Przedmiotem niniejszego wynalazku jest po¬ krywa do luk okretowych, zlozona z kilku czesci, które w celu odsloniecia luki mozna zesuwac z niej i ustawiac pionowo obok siebie przy jed¬ nym jej koncu.Pokrywa wedlug wynalazku sklada sie z kilku oddzielnych czesci, zwanych w dalszym ciagu od¬ cinkami zlozonych jedna na drugiej wzdluz na luce okretowej. Poszczególne odcinki spoczywa¬ ja na rolkach, na których przesuwaja sie one po szynach ulozonych wzdluz luki. Zesuwanie po¬ krywy z luki uskutecznia sie za pomoca liny po¬ ciagowej i windy, przy^czym lina jest przycze¬ piona tylko do skrajnego odcinka pokrywy, mia¬ nowicie tego, który lezy na luce najdalej od te¬ go jej konca, ku któremu pokrywe sie zesuwa.Skrajny odcinek pokrywy, ciagniety przez line, popycha przed soba odcinki poprzednie, które kolejno zjezdzaja na swych rolkach poza luke.Istota wynalazku polega przy tym na tym, ze odcinki pokrywy, zesuniete poza luke przechyla¬ ja sie z polozenia poziomego w polozenie piono¬ we i w tym polozeniu zawieszaja sie jeden za drugim na "odpowiednich wspornikach. Pokrywa, zesunieta z luki i w ten sposób ustawiona, zaj¬ muje zatem bardzo malo miejsca. Poszczególne odcinki sa przy tym polaczone wydluz swych bo¬ ków linami lub lancuchami. Chcac ponownie na¬ kryc luki, nalezy nasunac na nia tylko pierwszy odcinek pokrywy, ten zas pociaga^ za soba ko¬ lejno odcinki dalsze. Na zalaczonym rysunku przedstawiono przed¬ miot wynalazku w przykladowej postaci wyko¬ nania. Fig. 1 przedstawia wszystkie odcinki po¬ krywy ulozone na luce i zamykajace ja; fig. 2, 3 i 4 -— trzy fazy zesuwania pokrywy z luki; fig. 5 — pokrywe calkowicie zesunieta z luki, przy czym wszystkie odcinki pokrywy sa usta¬ wione poza obrebem luki; fig. 6 — poczatkowa faze powrotnego nasuwania pokrywy na luke, a fig. 7 — najodpowiedniejszy sposób wykonaniakrawedzi stykowych poszczególnych odcinków pokrywy wedlug wynalazku.Przez „obreb luki" w dalszym ciagu opisu _ rozumiec nalezy konstrukcje, w obrebie której miesci sie wlasciwy otwór luki. W postaci wyko^ nania, przedstawionej,na rysunku, obreb luki jest utworzony z listew wystajacych ponad poklad statku. Odcinki pokrywy zesuwa sie przy tym i ustawia w pomieszczeniu ponad poziomem po¬ kladu przy jednym z konców luki.W postaci wykonania wynalazku, przedsta¬ wionej na rysunku, wzdluz calej dlugosci ¦ listew pokladowych 2 biegna szyny ly 1, wystajace po¬ nad brzeg tych listew. Po szynach 1, 1 tocza sie ., rolki 6, 7, w które sa zaopatrzone odcinkowe czesci U, 5 pokrywy. Cztery z posród tych odcin¬ ków, a mianowicie odcinki Ua, Ub, Uc i Ud sa mniej wiecej równej dlugosci, piaty zas odcinek 5 jest dluzszy. Poszczególne odcinki sa od siebie niezalezne, to znaczy przy ustawianiu ich w po¬ lozeniu pionowym brak miedzy nimi zwiazku mechanicznego. Przylegajace do siebie odcinki pokrywy moga byc zaopatrzone w odpowiednie krawedzie stykowe. Takie same krawedzie moga byc zastosowane miedzy odcinkami pokrywy a li¬ stwami pokladowymi. Krawedzie stykowe dowol¬ nego ksztaltu maja na celu uszczelnienie zamk¬ niecia luki. Mozna tez uzywac rile przedstawio¬ ne na rysunku listwy uszczelniajace i inne urza¬ dzenia, sluzace do zaciskania pokrywy na luce w polozeniu zamknietym.Kazda z odcinkowych czesci pokrywy jest zaopatrzona w pare rolek przednich 6 i tylnych 7, sluzacych do przesuwania danego odcinka po szynach. Rolki 6, 7 sa rolkami znanego typu; przy tym osie tych rolek sa tak ulozyskowane w , panewkach, ze rolki mozna wylaczyc i wówczas odcinki pokrywy opadaja na wewnetrzne krawe¬ dzie stykowe albo tez mozna je zalozyc i wów¬ czas rolki dzwigaja ciezar odcinków pokrywy, odciazajac owe krawedzie. W poblizu polowy dlugosci bocznych brzegów odcinków Ua, Ub, Uc i Ud osadzone sa z kazdej strony czopy rolkowe 8; czopy te sa tak umieszczone, by w razie oparcia danego odcinka pokrywy tylko na tych czopach odcinek ten byl zrównowazony lub prawie zrównowazony. Odcinek 5 posiada zamiast czopa 8 wTystep 9, którego dzialanie jest opisane poni¬ zej. Przy tym koncu obrebu luki, przy którym zesuniete odcinki ustawia sie w polozeniu piono¬ wym, znajduja sie dwa wsporniki 10, 10. Wspor¬ niki te sa ulozone równolegle do szyn 1, 1 i biegna poza listwa 3. W przestrzeni, zawartej pomiedzy wspornikami 10, 10 poza obrebem lu¬ ki, ustawia sie pionowo zesuniete z luki odcinki Ua do Ud pokrywy. Czopy rolkowe 8 wystaja w bok dalej, anizeli rolki 6 tak, iz rolki 6 tocza sie po szynach 1, 1, natomiast czopy rolkowe 8 — po wspornikach 10, 10.Natomiast rolki 7 sa rozstawione szerzej ani¬ zeli rolki 6, mianowicie w jednej plaszczyznie z czopami rolkowymi 8. Wskutek tegj, gdy rolki 7 najezdzaja na skosne zakonczenie 11, 11 wspor¬ ników 10, 10, odrywaja tylna krawedz danego odcinka pokrywy od przedniej krawedzi odcinka nastepnego. Krawedz 12, 12 listwy 3 jest przy tym skosnie scieta, w celu opisanego nizej wspól¬ dzialania z rolkami 6. Do ostatniego odcinka 5 pokrywy, to znaczy do odcinka najdalej polozo¬ nego od miejsca przeznaczonego do ustawiania zesunietych odcinków, jest za pomoca zacisku 1U przytwierdzona lina pociagowa 13. Lina ta jest nawijana na beben nie przedstawionej na rysun¬ ku windy w kierunku oznaczonym na rysunku strzalka. Poszczególne odcinki pokrywy Ua do Ud sa miedzy soba polaczone za pomoca lancu¬ chów lub lin 15, przyczepionych najlepiej do otworów w trójkatnych plytkach, zawieszonych wahliwie na koncach sworzni lub czopów rolko¬ wych 8 i wystepu V. Gdy odcinki pokrywy Ud do Uti sa ustawione pionowo, wówczas wisza one na wspornikach 10, 10 na czopach rolkowych 8.Natomiast odcinek 5 jest zaopatrzony po obu bokach w czopy 17, wspóldzialajace z gniazdka • mi 18 po wewnetrznej stronie wsporników 10.Ponizej opisano sposób zesuwania i ustawia¬ nia odcinków pokrywy z powolaniem sie na fig. 1 — 5 rysunku.Fig. 1 przedstawia wszystkie odcinki pokry¬ wy ulozone w polozeniu zakrywajacym luke, przy czym rolki 6, 7 spoczywaja na szynach 1, 1, pod¬ trzymujac odcinki pokrywy ponad wewnetrzny¬ mi krawedziami stykowymi. Lina pociagowa 13 jf:st przytwierdzona do odcinka 5. Wszelkie do¬ datkowe urzadzenia, jak listwy i zaciski, uszczel¬ niajace odcinki pokrywy miedzy soba i miedzy listwami pokladowymi, zostaly uprzednio usu¬ niete lub rozluznione tak, iz poszczególne odcin¬ ki pokrywy sa niezalezne jeden od drugiego i wszystkie spoczywaja na rolkach 6, 7 na szy¬ nach 1,1.Fig. 2 przedstawia sposób zesuwania pokry¬ wy •/. luki za pomoca liny pociagowej 13 i windy.Wszystkie odcinki pokrywy przesuwaja sie rów¬ noczesnie na swych rolkach ku lewemu koncowi * obrebu luki w ten sposób, iz lina ciagnie odci¬ nek 5, który popycha przed soba odcinek Ud, ten zas popycha odcinek Uc, itd. Ub i Ua. Zaraz po rozpoczeciu zesuwania pokrywy czopy rol&owe 8 odcinka Ua nachodza na wsporniki 10, 10 tak, iz gdy odcinek ten mniej wiecej polowa swej sze¬ rokosci jest przesuniety poza obreb 3 luki, za¬ wisa on w polozeniu niemal równowaznym na — 2 —czopach 8. Czopy 8 powinny byc tak osadzone, by odcinek Aa, tak samo jak dalsze odcinki Ub do Ud lekko przechylaly sie okolo nich, przybierajac polozenie pionowe. Nastepnie rolki 7 wjezdzaja na skosne zakonczenie 11, 11, odlaczajac od sie¬ bie krawedzie odcinków Ua i Ub. Naglemu prze¬ chyleniu sie odcinka Uct zapobiega skosna kra¬ wedz listwy 12, po której staczaja sie rolki 6.Podczas tego nastepny odcinek pokrywy'przesu¬ wa sie zwolna ku temu koncowi luki.Fig. 3 przedstawia, jak nastepnie odcinek Ub pokrywy przybiera polozenie przechylne, z którego przechodzi samoczynnie w polozenie pio¬ nowe, i jak w trakcie tego przednia jego kra¬ wedz naciska na odcinek poprzedni A.a, popycha¬ jac go po wspornikach 10 ku ich lewemu kon¬ cowi.Fig. 4 przedstawia wszystkie cztery odcinki U, zawieszone w zrównowazonym polozeniu pio¬ nowym i posuwane po wspornikach 10, 10 pod naciskiem odcinka 5.Fig. 5 przedstawia niezrównowazony odcinek 5 w polozeniu pionowym, nadanym temu odcin¬ kowi pokrywy przez dalsze sciagniecie liny po¬ ciagowej 13. Przy takim podniesieniu go odci¬ nek 5 nie opiera sie na górnych krawedziach wsporników 10, 10, lecz czopy 17 zapadaja w gniazda 18, wykrojone w wewnetrznych scian¬ kach wsporników 10, 10. W tym polozeniu srodek ciezkosci odcinka 5 pokrywy znajduje sie powy¬ zej jego punktu podparcia, co ulatwia obrócenie tego odcinka z powrotem w polozenie poziome, zamykajace luke.Na fig. 1 — 5 jest widoczne, ze gdy kolejne odcinki pokrywy zaczynaja sie przechylac, bocz¬ ny lancuch 15, laczacy poszczególne odcinki mie¬ dzy soba, zwisa luzno na wyzej wspomnianych plytkach zaczepowych, osadzonych na sworz¬ niach rólek 8 i nie odgrywa zadnej roli w zesu- waniu i ustawianiu odcinków pokrywy. Natomiast gdy odcinek 5 opada ze swego polozenia piono¬ wego na luke, wówczas lancuch 15 pociaga od¬ cinek Ud, przechylajac go z powrotem do poloze¬ nia poziomego. W podobny sposób ruch dalszych odcinków przenosi sie kolejno na nastepne od¬ cinki Ac, Ub i Ua, co przedstawia fig. 6.Chociaz plyty o budowie odcinkowej wedlug wynalazku mozna uzywac bez wzgledu na budo¬ we wewnetrzna samych odcinków i sposób kry¬ cia krawedzf stykowych, to jednak zastosowanie krawedzi stykowych, przedstawione na fig. 7, daje pewne korzysci w porównaniu z dotych¬ czasowymi - krawedziami. Krawedz stykowa przedstawiona, na rysunku jest krawedzia po¬ dwójna, to znaczy sklada sie z dwóch oddziel¬ nych pasów z materialu uszczelniajacego^ które przy upuszczonej pokrywie sa do siebie dociska¬ ne, tworzac zamkniecie szczelne na wode, gdy wzburzone morze zalewa poklad. Jedna uszczel¬ ka 20 jest wykonana z wkladu z gabki gumowej o zasadniczo prostokatnym przekroju; jest ona umieszczona w odwróconym korycie 21 przy kra¬ wedzi jednego z odcinków pokrywy, np. odcinka Ua. W uszczelke te wciska sie boczna sciana 22 koryta 28, przytwierdzonego do sciany sasied¬ niego odcinka Ub pokrywy, mianowicie wówczas,* gdy uba odcinki leza na lu« w polozeniu zamk¬ nietym. Przy opuszczeniu odcinka Ua tak,-by le¬ za: on obok odcinka Ub, równiez boczna scianka ^ odwróconego koryta 21 przyciska uszczelke 2U z gabki gumowej o przekroju okraglym, umieszczo¬ na w korycie 25 na sciance odcinka Ub. W ten spo¬ sób odcinki lacza sie miedzy soba w sposób wodo¬ szczelny. Mozna tez rolki transportowe poszcze¬ gólnych odcinków pokrywy ulozyskowac w ten , sposób, by uszczelka 2U byla stosunkowo slabo uciskana, zanim scianka 22 zostanie, wcisnieta w uszczelke 20, tworzac polaczenie szczelne i za¬ pobiegajace przeciekaniu wody. Koryto 23 two¬ rzy rynne odprowadzajaca wode, która by ewen¬ tualnie mogla przeciec przez uszczelke 2U.. PL