PL32141B1 - Sposób otrzymywania fenoli oczyszczonych z fenoli surowych - Google Patents

Description

Przy przeróbce olejów ze smoly z we¬ gla kamiennego i brunatnego, jak równiez przy oczyszczaniu odcieków, otrzymywa¬ nych przy koksowaniu, przy suchej desty¬ lacji i przy uwodornianiu, otrzymuje sie fenole surowe. Przez frakcjonowana desty¬ lacje nie mozna tych fenoli dostatecznie oczyscic, poniewaz ciala zanieczyszczajace posiadaja preznosc par równa lub zblizona do preznosci par samych fenoli. Nawet o ile przez destylacje mozna osiagnac pe¬ wne oddzielenie, to jednak oddzielenie ma¬ lych ilosci zanieczyszczen wymaga nie¬ wspólmiernie duzych kosztów destylacji przy malej wydajnosci urzadzenia desty¬ lacyjnego.Próbowano juz przeto przeprowadzac przed destylacja oczyszczanie na drodze chemicznej. W przypadku oczyszczania fenoli surowych z oleju ze smoly wegla kamiennego lub z odcieków koksowniczych surowe fenole traktowano skutecznie wo¬ dorotlenkiem sodowym, przy czym fenole byly rozpuszczane w postaci fenolanów, a pozostajace zanieczyszczenia nierozpusz- czone, np. weglowodory i zasady, odde- siylowywano z para wodna. Fenole uwal¬ niano nastepnie z powrotem przez zakwa¬ szenie oczyszczonego roztworu zasadowego dwutlenkiem wegla lub kwasem siarkowym i przez destylacje przeprowadzano je w postac zdatna do handlu. Przy tym sposo¬ bie wade stanowi znaczny koszt zuzywa¬ nych chemikalii i wymaganych obszernych urzadzen.Prócz tego sposób powyzszy nie daje sie stosowac do oczyszczania fenoli suro¬ wych z olejów ze smoly wegla brunatnego lufo z odcieków, otrzymywanych przy su¬ chej destylacji wegla brunatnego, wzgled¬ nie przy uwodornianiu. Mianowicie, nie¬ które zanieczyszczenia, zawarte w tych fenolach surowych, nie sa przy takiej obróbce usuwane i oczyszczanym fenolom nadaja wlasciwosci, które wykluczaja moz¬ nosc stosowania takich fenoli do wielu ce¬ lów.Proponowano juz takze oczyszczanie surowych fenoli za pomoca kwasu siar¬ kowego, dzieki czemu usuwa sie zasady, np. zasady pirydynowe, jednak pozostale zanieczyszczenia usuwa sie przy tym tyl¬ ko czesciowo.Obecnie stwierdzono, ze w sposób da¬ leko idacy moizna usunac z fenoli suro¬ wych zanieczyszczenia, niezaleznie od te¬ go, z jakiego zródla fenole surowe pocho¬ dza i jakiej wstepnej obróbce byly pod¬ dawane, jezeli dziala sie przez pewien czas, ewentualnie w temperaturze podwyz¬ szonej, koodensujacymi nieorganicznymi zwiazkami chlorowcowanymi, np. fluor¬ kiem boru, chlorkiem glinu lub chlorkiem cynku, a nastepnie zobojetnia, ewentual¬ nie w mieszaninie reakcyjnej lub w jej de¬ stylacie, substancje kwasne towarzyszace fenolom, a wiec nie same fenole, nielotny¬ mi zwiazkami zasadowymi i oddestylowuje fenole. Jezeli fenole surowe przed doda¬ niem substancyj, dzialajacych kondensuja- co, zostaly dalece rozfrakcjonowane, to mozna nie stosowac dodatkowego trakto¬ wania materialami zasadowymi.Przy takim traktowaniu, dzieki konden¬ sacji i polimeryzacji, wzglednie kondensa¬ cji luib polimeryzacji zanieczyszczen, po¬ wstaja* produkty, majace punkty wrzenia znacznie wyzsze niz fenole, tak ze mozli¬ we jest oddzielenie czystych fenoli przez destylacje. W celu zaoszczedzenia srod¬ ków kondensujacych jest rzecza korzystna utrzymywanie malej zawartosci wody w surowych fenoiadi. Wplyw zobojetniania polega prawdopodobnie na wiazaniu kwa¬ sów organicznych, zawartych uprzednio w surowych fenolach lub wytwarzajacych sie w czasie reakcji oraz kwasów mineral¬ nych, powstajacych przez odszczepianie ze srodków kondensujacych. W pewnych wa¬ runkach moze byc rzecza korzystna takze wstepne traktowanie przed dodaniem srod¬ ka kondensujacego malymi ilosciami wodo¬ rotlenku potasowcowego. Zasadnicza rze¬ cza jest jednak to, ze we wszystkich przy¬ padkach stosuje sie znacznie mniejsze ilo¬ sci wodorotlenku, niz to wymagane jest do przeprowadzenia fenoli w fenoiany.Fenole oczyszczone wyrózniaja sie znaczna odpornoscia na dzialanie swiatla i nie posiadaja zadnego zapachu uboczne¬ go. Podczas gdy fenole, oczyszczone wed¬ lug innych sposdbów, rozpuiszezaija sie w wodorotlenku sodowym z zabarwieniem gleboko zóltym do brunatnego lub nastep¬ nie silnie ciemnieja, to' roztwory fenoli, otrzymanych sposobem wedlug wynalazku niniejszego, sa jasne i pózniej nie ciem¬ nieja.Przyklad I. Surowe fenole, otrzymane przez wylugowanie odcieku, otrzymywane¬ go przy suchej destylacji wegla brunatne¬ go, destyluje sie w prózni z dodatkiem nieznacznych ilosci kwasu siatkowego.Przedgon i pozostalosc odrzuca sie. 100 czesci wagowych glównej frakcji traktuje sie 1 czescia wagowa chlorku glinowego i mieszanine pozostawia sie w spokoju na przeciag 24 godzin, w temperaturze po¬ mieszczenia. Nastepnie dodaje sie 1,2 cze¬ sci wagowych wodorotlenku sodowego w postaci 75% -owego roztworu, a po uply¬ wie krótkiego czasu dzialania oddestylo¬ wuje sie fenole w prózni. Destylat, jasny jak wpda, jest odporny na dzialanie swia¬ tla i rozpuszcza sie bezbarwnie w wodoro¬ tlenku sodowym. — 2 —Przyklad II. Surowe fenole, otrzymane przez wylugowanie odcieku, powstalego przy suchej destylacji wegla brunatnego, poddaje sie wistepnej destylacji. 100 cze¬ sci wagowych glównej frakcji traktuje sie 1 czescia wagowa chlorku glinowego. Po 12 godzinach stania w temperaturze po¬ mieszczenia, oddestylowuje sie fenole w prózni. Do 100 czesci wagowych tego de¬ stylatu dodaje sie 2 czesci wagowe wodo¬ rotlenku sodowego, w postaci 75% -owego roztworu i po uplywie krótkiego czasu dzialania oddestylowuje sie fenole w próz¬ ni. Otrzymany destylat jest odporny na dzialanie swiatla i rozpuszcza sie bez za¬ barwienia w wodorotlenku sodowym.Przyklad III. 100 czesci wagowych frakcji glównej surowych fenoli, otrzyma¬ nej wedlug przykladu I, traktuje sie 1 cze¬ scia wagowa fluorku boru. Po 24 godzi¬ nach dzialania w temperaturze pomiesz¬ czenia, dodaje sie 2 czesci wagowe wodo¬ rotlenku sodowego w postaci 75%-ówego roztworu i oddestylowuje fenole w. próz¬ ni. Otrzymany destylat, jasny jak woda, rozpuszcza sie w wodorotlenku sodowym bez zabarwienia.Przyklad IV. 100 czesci wagowych frak¬ cji glównej fenoli surowych, otrzymanej wedlug przykladu I, traktuje sie 0,2 czes¬ ciami wagowymi wodorotlenku sodowego, w postaci 75%-owego roztworu i ogrzewa 2 godziny do temperatury 100°C. Nastep¬ nie dodaje .sie 1 czesc wagowa chlorku cynku i utrzymuje mieszanine 4 godziny w temperaturze 100°C. Po tym do miesza¬ niny dodaje sie 0,7 czesci wagowych wo¬ dorotlenku sodowego w postaci 75%-owego roztworu i po pewnym czasie oddestylowur je sie fenole. Destylat jest bezbarwny i w wodorotlenku sodowym rozpuszcza sie ze slalbym zabarwieniem.Jezeli po traktowaniu srodkiem kon- densujacym nie dodac wodorotlenku, to otrzymuje sie destylaty zanieczyszczone kwasami, zabarwione zólto, az do czerwo¬ nego, rozpuszczajace sie w wodorotlemk-u sodowym z zabarwieniem ciemnym.Przyklad V. Z fenoli surowych, przez daleko posuniete frakcjonowanie, otrzymu¬ je sie produkt' o punkcie krzepniecia co najmniej. 34°C. 100 czesci wagowych tej frakcji traktuje sie 1—2 czesciami wajgo- wymi wody i przy chlodzeniu i mieszaniu krystalizuje i wyciska. Otrzymane krysz¬ taly fenolu topi sie i traktuje 1, czescia wa¬ gowa 72%-owengo roztworu chlorku cynku.Po kilku dniach dzialania w temperaturze okolo 40^C, frakcjonuje sie produkt reak¬ cji na kolumnie destylacyjnej. Otrzymuje sie czysty fenol doskonalej jakosci. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób otrzymywania fenoli oczyszczo¬ nych z fenoli surowych, znamienny tym, ze fenole surowe lulb wstepnie traktowane, np. wstepnie destylowane lulb frakcjonowa¬ ne, o malej zawartosci wody traktuje sie nieorganicznymi zwiazkami chlorowcowy¬ mi, dzialajacymii kondensujaco, a miesza¬ nine reakcyjna lub destylat z niej otrzy¬ many ewentualnie zadaje sie zasadowymi substancjami nielotnymi i fenole oddestylo¬ wuje sie. I. G. Farbcaindustrie Aktiengesellschaft Zastepca: inz. J. Wyganowski rzecznik patentowy 40248 — 100 —XL43 PL