkiem kiedy matryca nie jest usu¬ wana przez wytopienie, jak w przypadku, gdy utworzona jest ze stopu nisko topliwego. W za¬ stosowaniu metalowej matrycy czesciom wysta¬ jacym, pierwotnie prostym, mozna nadac lekko stozkowy ksztalt przez polerowanie matrycy ele¬ ktrolitycznie; podczas tego dzialania prad elek¬ tryczny skupia sie na krancach wystajacych cze¬ sci, powodujac, ze w tych miejscach wiecej ma¬ terialu zostaje usunietego niz u spodu wystaja¬ cych czesci. Tego rodzaju poprawki ksztaltu w praktyce nie daje sie wykonac mechaniczna obróbka; szczególnie nie jest to mozliwe przy tak malych wymiarach zeberek, jakie stosuje sie przy wyrobie plytki tnacej do maszynki do golenia na sucho, gdyz zeberka maja grubosc tylko 0,25 mm i wysokosc 1,5 do 2 mm i tylko elektrolityczne polerowanie moze zapewnic wlasciwa, potrzebna gladkosc powierzchni ma¬ trycy.Przy wytwarzaniu matrycy przez odlew z metalu czcionkowego albo innego stopu, z po¬ zytywu odpowiedniego do tego celu, stopiony /metal wtlacza sie pod cisnieniem do formy ma¬ trycy w celu osiagniecia calkowitego zapelnie¬ nia stopionym metalem otworów, odpowiadaja¬ cych wystajacym czesciom, przy czym metal moze zostac zassany, np. przez uzycie podcis¬ nienia.Fig. 4 przedstawia w widoku perspektywicz¬ nym matryce do wyrobu plytki tnacej o podob¬ nym ksztalcie jak przedstawiono na fig. 1 i 2.Polozenie matrycy odpowiada polozeniu plytki przedstawionej na fig. 2. Srodkowa, wglebiona czesc wytwarzanej plytki tnacej tworzy sie z metalu, osadzajacego sie na czesci 15. Zeber¬ ka 16 odpowiadaja szczelinom 11 przedstawio¬ nym na fig. 2. Poniewaz zeberka znajduja sie nie tylko na dnie 17 wglebienia w matrycy, lecz rozciagaja sie równiez ma scianke 18 wglebienia i na scianke 29 okraglej czesci 15, uzyskuje sie galwanoplastyczna odbitke zaopatrzona w szcze¬ liny wchbdzace az w zagiete krawedzie plytki, jak przedstawiono na fig. 2.Fig. 5 przedstawia widok perspektywiczny czesci pozytywnej odbitki galwanoplastycznej uzyskanej tym sposobem. Liczba 21 oznacza me¬ tal osadzony przy procesie galwanoplastycznym na brzegach 20 matrycy wedlug fig. 4; 22 jest metalem osadzonym na czesciach 25, a 23 meta¬ lem osadzonym na zeberkach 16. Metal zostal' usuniety przez specjalna obróbke mechaniczna w tych miejscach, po których czesc tnaca bedzie sie slizgala, tak iz powstaja szczeliny 24. Linia kreskowana przedstawia w odniesieniu do jed¬ nego zeberka te czesc metalu, która zostala usunieta.Jak wynika z fig. 5, metal osadzony na zeber¬ kach 16 znajdujacych sie w poblizu scianek 28 i 19 matrycy nie zostal usuniety przez szlifowa¬ nie. Ta czesc szczeliny, Ijtóra wchodzi w kra¬ wedzie plytki tnacej, uzyskuje wiec na wewne¬ trznej stronie plytki tnacej postac daszku 23 w ksztalcie tunelu. Odpowiednio do tego brzegi plytki tnacej odpowiadajace czesciom 9 i 10 maja strukture profilowana, co przyczynia sie korzystnie do zwiekszenia wytrzymalosci me¬ chanicznej. Jest to szczególnie korzystne, gdyz brzegi te spelniaja funkcje wzmacniania cien¬ kiej powierzchni slizgowej 25. Osadzona cienka warstwa metalu o grubosci np. 200 mikronów dozwala na utworzenie kapturka odpowiedniej wytrzymalosci. Poza oszczednoscia nietalu cien¬ sza warstwa metalu daje te korzysc, ze mozna ja osadzic w krótszym czasie; poza tym ilosc metalu, która musi byc usunieta z powierzchni slizgowej, jest mniejsza niz przy grubszej war¬ stwie. Ilosc metalu, który nalezy usunac, moz¬ na jednak równiez zmniejszyc przez zmniejsze¬ nie wysokosci zeberek 2 C matrycy wysiegaja¬ cyeh ponad powierzchnie tnaca 25 w tych miej¬ scach, gdzie usuwa sie osadzony metal, to jest zaopatrujac zeberka we wglebienia. Takie wgle¬ bienia w zeberkach przyczyniaja sie do osiada¬ nia metalu na dnie matrycy, gdyz prad elektry¬ czny ma daznosc do skupiania sie na wystaja¬ cych zebrach.Pozadane jestj aby wglebienia w zeberkach 16 dochodzily do zagietych w góre brzegów plytki tnacej, dzieki czemu mozliwe )est nada¬ nie brzegom, w celu ich wzmocnienia, struktury profilowanej. W tym celu odpowiadajace scian¬ ki wglebienia matrycy moga byc zaopatrzone np. w wystepy w ksztalcie zeberek 16, przy czym metal osadzony na nich nie zostaje póz¬ niej usuniety. Wewnetrzna wglebiona czzesc 23 Jest wzmocniona w podobny sposób.Metal uzyty do wyrobu plytek tnacych spo¬ sobem galwanoplastycznym sklada sie np. z ni¬ klu albo zelaza. W celu zwiekszenia twardosci zelaza mozna poddac go w miare potrzeby dal¬ szej obróbce. Nikiel mozna na zyczenie stracac równoczesnie z kobaltem w celu wytworzenia stopu niklo-kobaltowego, majacego^ znacznie wieksza twardosc niz sam nikiel. Jako kapiel galwanoplastyczna nadaje sie najlepiej kapiel, w której nikiel znajduje sie w postaci chlorków.Odbitke galwanoplastyczna w miare potrzeby poleruje sie elektrolitycznym sposobem w celu zwiekszenia gladkosci powierzchni. ' PL