StilhblOC Wynalazek niniejszy dotyczy liny z dru¬ tów ksztaltowych, posiadajacej w porów¬ naniu ze zwyklymi linami drucianymi o tych samych wymiarach wieksza nosnosc wzglednie przy jednakowej nosnosci, wsku¬ tek zmniejszenia wymiarów, mniejszy cie¬ zar i nadajacej sie zwlaszcza do budowy mostów wiszacych.•Przy wyrobie takiej liny uwzgledniono nastepujace rozwazania: w poczatkach produkcji lin drucianych, gdy stosowano jeszcze stosunkowo miekki material w po¬ równaniu z obecnie uzywanymi na liny dru¬ tami stalowymi, nie powstawaly wielkie róznice, czy line skrecano z mala lub duza dlugoscia skretu. Pózniej jednakze, gdy poczeto stosowac druty stalowe, czyli ma¬ terial o wiekszej wytrzymalosci, okreslano przy wyrobie ilin drucianych dlugosc skretu stosunkowo mala, a to z tej przyczyny, po¬ niewaz druty byly przez wieksze wygina¬ nie w samej glowicy skrecajacej tak zgina¬ ne, iz pózniej w linie zachowywaly do pew¬ nego stopnia nadane im polozenie. Nawet ^obecnie skreca sie z tej przyczyny liny z drutów ksztaltowych nadal z dlugoscia skretu, odpowiadajaca 9—10 krotnej sred¬ nicy srodkowej wkladki. Wygiecie, jakie druty otrzymuja przy skrecaniu w glowicy, jest w tych przypadkach zawsze wieksze niz wygiecie jakie one przyjmuja po skre¬ caniu.Nosnosc liny drucianej, wykonanej z stosunkowo mala dlugoscia skretu, jestjednakze znacznie mniejsza niz nosnosc li¬ ny wiazkowej, to znaczy w porównaniu z takim wykonaniem, w którym dlugosc skretu jest nieskonczona, a wiec druty liny nie sa skrecone i tworza równolegle ulozone wiazki. Te tak zwane liny wiazkowe maja te wade, ze druty nie przytrzymuja sie wzajemnie, lecz sa polaczone ze soba przez owijanie lub za pomoca jarzm, a poza tym nie moga sie one odksztalcac.Doswiadczenia z linami, posiadajacymi rózne dlugosci skretu, wykazaly, ze bai*- dzo korzystne byloby stosowanie lin drucia¬ nych, posiadajacych wieksze dlugosci skre-v tu, a mianowicie 14—20-krotnej srednicy wkladki srodkowej, ze wzgledu na ich lep¬ sze wlasnosci wytrzymalosciowe. Przy ba¬ daniu liny z drutów ksztaltowych, skreco¬ nych z okolo 20-krotna dlugoscia skretu, stwierdzono liczbe elastycznosci 18000 przy obciazeniu 40—60 kg/mm2, podczas gdy ta liczba w linie wiazkowej jest tylko nieco wieksza, mianowicie 18700. Lina, wykona¬ na z takich samych drutów, to znaczy z dru¬ tów o tych samych wymiarach i wytrzyma¬ losci w zwykly sposób, czyli skrecona z ma¬ la dlugoscia skretu wykazala natomiast podczas prób obciazenia liczbe elastyczno¬ sci tylko niewiele przekraczajaca 16000.Dlugosc skretu tej liny wynosila 10-krotna srednice srodkowej wkladki.Z porównania wartosci wytrzymaloscio¬ wych wynika, ze lina druciana z 20-krotna dlugoscia skretu posiada wieksza nosnosc nz lina zwykla. Wypelnienie przekroju po¬ przecznego liny wedlug wynalazku, czyli stosunek jej przekroju poprzecznego do po^ wierzchni zakreslonego kola, posiada w po¬ równaniu z zwykla lina wartosc o 4—5% wieksza.Dalsza zaleta, wynikajaca z prób przy porównaniu tych dwóch lin, polega na sto¬ sunku róznicy rzeczywistego i wyznaczone¬ go obciazenia zrywajacego. Ta róznica w^ nosi w zwyklej linie 10%, natomiast w li¬ nie, wykonanej wedlug wynalazku, to zna¬ czy z duza okolo 20nkr tu, wynosi ona tylko 5%, z cz^go wynika, iz stosowanie liny wedlug wynalazku za¬ pewnia znaczna oszczednosc w materiale.Poniewaz dla trwalosci materialu lino¬ wego wazne jest wstepne natezenie, to tak¬ ze pod tym wzgledem lina wedlug wynalaz¬ ku korzystnie wyróznia sie, poniewaz nate- zenia wlasne przy duzej dlugosci skretu sa mniejsze w porównaniu z natezeniami przy zwyklym, czyli krótkim skrecie. W linie drucianej, skrecanej z bardzo mala dlugo¬ scia skrótu, powstaja przy osiaganiu wiek¬ szego wygiecia drutów znaczniejsze nate¬ zenia niz w linie, wyrabianej z duza dlu¬ goscia skretu. Wskutek tych mniejszych natezen wlasnych lina z 20-krotna dlugo¬ scia skretu posiada mniejsze skrecenie. Ma ona ponadto te zalete, iz wskutek wiekszej dlugosci skretu posiada mniejsze dazenie skretne pod obciazeniem.Z powyzej podanych powodów odno¬ szacych sie do znanego i dotychczasowego wyrobu lin drucianych, wynika, ze wyrób lin ze stalowych drutów ksztaltowych o du^ zej dlugosci skretu nie jest mozliwy w zwy¬ kly sposób. W linie o duzej dlugosci skre¬ tu, wyrabianej w zwykly sposób, druty ujawniaja juz przy odwijaniu liny z bebna dazenie do wiekszego wygiecia niz to, ja¬ kie maja w linie nawinietej, to znaczy przy¬ legaja, luzno do rdzenia albo nawet miej¬ scami sie od niego odsuwalja. Wyrób liny z stalowych drutów ksztaltowych o duzej wytrzymalosci przez skrecanie ich na duzej Hlugosci skretu, to znaczy z 14—20-krotna dlugoscia skretu, wymaga wiec odpowied¬ niej wstepnej obróbki, poniewaz w tym przypadku wygiecie skreconych w linie dru¬ tów posiada przed zalozeniem go w linie, w od¬ róznieniu od wygiecia drutu skreconego ze zwykla, to znaczy, mala dlugoscia skretu, to bowiem wygiecie jest wieksze niz wy¬ giecie, które drut posiada przed glowica.Z tego powodu przy wyrobie lin wedlug — 2 —niniejszego wynalazku nadaje sie pojedyn¬ czemu drutowi przed skreceniem przez zgi¬ nanie za pomoca znanego przyrzadu zgina¬ jacego lulb ksztaltujacego wygiecie, które jest nieco wieksze od wygiecia, jakie drut posiada w gotowej linie, a mianowicie tak, iz po odprezeniu zostanie osiagniete wlasnie odpowiednie polozenie. To ksztaltowanie przed skrecaniem odbywa sie w tym przy¬ padku w innym celu i ma inny wplyw niz w zwyklej linie. PL