Istota wynalazku polega na tym, ze w rozszerzonym przewodzie rurowym prze¬ suwa sie narzad zaworowy o ksztalcie o- plywowym, przy czym celem odciazenia sily parcia, narzad ten jest polaczony z tlokiem, który miesci sie w komorze, sta¬ nowiacej przedluzenie rozszerzonego przewodu. Doplywowy przewód jest ze wzgledów konstrukcyjnych umieszczony pod katem a do rozszerzonego przewodu.Dobierajac odpowiednio srednice tloka i narzadu zaworowego, otrzymac mozna zawór samoczynnie sie zamykajacy, cal¬ kowicie zrównowazony lub tez zamyka¬ jacy sie dopiero przy uzyciu dodatkowej sily.W najprostszej postaci zawór wedlug wynalazku przedstawia fig. 1- W rurze A-B o przeplywie od A do B zagietej pod katem a znajduje sie narzad wrzeciono¬ waty a, który jest umieszczony w rozsze¬ rzonej czesci rury, zaopatrzonej w tym miejscu w prowadnice zeberkowa c. Po tych prowadniczych zeberkach narzad a moze przesuwac sie w lewo lub w prawo.Jezeli narzad a przesunac w lewo w po¬ lozenie, oznaczone kreskowana linia, przewód zostaje zamkniety. W polozeniu wskazanym na rysunku jest on otwarty.Narzad a jest polaczony z tlokiem b przy pomocy tloczyska /. Stosunek przekroju poprzecznego tloka b do przekroju po¬ przecznego narzadu a decyduje, czy za¬ wór jest samoczynny lub tez w równowa¬ dze obojetnej. Na rysunku przekrój tloka jest wiekszy od przekroju narzadu a, czy-li zawór bedzie sie samoczynnie zamykal.Komora M jest polaczona z przewodem AB przy pomocy rurki z kurkiem dwu- drogowym h. Nastawiajac kurek h tak, aby komora M i przewód AB byly pola¬ czone, wyrównuje sie cisnienie miedzy komora M i przewodem AB i w ten spo¬ sób tlok jest pod jednakowym cisnieniem z dwóch stron, a wtedy cisnienie cieczy na narzad a przesuwa go w prawo i prze¬ wód zostaje otwarty. Jezeli kurek h na¬ stawic tak, aby ciecz z komory M wyle¬ wala sie na zewnatrz, to' cisnienie w ko¬ morze M spadnie, a cisnienie od strony Z na tlok bedzie wieksze od cisnienia na narzad a i tlok, a wiec i narzad przesunie sie w lewo, zamykajac przewód AB.Fig. 2 przedstawia zawór oparty na po¬ wyzszej zasadzie, mogacy miec zastoso¬ wanie w urzadzeniu do splukiwania uste¬ pów, jako zawór do studzienki ulicznej lub tez napelniania naczyn o okreslonej pojemnosci i t. d. Zawiera on kadlub 3 w którym przesuwa sie narzad zaworowy a, polaczony zamiast tloka z przepona 2, której powierzchnia jest wieksza od po¬ wierzchni przeswitu 11 wylotu, Cisnienie cieczy, dzialajac na przepone 2, samoczynnie zamyka zawór, dociska¬ jac narzad a do wylotu 11. Chcac otwo¬ rzyc zawór, naciska sie raczka 10 na przepone i polaczony z nia narzad a prze¬ suwa sie, otwierajac wylot. Ciecz moze sie swobodnie wylewac. Przy wyginaniu sie przepony, nadmiar cieczy z komory Z swobodnie przechodzi przez zawór zwrot¬ ny 8. Po ustaniu nacisku na raczke 10, ciecz z kadluba- 3 do komory Z przeply¬ wa powoli tylko przez przewód 12, gdyz zawór zwrotny 8 pod cisnieniem cieczy zamyka sie, dlawik zas 7 nie pozwala przedostaniu sie cieczy obok trzonu na¬ rzadu zamykajacego. Przewód 12 jest za¬ opatrzony w srubke 9, której przykrece-. nie lub odkrecenie powoduje wolniejsze lub szybsze napelnienie zbiornika Z, a wiec pózniejsze lub wczesniejsze zamknie¬ cie zaworu. Celem pewniejszego posuwa¬ nia sie narzadu a, zastosowano prowad- . nicze zeberka c. Azeby w przypadku u- rzadzenia do splukiwania uniemozliwic wessanie cieczy przewodem W w razie wytworzenia sie w sieci podcisnienia, za¬ opatrzono dolna czesc zaworu równiez w zewnetrzne zeberka s, przy pomocy któ¬ rych osiaga sie polaczenie wnetrza rury wyplywowej z atmosfera.Bez zeberek s mozna stosowac zawór w kazdym polozeniu, a wiec i wylotem w góre.Zamiast zaworu zwrotnego 8 mozna u- zyc dlawika wedlug fig. 2a. Uszczelnienie w tym przypadku jest wykonane w po¬ staci mankietu k np. ze skóry lub innego podobnego materialu, który pozwala na swobodny przeplyw cieczy z komory Z, natomiast w odwrotnym kierunku ciecz dociska go do trzonu, uniemozliwiajac przeplyw.W celu nalezytego zamkniecia wylotu, narzad a w górnej czesci jest zaopatrzony w uszczelnienie z gumy, skór^ lub innego materialu.Przepona 2 moze byc równiez wykona¬ na ze skóry, gumy lub innego elastyczne¬ go materialu, a nawet w postaci cienkiej blaszki metalowej. Ze wzgledu na maly przesuw potrzebny do otwarcia zaworu, raczke 10 mozna rozrzadzac równiez przy pomocy elektromagnesu, umieszczonego w odpowiedniej odleglosci ponizej raczki, tak aby metalowa raczka mogla byc przyciagnieta, wtedy *otwierac zawór mo¬ zna z dowolnej odleglosci przez nacisnie¬ cie guzika zamykajacego obwód elek¬ tryczny.Fig. 3 przedstawia wykonanie zawo¬ ru samoczynnego na poziomej rurze A z wylotem ku górze. Narzad zamykajacy a jest w tym przypadku wykonany w posta¬ ci gruszki z zeberkami prowadniczymi, które pozwalaja na przesuwanie sie na- — 2 —rzadu w rurze, Otwarcie narzadu nastapi przez pociagniecie go do gór^. Trzon f jest wykonany w postaci rurki metalowej otwartej na koncach, aby cisnienie w ko¬ morze M moglo sie wyrównywac z atmo¬ sferycznym. Zamkniecie zaworu nastepu¬ je po doplynieciu odpowiedniej ilosci cie¬ czy do komory Z przez rurke 12, przy czym szybkosc przeplywu jest regulowana przy pomocy zaworu przelotowego 9. W ten sposób po wyrównaniu cisnienia w ko¬ morze Z i rurze A pod wplywem cisnienia na tlok b, tlok ten przesuwa sie ku dolo¬ wi, dociskajac narzad a do wylotu. Oczy¬ wiscie, ze zamiast tloka mozna tu równiez zastosowac przepone.Tego rodzaju zawór moze byc wykona¬ ny np, przy pomocy spawania. Zastoso¬ wanie moze miec do studzienek czerpal¬ nych z wodociagów, do zaopatrywania w wode parowozów, okretów, cystern i t. d.Zawory wedlug wynalazku moga miec zastosowanie nie tylko do ciaczy, ale rów¬ niez do pary i powietrza, z warunkiem za¬ stosowania odpowiednio odpornych ma¬ terialów, zwlaszcza na uszczelnienie.Nieduzy przesuw potrzebny do otwar¬ cia zaworu umozliwia sterowanie go na odleglosc nie tylko' przy pomocy elek¬ trycznosci, lecz równiez przy zastosowa¬ niu rozszerzalnosci róznych cial pod wply¬ wem temperatury lub innych imoulsów, które sie dadza przeniesc w postaci naci¬ sku lub ciagnienia na raczke 10, PL