Znane sa sposoby sklejania metali za pomoca zywic sztucznych, wykazuja/ one jednak jeszcze szereg niedogodnosci." \ Jak wiadomo, mechaniczna wytrzyma¬ losc termoplastycznej zywicy sztucznej za¬ lezy od jej ciezaru czasteczkowego. Zy¬ wice sztuczne o niskim ciezarze czastecz¬ kowym posiadaja wprawdzie niski punkt { mieknienia i daja roztwory rzadkie, wyka¬ zuja jednak niedostateczna wytrzymalosc mechaniczna, wskutek czego nadaja sie do ; lakierów, lecz nie do sklejania tworzyw, I narazonych na wysokie naprezenia, np, me- ! tali.Zywice termoplastyczne o wysokim cie zarze czasteczkowym wykazuja wprawdzk taka wytrzymalosc, ze nadaja sie do skle¬ jania tworzyw, miekna one jednak w cie¬ ple tylko na mase malo plastyczna, a roz¬ twory ich sa bardzo lepkie i uwalniaja roz¬ puszczalnik tylko z trudem i nie, calkowi¬ cie, gdyz twarda skorupa, wytwarzajaca sie na ich powierzchni, utrudnia bardzo .ulat¬ nianie sie resztek rozpuszczalnika.Do sklejania tworzyw o powierzchniach posiadajacych bardzo male pory lub prak¬ tycznie wolnych od por, jak to ma miejsce w powierzchniach metali, potrzebne sa z re 1 —guly zywice topniejace na mase rzadka lub rzadkie roztwory zywic, gdyz kleiwo musi wypelnic najmniejsze nierównosci w tego rodzaju powierzchniach. Z drugiej strony, jednak zywice te podczas procesu sklejania musza sie dawac przeprowadzic w stan, w którym otrzymuja one niezbedna dla da¬ nego celu wytrzymalosc mechaniczna.Stosowanie rozpuszczalników wykazuje te niedogodnosc, ze wiele tworzyw, zwlasz¬ cza metale, wskutek swej pozbawionej por powierzchni nie pozwala na pózniejsze ulatnianie sie rozpuszczalnika, a nawet nie¬ znaczne resztki rozpuszczalnika, pozosta¬ jace w zywicy, bardzo obnizaja wytrzyma¬ losc miejsc sklejonych.Z tych wzgledów ani zywice termopla¬ styczne o niskim, ani o wysokim ciezarze czasteczkowym nie nadaja sie do skleja¬ nia wszelkiego rodzaju tworzyw, zwlaszcza tworzyw o budowie nieporowatej, o ile wy¬ magana jest wysoka wytrzymalosc skle¬ jenia.Inna niedogodnosc termoplastycznych zywic sztucznych jest uwarunkowana tym, ze,zywice te przy ogrzewaniu topia sie lub miekna.Sklejanie znów tworzyw takich jak me- - tale za pomoca twardniejacych zywic sztucznych prowadzi do bardzo lamliwych (kruchych) sklejen o nieznacznej wytrzy¬ malosci na rozrywanie i scinanie.Najlepsze znane dotychczas sposoby sklejania metali za pomaca zywic sztucz¬ nych daja wprawdzie sklejenie dostatecz¬ nej wytrzymalosci na scinanie, wykazuja jednak te niedogodnosc, iz przeprowadza¬ nie ich musi sie odbywac pod cisnieniem i'wskutek tego wymagaja stosowania cze¬ sto kosztownych pras.Nadspodziewanie udalo sie znalezc klei¬ wo twardniejace, nie wykazujace powyzej wspomnianych wad i wobec tego nadajace sie bardzo do sklejania tworzyw zwlaszcza o powierzchniach nieporowatych jak me¬ tali, szkla, porcelany lub miki, które klei- wu daja bardzo malo mozliwosci zakotwi¬ czenia\ sie.Nowe kleiwo stanowi topliwa i twardnie¬ jaca mieszanina srodka utwardzajacego i pochodnej fenolowej, zawierajacej w cza¬ steczce co najmniej dwie grupy tlenku ety¬ lenu.Mieszanina wedlug wynalazku wyróznia sie tym, ze w cieple tworzy stop rzadki i dzieki temu moze byc umieszczona mie¬ dzy powierzchniami sklejanymi bez roz¬ puszczalnika, przy czym wypelnia calko¬ wicie najmniejsze nierównosci tych ostat¬ nich. Ponadto nowe kleiwo rózni sie od in¬ nych twardniejacych zywic tym, ze podczas przebiegu utwardzania nie odszczepia lot¬ nych produktów /eakc')i, " # ¦ W patencie francuskim nr 859061 opisa¬ no miedzy innymi sposób wytwarzania twardniejacych zywic sztucznych przez ogrzewanie pochodnych fenoli, zawieraja¬ cych w czasteczce co najmniej 2 grupy tlenku etylenowego, z bezwodnikami wielo- zasadowych kwasów karbonowych.W patencie francuskim nr 907172 opisa¬ no sposób wytwarzania twardniejacych zy¬ wic sztucznych z fenoli, zawierajacych w czasteczce co najmniej dwie grupy tlenku etylenowego przez traktowanie ich katali¬ zatorami zasadowymi.Produkt reakcji wedlug obu wspomnia¬ nych powyzej sposobów otrzymuje sie w postaci topliwej rozpuszczalnej zywicy, która nastepnie, jak to zwykle bywa w przemysle zywic sztucznych, w postaci tej suszy sie lub w postaci roztworu uzywa do róznych celów, np. jako masy do odle¬ wów, masy do wytlaczania, lub jako lakie¬ rów.W patencie francuskim nr 859Ó61 poda¬ no, iz utwardzone zywice przywieraja bar¬ dzo mocno do szkla, porcelany lub metalu.Ze zdolnosci przywierania jednostronnego do podloza nie mozna jednak wywniosko¬ wac co do uzytecznosci technicznej przysklejaniu tworzyw poddawanych duzym na¬ prezeniom mechanicznym. I tak np. zywi¬ ce alkydowe, nadajace sie bardzo dobrze na skutek silnego przywierania do metali jako lakiery, okazaly sie nieprzydatnymi do sklejania tworzyw zwlaszcza metali, gdyz wytrzymalosc sklejen jest niedosta¬ teczna.Z przytoczonego patentu francuskiego mozna wprawdzie wywnioskowac, iz zywi¬ ce te twardnieja bez wytwarzania cial lot¬ nych, co jest wlasciwoscia wazna przy sto¬ sowaniu ich do sklejania powierzchni poz¬ bawionych por, próby wykazaly jednak, ze zywice te nawet przy krótkotrwalym to¬ pnieniu zwiekszaja swa lepkosc i ze wów¬ czas wytrzymalosc miejsc sklejonych nimi szybko maleje. Jesli, chcac uniknac tego, stosuje sie zywice te w postaci roztworu, wówczas wystepuja takie same niedogod¬ nosci, jak wspomniane na wstepie przy ter¬ moplastycznych kleiwach. .Dokonano nadspodziewanego spostrzeze¬ nia, iz mieszanina pochodnej fenolowej, za¬ wierajacej grupy tlenku etylenu z dodat¬ kiem, sluzacym jako srodek utwardzajacy, posiada wlasciwosc tworzenia rzadkich stopów i wobec tego nadaje sie nadzwyczaj dobrze do sklejania tworzyw o powierzch¬ niach pozbawionych por, np. metali, szkla, porcelany lub miki. Wlasciwosc ta pozwala mianowicie umiescic kleiwo miedzy po¬ wierzchniami sklejanymi bez dodatku srod¬ ka, obnizajacego lepkosc, w szczególnosci rozpuszczalnika, w postaci bardzo cienkiej warstwy, przy czym kleiwo posiada zdol¬ nosc zakotwiczania sie w najmniejszych nierównosciach powierzchni sklejanych.Jako materialy wyjsciowe dla pochod¬ nych etyleno-tlenkowych fenoli wedlug wy¬ nalazku wchodza w gre fenole, zawieraja¬ ce co najmniej dwie grupy wodorotlenowe.Szczególnie korzystnymi okazaly sie fe¬ nole wielopierscieniowe, których pierscie¬ nie sa polaczone ze soba mostkami, np. 4,4' — dwuoksydwufenylometan, 4,4' — dwuoksydwufenylometylometan i 4,4' — dwuoksydwufenylodwumetylometan. Zywi¬ ce otrzymane z tych trzech zwiazków, utworzone glównie z polaczen dwu-etyleno- tlenkowych, beda ponizej nazywane w skróceniu zywica metanowa, metylome- tanowa i dwumetylometanowa.W mieszaninie z powyzej wymienionymi fenolami, zawierajacymi mostki weglowe, mozna stosowac równiez wielopierscienio¬ we fenole, których pierscienie sa polaczone ze soba mostkami siarkowymi, np. 4,4' — dwuoksydwufenylosulfony.Mozna jednak stosowac równiez innet wielowodorotlenowe fenole, jak rezorcyne, hydrochinon i podobne.Stwierdzono, ze za pomoca zywicy dwu- metylometanowej, przy uzyciu odpowied¬ niego srodka utwardzajacego, osiaga sie sklejenia, które czynia zadosc szczególnie wysokim wymaganiom. Inne zywice wyka¬ zuja mniej dobre wyniki, które jednak do pewnych celów jeszcze sa wystarczajace.Wprowadzenie do fenoli grup tlenku ety¬ lenowego uskutecznia sie w znany sposób przez zadanie epichlorowcohydrynami lub dwuchlorowcohydrynami w srodowisku al¬ kalicznym. Szczególnie przydatnymi okaza¬ ly sie epichlorohydryna lub dwuchlorohy- dryna, która podczas reakcji z fenolem przechodzi w epichlorohydryne.Jako srodki utwardzajace mozna wy¬ mienic: bezwodniki kwasów wielozasado- wych, jak bezwodnik kwasu ftalowego, lub bezwodnik kwasu maleinowego, bezwodni¬ ki kwasowe, które sie otrzymuje z bezwod¬ nika kwasu maleinowego i zwiazków nie¬ nasyconych, ponadto zasady nieorganiczne i organiczne, jak wodorotlenek sodowy, wapniowy, amidek sodowy, guanidyna, dwufenyloguanidyna, piperydyna, trójeta- noloamina, piperazyna, szesciometyleno- czteroamina, imid hydrazodwukarbonowy lub tez ich odpowiednie sole. 3Ponadto nadaje sie bardzo dobrze cyja¬ namid, jak równiez jego produkty polime¬ ryzacji o charakterze nie zywicy, jak np. dwueyjancdwuamid i melamina.Oprócz melaminy okazal sie jako nada¬ jacy sie do uzytku szereg innych pochod¬ nych 1, 3, 5 — trójazyny. Bardzo godna uwagi wytrzymalosc na scinanie udaje sie osiagnac za pomoca nie zawierajacych chlorowców oraz grup O- i iV-acylowych takich 2,4-dwuamino — 1; 3, 5-trójazyn, które w jednej grupie aminowej moga byc podstawione najwyzej jedna reszta weglo¬ wodorowa i w polozeniu 6 posiadaja atom wodoru, reszte weglowodorowa, reszte hy- droksyweglowodorowa, grupe 0-eterowa lub drugorzedowa grupe aminowa, np. 6-fe- nylo-, 6-oksynaftylo- lub 6-fenoksy- 2,4- dwuamino- 1, 3, 5-trójazyna, iV2, iV4-dwu- metylomelamina [2-amino-4, 6-bis- (metylo¬ amino)- 1, 3, 5-trójazyna] lub melam [dwu- ^2,4-dwuamino- /, 3, 5-trójazynylo (6) -amina]- Podobnie dzialaja równiez kwas cyjanurowy i jego estry, zwlaszcza ester trójfenylowy i trójmetylowy.Ponadto wchodza w gre równiez dwu- i wieloaminy, jak etylenodwuamina, N, N- dwuetyloetylenodwuamina, p-fenylenodwu- amina, trójetylenoczteroamina i podobne, jak równiez liniowe produkty kondensacji w rodzaju zywic wieloamidowych i wielo- mocznikowych, wykazujace nagromadzenie grup kwasoamidowych lub karbamidowych.Mozna równiez stosowac wielowodorotle- nowe fenole, etery wielowodorotlenowych fenoli i chinony, jak rezorcyna, eter dwume- tylowy hydrochinonu, eter trójmetylowy lub trójbenzylowy pyrogalolu, p-chinon itd.Mozna równiez stosowac mieszaniny te¬ go rodzaju srodków utwardzajacych.Powyzsze wyszczególnienie nie jest wy¬ czerpujace. Mozna je uzupelnic zwiazkami, nalezacymi do róznych grup chemicznych i nie dajacymi sie iijac ogólnym pojeciem chemicznym. Ich przydatnosc daje sie stwierdzic zwykla próba, czy dany srodek utwardzajacy tworzy ze zwiazkiem etyle- notlenkowym mieszaniny, dajace na cieplo stopy rzadkie i twardniejace pod dziala¬ niem ciepla.Ze wzgledu na duza liczbe srodków utwardzajacych, które moga znalezc zasto¬ sowanie w ramach wynalazku, jasna jest rzecza, ze fachowiec musi kazdorazowo do¬ brac nadajacy sie do danego celu srodek utwardzajacy i ustalic najlepsze warunki jego zastosowania, jak ilosc, temperature i czas utwardzania.Przy uzyciu zasad lotnych korzystnie jest utwardzac w temperaturach, w których zasady te jeszcze nie sa lotne. Mozna po¬ stepowac równiez w ten sposób, iz zasady te doprowadza sie do reakcji ze zwiazka¬ mi etylenotlcnkowymi lub czescia tychze poczatkowo w temperaturze nizszej, po czym ewentualnie po dodaniu pozostalej ilosci zwiazku etylenotlenkowego — utwar¬ dzanie mieszaniny prowadzi sie dalej.Bezwodniki wielozasadowycb kwasów karbonowych mozna czesciowo zastapic imidami wielozasadowych kwasów karbo¬ nowych.. Mozna np. stosowac mieszanine bezwodnika kwasu ftalowego i ftalimidu..Imid nalezy dodawac jednak tylko w tak nieznacznej ilosci, aby w temperaturze wchodzacej^w gre wytworzyl sie jednorod¬ ny stop.Mozna ponadto czesc bezwodnika wie- lozasadowego kwasu karhonowego zastapic produktami redukcji takich bezwodników, zawierajacymi dwie czasteczki bezwodnika polaczone ze soba przez odszczepienie tle¬ nu. I tak np. mozna stosowac mieszanine bezwodnika kwasu ftalowego i dwuftalylu.Równiez i tu ilosc dodawanego produktu redukcji jest ograniczona przez warunek otrzymania stopu jednorodnego.Moze byc równiez rzecza korzystna do¬ danie do kleiwa srodka redukujacego, np. — 4 —proszku metalowego, lub srodka utleniaja¬ cego, np. azotanu potasowego, nadtlenku baru lub wreszcie tez siarki.Do kleiwa mozna ponadto dodawac ma¬ terialów wlóknistych jak azbestu lub in¬ nych srodków wypelniajacych, poza tym substancyj zabarwiajacych, zywic, srodków nadajacych plastycznosc i tym podobnych.Stosunek ilosciowy miedzy zwiazkiem ctylenotlenkowym i srodkiem utwardzaja¬ cym moze sie wahac w dosc szerokich grani¬ cach. Przy zastosowaniu bezwodników wie- lozasadowych kwasów karbonowych ilosc tychze waha sie miedzy 10—50% w sto¬ sunku do ilosci zwiazku etylenotlenkowe- go, w przypadku zasad wystarcza juz zwy¬ kle dodatek okolo 1 —10% w stosunku do ilosci zwiazku etylenotlenkowego, przy in¬ nych srodkach utwardzajacych, jak np. dwucyjanodwuamidzie, mozna osiagnac bardzo dobra wytrzymalosc przez dodanie 2 v_ 10%.Przy sklejaniu metali w wielu przypad¬ kach moze byc rzecza korzystna powierzch¬ nie metali sklejanycli uprzednio utlenic, powlec fosforanami lub w jakikolwiek badz inny sposób wytworzyc na nich warstwe.Zabiegi te maja, rozumie sie, tylko wów¬ czas racje bytu, gdy utworzona warstwa przywiera mocno do metali, jak np. ma to miejsce przy glinie i zelazie. Mozna przez to po sklejeniu osiagnac wytrzymalosc na scinanie nieco wyzsza, niz w przypadku, gdy tworzywo nie jest uprzednio obrobione.W pewnych przypadkach, np. przy uzy¬ ciu jako srodka utwardzajacego dwucyja- nodwuamidu lub zwiazków podobnych, okazalo sie rzecza korzystna zwiazek ety- lenotlenkowy potraktowac z poczatku nie¬ znaczna iloscia srodka utwardzajacego, a dopiero pózniej produkt tak otrzymany, zmieszac z glówna iloscia srodka utwar¬ dzajacego.Tworzywo przeznaczone do sklejenia, nalezy przed sklejaniem uwolnic*od przy¬ wierajacego don brudu, olejii itd. np. przez oczyszczenie papierem szmerglowym lub za pomoca dmuchaw piaskowych, za pomoca zapraw lub przez obróbke rozpuszczalnika¬ mi organicznymi.Kleiwo stosuje sie np. przez nalozenie mieszaniny sproszkowanej na goraca po* wierzchnie tworzywa, np. na blache meta¬ lowa. Korzystna pos.tacia kleiwa jest stlo¬ czona na zimno mieszanina najkorzystniej w ksztalcie preta do lutowania. Kleiwo topi ue przy zetknieciu z goracymi powierzch¬ niami sklejanymi na rzadki stop. Mozna równiez postepowac w ten sposób, ze mie¬ szanine najpierw topi sie i stopiona miesza¬ nine umieszcza najkorzystniej na goracym przedmiocie sklejanym. Sklejone przedmio¬ ty sciska sie, np. za pomoca kleszczy, a na¬ stepnie kleiwo poddaje sie utwardzaniu na goraco, Mozna oczywiscie równiez stosowac mie¬ szanine klejaca w postaci roztworu lub roz- proszyny i po usunieciu rozpuszczalnika lub srodka rozpraszajacego kleiwo utwar- 4, dzic.Ogrzewanie mozna przeprowadzic w spo¬ sób najrozmaitszy, np. w piecach ogrzewa¬ nych, za pomoca plomienia np. palnika spawalniczego lub lampy lutowniczej, w przypadku metali sklejanych za pomoca elektrycznego ogrzewania oporowego przy , niskim napieciu, lub za pomoca pradów o wielkiej czestotliwosci, Mozna równiez przez spoine przeprowadzic druty ogrze- wane elektrycznoscia, które pozostaja w przedmiocie sklejanym* Jest to szczegól¬ nie racjonalne przy przedmiotach o wiek¬ szych rozmiarach i przy tworzywie nie przewodzacym wcale lub zle przewodza¬ cym prad i cieplo.Utwardzanie przeprowadza sie w tempe¬ raturze 100° — 200° C i powyzej. Trwa ono zwykle w temperaturach nizszych dlu¬ zej niz w temperaturach wyzszych. W tem¬ peraturach nizszych mozna je zakonczyc — 5w czasie od ]/z godziny do kilku godzin, w temperaturach wyzszych po uplywie kil¬ ku minut. Przy grubszych przedmiotach na¬ lezy uwzglednic czas ich nagrzewania sie, tak samo jak przy pewnych tworzywach zle przewodnictwo cieplne.Nowy sposób posiada znaczna wyzszosc w porównaniu ze sposobami znanymi.W przeciwienstwie do tych ostatnich od¬ powiednia zywice wytwarza sie dopiero podczas procesu sklejania, przy czym wszystkie stadia miedzy rzadkim stopem i skrzepnietym olejem o wysokim punkcie mieknienia przebiegaja miedzy powierzch¬ niami sklejanymi, W ten sposób udalo sie polaczyc zalety termoplastycznych zywic sztucznych o ni¬ skim i wysokim ciezarze czasteczkowym, a wyeliminowac ich wady.Szczególna zaleta sposobu polega na tym, ze sklejanie mozna przeprowadzic bez ci¬ snienia zewnetrznego. Powierzchnie skleja¬ ne, nalezy tylko nalozyc jedna na druga i w wiekszosci przypadków wystarczy utrzymac je razem za pomoca kleszczy, klamer i przyrzadów podobnych. W ten sposób staje sie zbytecznym stosowanie ko¬ sztownych tloczni. Rozumie sie, ze skleja¬ nie mozna przeprowadzic równiez pod ci¬ snieniem.Szczególny rodzaj nowego kleiwa poz¬ wala czesto sklejane przedmioty wyjac z kleszczy lub pras na goraco. W szczegól¬ nych przypadkach jednak lepiej jest przed¬ mioty sklejone uwalniac z kleszczy dopiero po 'ostygnieciu.Nowe kleiwo wykazuje w stanie utwar¬ dzonym bardzo duza wytrzymalosc mecha¬ niczna. Przy stosowaniu bezwodnika kwa¬ su ftalowego jako srodka utwardzajacego wytrzymalosc na zginanie wynosi np. 800— 1000 kg/cm2, wytrzymalosc na zginanie przy uderzeniu 22 — 26 kg/cm2; odpor¬ nosc na dzialanie temperatury, mierzona wedlug Martensa, moze osiagnac wartosc do powyzej 100° C.Utwardzone kleiwo odporne jest na dzia¬ lanie goracej i 'zimnej wody, iak równiez i rozpuszczalników.Oprócz jednorodnych tworzyw mozna laczyc ze soba róznorodne tworzywa, np. zelazo z glinem, miedz z zelazem, szklo z glinem, drzewo z glinem, lub gume z ze¬ lazem.Jako metoda sprawdzania wytrzymalo¬ sci sklejen okazalo sie szczególnie korzyst¬ ne okreslenie wytrzymalosci na scinanie.Wytrzymalosc na scinanie osiaga np. przy blachach glinowych i przy uzyciu dwucyja- nodwuamidu jako srodka utwardzajacego 'wartosc powyzej 3 kg/mm2, to jest wielo¬ krotnosc wartosci osiagalnej sposobami znanymi. Równiez przy innych metalicz¬ nych lub jakichkolwiek badz innych two¬ rzywach mozna osiagnac duze wartosci wy¬ trzymalosci na scinanie.Ponizsze przyklady objasniaja wynala¬ zek, nie ograniczajac jednak jego zakresu.Podane warunki prób i osiagniete przy tym wartosci wytrzymalosci na scinanie nie zawsze odpowiadaja wartosciom mozliwie najlepszym, lecz stanowia w wiekszosci wartosci srednie z wielu prób. Przytoczone czesci sa czesciami wagowymi, temperatu¬ ry podano w stopniach Celsjusza. W poda¬ nych przykladach zachowywano stale me¬ tody pracy podane ponizej.Suche kleiwo w postaci proszku nakla¬ dano na podgrzane tworzywo. Nalozone na siebie czesci przedmiotu utrzymywano ra¬ zem za pomoca kleszczy, po czym w celu utwardzenia kleiwa poddawano obróbce cieplnej, zmieniajac temperature i czas trwania utwardzania W celu sprawdzenia wytrzymalosci na scinanie stosowano przedmioty o 1 —5 mm grubosci, 130 mm dlugosci i 25 mm szero¬ kosci, które pokrywaly sie wzajemnie (za¬ chodzily na siebie) na 10 mm. Cydzie ina¬ czej nie zaznaczano, przy metalach stoso¬ wano stale grubosc blachy 0,8 — 1 mm.Dane w milimetrach w przykladach odno- ~ 6 —sza sie do grubosci. Wymiary przedmiotów z jednakowego tworzywa sa we wszystkich przypadkach, jednakowe. Przy sklejaniu tworzyw o mniejszej wytrzymalosci (szklo, porcelana i tworzywo podobne) musiano stosowac próbki grubsze. Przy próbach z cienkimi tasmami wytrzymalosc spoiny okazala sie tak znaczna, iz rozrywalo sie wczesniej tworzywo niz spoina. Wartosci przytoczone w tych przypadkach stanowia- wytrzymalosc tworzywa na rozry.wanie.Przyklad I.Kleiwo A 100 czesci zywicy dwumetylometanowej a 35 ,, bezwodnika kwasu ftalowego Kleiwo B 100 czesci zywicy dwumetylometanowej 20 ,, bezwodnika kwasu ftalowego mieszana, która ponizej bedzie nazywana zywica dwumetylometanosulfonowa. 1 Kleiiuo A l B/ Tujorzy- ma sklejane glin/glin glin/glin *— Tempe¬ ratura utwar¬ dzania uj°C 200° 200° Gzas . utwar¬ dzania uj minu¬ tach 20 30 i Wytrzy- j malosc 1 na scina-1 nie uj 1 kg/mm2 1 2,4 2,35 1 Przyklad II.Kleiwo A. 100 czesci zywicy dwumetylometanowej 35 ,, bezwodnika kwasu ftalowego 0,67,, dwumetyloguanidyny.KleiwoB. - ' 100 czesci zywicy dwumetylometanowej 20 ,, bezwodnika kv\*asu ftalowego 2,4 ,, dwufenyloguanidyny.Wyniki patrz tabela obok.Przyklad III.Z 210 czesci 4,4* — dwuoksydwufenylo- metylometanu i 230 czesci 4,4' — dwuo- ksydwufenylosulfonu wytwarza sie przez kondensacje z 475 czesciami dwuchlorohy- dryny w srodowisku zasadowym zywice I Tworzywa sklejane glin/glin miedz/miedz cynk/cynk mosiadz/mosiadz ' V2A/V2A stal oci nkoujana/ stal ocynkowana zeliwo/zeliwo (5 mm) miedz/miedz stal/stal cynk/cynk miedz/miedz cynk cynk mosiadz/mosiadz ,V2A/V,A zy-ujica karbamidouja/ zyujica karbamidowa - (10 mm) zywica anilinoiua/ zyujica anilinouja (10 mm) zyujica melaminouja/ zywica melaminouja (3,3 mm) zywica karbamidouja/ zyujica karbamidouja (3,7 mm) szklo/szklo (3 nim) glin/glin glin/glin zelazo/glin • * miedz/zelazo rnosiadz/glin szklo-glin • drzeujo (? mm)/glin guma (3 mm)/zelazo fenoplast (4 mm)/szklo U e co (U ^ 3 CO '3 co § 160° 160° 160°. 160° 160° 160° 160° 160° 200° 200° 230° 230° 230° 23l,° 120° 120° 160° 120° 200° 200° 200° 200° 200°' 200° 200° 150° 150° 160° 20 20 20 20 20 20 25 30 20 20 20 20 20 10 240 120 30 90 10 15 120 20 30 30 10 120 20 30 -|-) Zlamanie tworzywa nie uj spoinie.Kleiwo A. 100 czesci 35 „ Kleiwo B. 100 czesci .2 „ Kleiwo C 100 czesci 35 „ 2,6 „ zywicy dwumetylometajiosulfo- nowej. bezwodnika kwasu ftalowego zywicy dwumetylometanosulfo- nowej piperydyny zywicy dwumetylometanosulfo- nowej bezwodnika kwasu ftalowego dwucyjanodwuami du Kleiujo J A B 1 " 1 " 1 », 1 ,, C 1 ,, 1 ,, 1 „ 1 ,, Tiuorzui.ua sklejane 3 glinglin glin/glin glin/glin miedz/miedz cynk/cynk V,A/V2A . glin/glin glin'glin stal/stal zeliujo/zeliujo V2A/V,A f o i 3 ¦ fi H z: 160° 160° 200° 200° 200° 200° 160° , 200# 200° 200° 200° * 1 1 s cd cd M ^ N n UT3 3 20 20 20 15 15 20 15 20 10 20 10 ~ ~ -boi fi 3 1,3 1,32 1,5 1,6 0,93 1,9 1,33 1,77 1,15 2,2 1,66 ( * Przyklad IV. eiwo ^^u^ p^^^^^w^-^A^^ 00 -c^j|fti^|ttawJGiylogttaiiidynyt 0 ,, czesci dwufenyloguanidyny.Kleiwo B. 100 czesci zywicy dwumety- lometanowej ogrzewa sie z 25 czesciami pi¬ perydyny w naczyniu zamknietym w ciatf 5 godzin do 100° C i ochladza, 0,5 czesci otrzymanego produktu dokladnie sproszko¬ wanego miesza sie z 5 czesciami swiezej drobno rozdrobnionej zywicy dwumetylo- metanowej i stosuje jako kleiwo.Kleiwo C. 100 czesci zywicy dwumetylornetanowej 10 ,, wodorotlenku sodowego. 1 o 1 ^ 2 A B C Tiuorzuiua sklejane glin'glin glin/glin glin/glin U o h 3 • N Oh X) i s H S 200° ibo° 200° i a rt S 3 «- fi Cd £ tn fi fi cd cd p N N ,_ u-p 3 60 120 30 sSs » fi £ a^^j £§9 2,0 1,24 1,42 1 Przyklad V.Kleiwo A. 100 czesci zywicy dwumetylometanowej 4 ,, dwucyjanodwuamidu Kleiwo B. 103 czesci zywicy dwumet^lometanowej 4 „ cyjanamidu Kleiwo C 100 czesci zywicy dwumetylornetanowej 10 ,, melaminy 1 ° 3 H 'S |2 A A B B C Tiuorzyuja sklejane glin/glin glin/glin glin/^lin glin/glin glin/glin o i 3 Pi T3 H 5 200° 200° 200° 200° 200° Czas utujar-l dzania 1 uj minutach| 15 30 30 120 30 r « 3 2,32 3,03 2,75 3,12 2,93 Przyklad VI.Kleiwo • 100 czesci zywicy dwumetylometanowej 35 ,, bezwodnika kwasu maleinowego 2,6 ,, dwucyjanodwuamidu Tworzywa sklejane: glin/glin Temperatura utwardzania: 160° C Czas utwardzania: 30' Wytrzymalosc na scinanie: 2,2 kg/mm2 Przyklad VII.Kleiwo 100 czesci zywicy dwumetylometanowej x ' ,, srodka utwardzajacego Tworzywa sklejane: glin/glin — 8I Srodek utwardzajacy 1 6-fenylo-2,4-dujuamino- 1 /,3,5-trójazyna 1 6-oksj;naftylo-2,4-duJu- 1 amino-/,-3,5-trójazyna 1 6-fenoksy-2,4-diiJuamino- 1 /,3,5-trójazyna 1 N*,NA -dujumetylo- 1 melamina 1 melani 1 2,4-dujuamino- 1 kwas cyjanurouiy K 1 ester trójtenyloijjy ' 1 kmasu cyjanurouego J ester trójmetylouiy i kmasu cyjanurouiego 1 etylenodujuamina 1 /V,/V-duJuetyloetyle- 1 nodumainina 1 p-fenylenoduiuamina 1 trójetylenoczteroamina 1 * 1 1 zywica ujieloamidouja 1 zywica wielomoczni- 1 kowa 1 eter dwumetylowy 1 hydrochinonu X 30 30 30 30 30 30 35 35 33 30 2 2 5 2 30 30 30 30 30 | U o 3 B ¦ N a -o i S H 3 200° - i 200° 200° 200° 200°* 2006 235° 235° 200° 200° i 200* 100° 200° 200° 200° 200° 235° 235° 200° Czas utwar-]dzania i uj minutach! 120 120 120 120 120 60 60 30 30 20 30 240 20 120 120 20 120 30 60 Wytrzym. 1 uj kg/mm2 | 2,77 j 2,52 1,66 1 i23 ! 2,25 I 2,0 I 2,7 I 2,2 1 2;5 1 2,0 I 2,0 1 1,6 ! ¦1,7 1 1,86 1 1,64 1 13 1 2,9 1 1,84 1 1,7 1 Przyklad VIII KleiwoA. * 100 czesci zywicy dwumetylometanowej 30 ,, bezwodnika kwasu ftalowego 2,6 ,, dwucyjanodwuamidu 5 ,, ftalimidu Kleiwo B. 100 czesci zywicy dwumetylometanowej 20 „ bezwodnika kwasu ftalowego A)2 ¦¦ n dwucyjanodwuamidu 14 ,.. siarki Oba kleiwa daja w przypadku sklejania glinu z glinem w przyblizeniu zupelnie zgodne wytrzymalosci na scinanie (1,5 kg/mm2). ^ Przyklad IX.KleiwoA. . 100 czesci zywicy dwumetylometanowej 35 ,, bezwodnika kwasu ftalowego 2,8 ., dwucyjanodwuamidu 10,4 41 glinu sproszkowanego ,Kleiwo B." 100 czesci zywicy dwumetylometanowej 35 ,, bezwodnika kwasu ftalowego 0,67,, dwufenyloguanidyny 10,1 M . glinu sproszkowanego 1 o M 1 "^ l2 A B Tworzywa sklejane glin/glin nikiel/nikiel i B 2009 200° Czas utwar- dzania uj minutach] 30 15 Wytrzym. uj kg mm2 2,15 1,76 I Wytrzymalosc na scinanie sprawdzono przy kleiwie A po 6-dniowym pozostawa¬ niu w wodzie w temperaturze 70° — 80° C; okazalo sie, ze wytrzymalosc ta nie zma¬ lala.Przyklad X.Kleiwo 100 czesci zywicy dwumetylometanowej •35 ,, bezwodnika kwasu ftalowego 0,67 ,, dwucyjanodwuamidu 13,57 ,, azotanu potasu 1 Tworzywa sklejane 1 glin/glin 1 miedz/miedz mosiadz/mosiadz/ stal/stal cynk/cynk_ o i 3/ 1 S' H B 200° 200° 200° 200° 200° Czas utwar- dzania uj minutach 10 10 • 10 10 10 Wytrzym. uj kg/mm1 2,6 1,85 1*85 2,4 12 1Przez dodatek srodka utleniajacego utwardzanie przebiega w czasie krótszym.Nieco mniejsze przyspieszenie otrzymuje sie przez dodanie nadtlenku barii i mloto¬ wanie.Przyklad XL ¦ .Blachy glinowe zanurza sie w stezonym kwasie azotowym, az wytworzy sie war¬ stwa tlenkowa. Przy sklejaniu tak obrobio- nego~tworzywa za pomoca kleju utworzo¬ nego ze 100 czesci zywicy dwumetylometanowej 35 ,, bezwodnika kwasu ftalowego i 0,67 ,, dwucyjanodwuamidu osiaga sie podobne skrócenie czasu utwar¬ dzania jak w przykladzie X przez doda¬ tek azotanu potasu.Przyklad XII Kleiwo 100 czesci zywicy dwumetylometanowej 35 ,, . bezwodnika kwasu ftalowego 0,67 ,, dwufenyloguanidyny 20,35 ,, mikroazbestu Tworzywa sklejane: glin/glin Temperatura utwardzania: 200° C Czas utwardzania: 10 minut Wytrzymalosc na scinanie* 2,33 kg/mm2 Przyklad XIII.Kleiwo A. 100 czesci.zywicy metanowej 35 ,, bezwodnika kwasu ftalowego Kleiwo B 100 czesci zywicy metylometanowej 35 ,, bezwodnika kwasu ftalowego Kleiwo C 100 czesci zywicy metanowej 30 „ bezwodnika kwasu ftalowego 0,6 „ dwufenyloguanidyny Kleiwo D 100 czesci zywicy metylometanowej 35 ,, bezwodnika kwasu ftalowego 0,6 ., dwufenyloguanidyny Kleiwo E 100 czesci zywicy metanowej 30 .,, kwasu cyjanurowego Kleiwo F 100 czesci zywicy metanowej 10 n dwucyjanodwuamidu Kleiwo tG 100 czesci zywicy metylometanowej 10 ,, dwucyjanodwuamidu Kleiwo H 100 czesci zywicy metanowej 30 n melaminy Kleiwo J 100 czesci zywicy metylometanowej 30 ,, melaminy Kleiwo K 100 czesci zywicy metanowej 30 ,, estrutrójfenylowego kwasu cy¬ janurowego Kleiwo L 100 czesci zywicy metylometanowej 30 ,, estru trójfenylowego kwasu cy- • janurowego Tworzywa sklejane: glin^lin Temperatura utwardzania: 200° C. 1 o 1 3 1 *C 1 ^ 1 A B 1 C C U E F G H J K 1 L Czas utwardzania uj minutach 120 120 60 120 30 60 30 20 20 * 30 30 20 Wutrzym. na scinanie 1 uj kg^m* 1 •—l 0,61 0,3 0,73 1,22 1,23 1,5 1,1 1 0,9 1 1,44 1 1,0 1 1,2 1 2,0 " 1 Przyklad XIV Ze 120 czesci rezorcyny i 260 czesci dwu- chlorohydryny wytwarza sie w srodowisku zasadowym zywice, zawierajaca w cza¬ steczce wiecej niz jedna grupe tlenku ety¬ lenu. - 10 -Kleiwo 100 czesci tej zywicy 4 ,, dwucyjanodwuamidu.Tworzywa sklejane: glin/glin Temperatura utwardzania: 200° C. 1 Czas utuiardzania 1 uj minutach 10 60 Wytrzymalosc na 1 scinanie w kg/mm2 1 2,05 3,0 Przyklad XV.Kleiwo 100 czesci zywicy dwumetylometanowej x „ mieszaniny utwardzajacej Mieszanina utwardzajaca A 17,5 czesci kwasu cyjanurowego 17,5 ,, dwucyjanodwuamidu Mieszanina utwardzajaca B 17^5 czesci kwasu cyjanurowego 17,5 ,, melaminy Mieszanina utwardzajaca C 30 czesci kwasu cyjanurowego 2,5 ,, dwufenyloguanidyny Mieszanina utwardzajaca D 30 czesci p-chinonu 1,3 „ wodorotlenku sodowego Mieszanina utwardzajaca E 30 czesci eteru trój metylowego pyrogalo- lu 1,3 ,, wodorotlenku sodowego Mieszanina utwardzajaca F 30 czesci eteru dwumetylowego pyrogalolu 1,3 „ wodorotlenku sodowego Mieszanina utwardzajaca G 30 czesci eteru dwumetylowego hydro¬ chinonu 1,3 ,, wodorotlenku sodowego Mieszanina utwardzajaca H 20 czesci rezorcyny 1,3 ,, wodorotlenku sodowego Mieszanina utwardzajaca J 30 czesci eteru dwumetylowego hydro¬ chinonu 1,3 ,, dwufenyloguanidyny Mieszanina utwardzajaca K 15 czesci rezorcyn/ 15 ,, estru fenylowego kwasu cyjanu¬ rowego Tworzywa sklejane: glin^glin 1 Mieszanina 1 utwardzajaca I A 1 B 1 C 1 ° 1 j 1 [' 1 G H 1 • h X 35 35 -. 32,5 31,3 31,3 31,3 31.3 31,3 21,3 31,3 ' 30 1 U o i 3 1 • N Cu -a £ cd \£B 200° 200° 235" 200° 200° 200° ' 200° 200° 200° . 200° 200° as utuiar-J mia I minutach! 3$B 20 30 30 30 20 30 120 30 60 60 60 ytrzym. | kg/mm2| £23 2,22 2,16 1,94 1,6 2,0 2,2 [ 2,78 1 2,0 1 1,8 I 1,7 1 1,8 1 Przyklad XVI.Kleiwo A 100 czesci zywicy dwumetylometanowej 20 ,, melaminy Kleiwo B 100 czesci zywicy dwumetylometanowej 30 ,, kwasu cyjanurowego Temperatura utwardzania: 200° C 1 o B 1 ^ 2 A A B B • Tiuorzjjiuo sklejane zelazo/zelazo miedz/miedz cynk/cynk miedz/miedz cd as jjardzani u 3 30 30 30 120 " minutac B ai 1 ytrzym. scinann kg/mm2 £ § 3| 3,0 1,0 1,5 0,92 PL