Konstrukcje dachowe, konstrukcje kratowe do mostów oraz inne konstrukcje drewniane wy¬ konuje sie dotychczas przewaznie z desek, przy czym deski w takich konstrukcjach laczy sie miedzy soba za pomoca sworzni, a sily dzialajace w przegubach przenosi sie za pomoca specjal¬ nych podkladek, umieszczonych miedzy czescia¬ mi konstrukcji drewnianej; np. w postaci plas¬ kich pierscieni zaopatrzonych w kly, przeciwdzia¬ lajacych wszelkiemu slizganiu sie desek w miej¬ scach ich styku. Wspomniane sworznie nie tyl¬ ko trzymaja poszczególne czesci drewniane w po¬ lozeniu nieruchomym wzgledem siebie, lecz ulatwiaja równiez podczas montazu wtlaczanie wspomnianych podkladek ciernych miedzy des¬ ki drewniane. W tym celu jest konieczne, by sworznie posiadaly dlugosc odpowiadajaca calko¬ witej grubosci laczonych desek, powiekszonej o grubosc wszystkich podkladek ciernych, roz¬ mieszczonych na sworzniu. Z tego wynika jed¬ nak ta niedogodnosc, ze jezeli wkreci sie zupel¬ nie nakretke, zaopatrzona w gwint na wystaja¬ cy koniec sworznia, wówczas koniec tego sworz¬ nia bedzie stosunkowo znacznie wystawal, co jest nieporeczne, nieestetyczne i nieekonomiczne.Przez zastosowanie narzedzia wedlug wyna¬ lazku przy skladaniu konstrukcji drewnianej i przy wtlaczaniu podkladek ciernych, staje sie rzecza mozliwa skrócenie dlugosci sworzni, przy czym dlugosc sworzni musi .odpowiadac calkowi¬ tej grubosci laczonych desek z dodatkiem na na¬ kretke i potrzebne podkladki. Srednica sworznia musi byc wystarczajaca, aby przejmowac jedy¬ nie sile rozciagajaca w konstrukcji gotowej, lecz nie musi byc obliczona na wieksza sile, ewen¬ tualnie potrzebna do wtlaczania podkladek cier¬ nych w drewniane deski. Podczas wtlaczania sto¬ suje sie specjalne centrujace prety zelazne, pro- wadzace i trzymajace w miejscu deski, stano¬ wiace czesci konstrukcji, przy czym wyzej wy¬ mienione prety moga posiadac te sama lub wie-r ksza srednice, anizeli sworznie, zastosowane w konstrukcji. Zacisk wedlug wynalazku, którego szczeki sa zaopatrzone w wiercone otwory, umozliwia wsuniecie jednego lub wiecej pretów centrujacych.Na rysunku fig. 1 przedstawia widok boczny miejsca polaczenia sciskanych za pomoca zacisku desek w konstrukcji, stanowiacej drewniana kra¬ townice, fig. 2 — to samo miejsce polaczenia w widoku z góry, fig. 3 i 4 przedstawiaja widoki samego zacisku, a fig. 5 i 6 inna postac wyko¬ nania zacisku w widoku bocznym, oraz w wido¬ ku z góry.Konstrukcja kratowa, przedstawiona na fig. 1 i 2, sklada sie z róznych czesci, z których kaz¬ da jest zlozona z dwóch lub wiecej desek. Miej¬ sce polaczenia poszczególnych czesci, przedsta¬ wione na rysunku, zawiera czesci zlozone z de¬ sek 2, U i 6 oraz czesci zlozone z desek 3 i 5 i .wreszcie czesci pionowe, zlozone z desek 1 i 7.W celu ulatwienia montazu mozna w miejscu skladania umiescic kilka kozlów 8, na których odbywa sie skladanie calosci z czesci. Przy la¬ czeniu czesci konstrukcji kratowej najkorzyst¬ niej jest zlozyc deski 2 razem z innymi deska¬ mi, które umieszcza sie w tej samej poziomej plaszczyznie, co deski 2, U i B. Wówczas ustawio¬ na prawie pionowo deska 1 zostaje umieszczo¬ na pod deska 2. Miedzy wspomnianymi deska¬ mi umieszcza sie równiez pierscienie z kolcami lub tez inne podkladki cierne odpowiedniej bu¬ dowy. Po umieszczeniu we wlasciwym miejscu desek razem ze wspomnianymi podkladkami, do¬ ciska sie je ku sobie za pomoca narzedzia wed- lug/ wynalazku. Podczas stlaczania utrzymuje sie deski we wlasciwym polozeniu za pomoca preta centrujacego 1U o tym samym lub wiekszym wy¬ miarze niz sworzen, który jest ostatecznie u- mieszczany w przegubie. Ze wzgledu na .kon¬ strukcje zacisku konieczne jest swobodne prze¬ suwanie sworznia przez szczeki dociskajace oraz przez otwory w deskach, poprzednio wywierco¬ ne. Po polaczeniu desek 1 i 2 zaklada sie deski 3, A, 5, 6 i 7 w odpowiedniej kolejnosci} przy czym zaklada sie równiez oprócz desek pierscie¬ nie cierne, umieszczane w miejscach styku po¬ szczególnych desek. Zacisk 9 sklada sie z czesci wygietej w postaci luku, przy czym na jednym ramieniu tego luku przewidziana jest szczeka dociskowa 10. Drugie ramie zawiera tulejke 29 otworu gwintowanego, przez który przechodzi sruba 11 z ruchoma szczeka 12, wywierajaca cisnienie na deski. Na swobodnym koncu sruby znajduje sie korba 13. Sruba 11 jest przewierco¬ na na calej swojej dlugosci, a oprócz tego prze¬ wiercony jest tez otwór wspólsrodkowy w stalej szczece 10. W ten sposób uzyskuje sie kanal wzdluz zacisku, co umozliwia zastosowanie pre¬ ta centrujacego 1A, którego zadanie polega na prowadzeniu czesci drewnianych podczas sciska¬ nia. Narzedzie wedlug fig. 5 i 6 w postaci hy¬ draulicznego zacisku zawiera belke 15 o ksztal¬ cie luku, z która polaczona jest poprzeczna belka usztywniajaca 16, sluzaca równiez do trzymania dzwigarki hydraulicznej 17, znajdujacej sie w dolnej czesci belki 15. Wystajacy na zewnatrz sworzen nagwintowany 18 dzwigarki hydraulicz¬ nej 17 posiada wymienna szczeke dociskowa 19, zaopatrzona wedlug wynalazku w wspólsrod¬ kowy otwór, sluzacy do umieszczania w nim dol¬ nego konca preta. centrujacego 20. Przewierce¬ nie w szczece 19 jest uksztaltowane przy tym jako siedzisko dla nakretki 26, wspóldzialajacej z dolnym gwintowanym koncem preta centruja¬ cego 20. Tlok dzwigarki hydraulicznej jest uru¬ chomiany za pomoca dzwigni 21. W celu nasta? wienia wysokosci szczeki 19 z grubsza, sworzeA srubowy 18 mozna wkrecac w dzwigarke 17 lub wykrecac z tej dzwigarki w sposób znany za po¬ moca drazka 2U, przymocowanego do sworznia 18. Górna poprzeczka narzedzia, polaczona z bel¬ ka 15 za pomoca lancuchów 22, których dlugosc czynna mozna nastawiac, sklada sie z belki 23, zaopatrzonej w srodkowy otwór 25 dla preta centrujacego 20. Belka 23 odgrywa role stalej szczeki 10 w konstrukcji wedlug fig. 1 — 4.Przy skladaniu desek w celu docisniecia ich do siebie pret centrujacy 20 umieszcza sie w otworach wykonanych poprzednio w deskach, • przy' czym podkladki cierne -27 rozmieszcza sie miedzy deskami dookola wspomnianych otwo¬ rów. Nastepnie umieszcza sie podkladke 28 na dolnym gwintowanym koncu preta wystajacego z deski dolnej, po czym dopiero nakreca sie na¬ kretke 26 i wsuwa pret 20 do siedziska szczeki 19.Srednica otworu 25 posiada taki wymiar, ze po usunieciu preta centrujacego 20, gdy juz * wszystkie deski zostaly docisniete, mozna wkre¬ cic sworzen, unieruchomiajacy wszystkie czes¬ ci, w nakretke, umieszczona w szczece 19, za po¬ moca klucza nasadowego, przy - czym górna szczeka w postaci belki 23 nie stanowi bynaj¬ mniej zadnej przeszkody. W ten sposób uzysku¬ je sie, ze ostateczne polaczenie desek za pomoca sworznia lub sworzni moze byc uskutecznione wówczas, gdy poszczególne deski sa utrzymywa¬ ne w miejscu za pomoca zacisku hydrauliczne¬ go. Dzieki temu sworznie nie musza przenosic wiekszej sily, niz jest normalnie potrzebna do utrzymania desek wv polozeniu scisnietym, i to calkowicie wylacznie za» pomoca wyzej wymie¬ nionego zacisku hydraulicznego.Czesto zdarza sie w konstrukcjach drewnia¬ nych, ze dwa lub wiecej sworzni winno byc u- mieszczonych jeden blisko drugiego. Przy tej sposobnosci mozna zastosowac odpowiednia licz¬ be zacisków wedlug wynalazku, za pomoca któ- — 2 —rych mozna uzyskac silne docisniecie desek jed¬ noczesnie w kilku punktach. Jednakowoz mozna równiez uwazac za korzystniejsze docisniecie de¬ sek za pomoca zacisków pojedynczych^ dzialaja¬ cych wówczas na wieksza powierzchnie, prz\ czym dwa lub wiecej sworzni przechodza na tej powierzchni przez deski. Zacisk umozliwiaja¬ cy taki sposób pracy winien byc tak zbudowa¬ ny, aby mozna bylo umieszczac w kilku miej¬ scach kazdej szczeki prety centrujace, potrzebne do prowadzenia czysci drewnianych podczas ich dociskania, przy czym kazdy z wspomnianych pretów winien odpowiadac jednemu sworzniowi.Najlepiej jest, jezeli ruchoma szczeka zacisku podczas jej podnoszenia i opuszczania jest zaw¬ sze równolegla od szczeki .stalej. Sila dociskania moze byc wywierana nie tylko za pomoca srub lub dzwigarek hydraulicznych, lecz równiez w sposób inny, np. za pomoca klinów lub tarcz mimosrodowych.Wreszcie nalezy zaznaczyc, ze przy zastoso¬ waniu narzedzia wedlug wTynalazku mozna za- . stapic sworznie nitami. Mozna tez przy tym zastosowac nitowanie, np. za pomoca elektrycz¬ nego spawania lukowego, dzieki czemu mozna konstrukcje drewniana utrzymywac stale w sta¬ nie scisnietym za pomoca narzedzia sciskajacego dopóty, dopóki nitowanie nie jest zakonczone. PL