Wynalazek dotyczy obuwia gumowe¬ go dla ludzi lub dla zwierzat kopytowych, zwlaszcza kaloszy, wylozonych wewnatrz materialem podszewkowym. Obuwia ta¬ kie, zwlaszcza damskie, wykonywano do¬ tychczas za pomoca skladania róznych plyt gumowych, uprzednio odpowiednio przykrojonych, i nastepnego wulkanizo¬ wania ich. Ten sposób postepowania jest pod tym wzgledem niekorzystny, ze wy¬ maga stosunkowo duzo pracy maszynowej do wytwarzania plyt gumowych i ich przykrawania, a przede wszystkim duzo pracy recznej.Proponowano juz wytwarzac obuwie gumowe przez wytlaczanie, lecz dotych¬ czas trzeba bylo ograniczac sie w zasto¬ sowaniu taniego i prostego procesu wytla¬ czania do tych tylko przypadków, gdzie obuwie nie posiada pokrywajacych sie czesci cholewki, czyli ograniczac sie do zwyklych pantofli kapielowych i zwy¬ klych kaloszy meskich.Wedlug wynalazku mozliwe jest wy¬ twarzanie w jednej operacji obuwia gumo¬ wego z cholewkami, posiadajacymi czesci zachodzace na siebie, czyli pokrywajace sie wzajemnie przy obuwiu juz gGtowymi zamknietym. Ksztaltowanie obuwia od¬ bywa sie bowiem na prawidle, zaopatrzo¬ nym — w stosunku do prawidla dla obu¬ wia gotowego i zamknietego — w rozsze¬ rzenia i inne odksztalcenia, dzieki czemu czesci, przeznaczone do pózniejszego wza¬ jemnego pokrywania sie, nie pokrywaja sie podczas wytlaczania. Ksztaltowanie obuwia w jednej operacji moze odbywac sie za pomoca wytlaczania pod dzialaniem cisnienia i goraca, przez zanurzanie lub w inny odpowiedni sposób.Co dotyczy wspomnianego odksztalce¬ nia wedlug wynalazku, waznym jest cze¬ sto, zeby prawidlo do wytwarzania obu¬ wia posiadalo w stosunku do prawidla dla obuwia gotowego nie tylko wystep, odpo¬ wiadajacy calkowicie lub czesciowo wiel¬ kosci czesci pokrywajacych sie, np. plata, przeznaczonego do zamykania obuwia, lecz takze, zeby czesci prawidla, znajdu¬ jace sie w miejscu przylegania wspomnia¬ nego plata do cholewki, byly odksztalco¬ ne. Odksztalcenia te polegaja zwykle na tym, ze przekrój prawidla do wytlaczania jest, w stosunku do prawidla dla obuwia gotowego, zmniejszony po stronie, po któ¬ rej znajduje sie plat zamykajacy, nato¬ miast przekrój jest powiekszony po tej stronie cholewki, która ów plat ma przy¬ krywac. Wlasciwe odksztalcenie ustala sie w ten sposób, ze otwiera sie i od¬ ksztalca model obuwia o postaci, jaka ma posiadac obuwie gotowe, w ten sposób, ze unika sie pokrywania sie obu czesci. Je¬ zeli obuwie ma sie wytwarzac za pomoca wytlaczania, wówczas otwiera sie model obuwia do takiego stopnia, iz w nim nie pokrywaja sie zadne czesci, jezeli patrzec w kierunku wytlaczania. Odlew takiego modelu obuwia w stanie odksztalconym moze wówczas sluzyc za wzór do sporza¬ dzenia formy do wytlaczania.Gdy po uksztaltowaniu wulkanizuje sie obuwie w wspomnianym stanie otwar¬ tym, wówczas nie wykazuje ono w tym stanie zadnych naprezen. To ma miejsce przede wszystkim wówczas, gdy ksztalto¬ wanie i wulkanizacja odbywaja sie równo¬ czesnie pod cisnieniem i w cieple w jednej formie. Obuwie, w ten sposób wytworzo¬ ne, wykazuje wr stanie gotowym — wsku¬ tek znacznego otwarcia — charaktery¬ styczne odksztalcenia w miejscach, gdzie narzady zamykajace stykaja sie z cholew¬ ka. Odksztalcenia te obuwia otwartego znikaja jednak po nalozeniu obuwia na noge i zamknieciu go.Dalsze szczególy wynalazku, a takze forma do wytlaczania sa ponizej opisane i przedstawione na zalaczonym rysunku.Fig. 1 przedstawia widok boczny ka¬ losza, wytworzonego wedlug wynalazku, fig. 2 — widok boczny polowy formy we¬ dlug wynalazku, fig. 3 — przekrój formy wedlug linii A — A na fig. 2, fig. 4 przed¬ stawia widok obuwia dla bydla, a fig- 5 — widok obuwia dla owiec, wytworzonego wedlug wynalazku.Jak wynika z fig. 1, kalosz sklada sie z cholewki 1, posiadajacej powyzej puste¬ go obcasa 3 dodatkowe wzmocnienie 2.Cholewka 1 jest bezposrednio polaczona z podeszwa 4. Jako narzad zamykajacy sluzy plat 5, pokrywajacy jedna strone cholewki 1 po zamknieciu kalosza, w któ¬ rym to polozeniu plat 5 jest utrzymywany za pomoca guziczków zatrzaskowych 6 i 7. Nalezy baczyc, aby w zamknietym obuwiu istnialo dostateczne pokrycie równiez w miejscu, w którym zaczyna sie plat 5, a to ze wzgledu na niebezpieczen¬ stwo wnikania do kalosza przez to miej¬ sce deszczu lub wilgoci. W miejscu tym cholewka posiada wedlug wynalazku roz¬ szerzenie, stanowiace falde, ukladajaca sie po zapieciu kalosza pod platem zakrywa¬ jacym 5. Wskazane rozszerzenie plata 5 oznaczone na fig. 1 cyfra 1'. Korzystnie jest, jezeli rozszerzenie to posiada juz w stanie otwartym kalosza postac linii lama¬ nej, ulatwiajacej tworzenie sie wspomnia- — 2 —nej faldy przy zamykaniu plata. W prze¬ wazajacej liczbie przypadków wystarcza, jezeli cholewka ma gladkie rozszerzenie wzglednie wydluzanie, siegajace nieco w góre, dzieki czemu uzyskuje sie u nasady plata dostateczne pokrywanie innych cze¬ sci cholewki.Obuwie opisanego rodzaju wytlacza sie najlepiej w formach, skladajacych sie z dolnej czesci 8, górnej 8' oraz z rdze¬ nia 9. Forme dzieli sie celowo wedlug plaszczyzny podluznej obuwia, co przed¬ stawiono na fig. 2 i 3. Czesc formy, odpo¬ wiadajaca platowi zamykajacemu, znajdu¬ je sie wedlug wynalazku tylko po jednej stronie plaszczyzny podzialowej, czyli wy¬ lacznie w czesci dolnej lub wylacznie gór¬ nej. Wyzlobienie dla plata oznaczono na fig. 2 liczba 10.Rdzen 9, odksztalcony wedlug po¬ przednich wyjasnien w stoisunku do pra¬ widla dla obuwia gotowego, jest zaopa¬ trzony w uchwyt 13 i posiada rowek 11.Przy wytwarzaniu obuwia naciaga sie nasamprzód na rdzen 9 podszewke, po wiekszej czesci z materialu dzianego (try¬ kotu), zeszytego uprzednio w postac skar¬ pety. Nastepnie napina sie silnie wedlug wynalazku wspomniana podszewke i usta¬ la w stanie napietym np. za pomoca pier¬ scienia elastycznego lub innych czesci, które wklada sie w rowek 11. Jest rze¬ cza zasadniczo wazna, by podszewka w poczatku tloczenia znajdowala sie w sta¬ nie silnie napietym. Przedmiotem wyna¬ lazku jest równiez zabieg, polegajacy na tym, ze szwy wspomnianej skarpety pod¬ szewkowej umieszcza sie nie w plasz¬ czyznie podzialowej formy. Za pomoca tych dwóch zabiegów uzyskuje sie, ze ruch gumy, wystepujacy podczas tlocze¬ nia materialu gumowego, nie wytwarza zadnych fald lub przesuniec w polozeniu podszewki. Polozenie szwów podszewki poza srodkowa plaszczyzna podluzna obuwia wzglednie poza plaszczyzna po¬ dzialowa formy jest znamienne dla obu¬ wia, wytwarzanego wedlug wynalazku, a znamie to mozna zawsze stwierdzic na obuwiu gotowym.Po naciagnieciu skarpety podszewko¬ wej na rdzen i po silnym napieciu pod¬ szewki pokrywa sie rdzen mieszanka gu¬ mowa o dowolnym znanym skladzie, po czym wklada sie rdzen do polowy formy.Trzpienie prowadzace 12 umozliwiaja na¬ lozenie drugiej polowy formy na pierwsza we wlasciwym polozeniu. Przedluzenie 14 rdzenia 9 utrzymuje go we wlasciwym po¬ lozeniu w zamknietej formie, dzieki cze¬ mu górna i dolna polowa kalosza maja równe grubosci. Nastepnie wulkanizuje sie gume w zamknietej formie w sposób zwykly pod cisnieniem i w cieple.Wynalazek nie ogranicza sie do kalo¬ szy damskich, lecz moze byc zastosowany przy wszelkiego rodzaju obuwiu^ posiada¬ jacym czesci narzadów zamykajacych, po¬ krywajace inne czesci cholewki.Jako inny przyklad przedstawiono na fig. 4 obuwie dla bydla. Obuwie takie jest stosowane celem ochrony zwierzat przed zaraza pyska i racic wzglednie celem osloniecia kopyt chorych. Cholewka 2 ta¬ kiego obuwia, stanowiaca jedna calosc z podeszwa 1, posiada rozszerzenia 3 i 4, które po zamknieciu trzewika nakladaja sie na inne czesci cholewki, przy czym pod wspomnianymi rozszerzeniami (pla¬ tami zamykajacymi) tworza sie faldy, Dalszy przyklad postaci wykonania obuwia wedlug wynalazku przedstawiono na fig. 5. Obuwie dla owiec, przedstawio¬ ne na tej figurze, posiada jezyczek zamy¬ kajacy 2, stanowiacy jedna calosc z cho¬ lewka, przy czym koncówka 3 jezyczka 2 moze byc umocowana za pomoca sprzacz¬ ki 4 po owinieciu jej okolo nogi owcy.Przy wytwarzaniu takiego obuwia wytla¬ cza sie plat jezykowy 2 tylko po jednej stronie cholewki, przy czym rdzen jest zaopatrzony u nasady plata jezykowego — 3 —w dodatkowe odksztalcenia opisanego po¬ przednio rodzaju. PL