Wynalazek niniejszy dotyczy pisaków, znaki leza zatem w bardzo malym od sie- znanych pod nazwa srub Meyera, sluzacych bie odstepie, który przez podzial pola obra¬ do punktowego kreslenia znaków pisar- zu moze byc tylko nieznacznie zmieniony, skich, znaków Morsego lub innych. W tym Zanotowane rzedy znaków leza przeto je- celu, aby przy odchyleniach wspólbiezno* den tuz nad drugim. sci miedzy nadajnikiem znaków i pisakiem W urzadzeniu wedlug wynalazku od- zawsze co najmniej jeden znak mógl byc step miedzy dwoma jednoczesnie kreslony- zanotowany calkowicie, pisak jest wykony- mi punktami jest, przeciwnie niz w znanych wany w ten sposób, zeby kazdy punkt zna- urzadzeniach tego rodzaju, wiekszy od dlu- ku byl deszyfrowany i wykreslany jedno- gosci wiersza znaku. Dzieki temu poszcze- czesnie dwa razy. Odstep dwóch jedno- gólne czesci zanotowanego tekstu lajtwiej czesnie wykreslonych punktów jest przy mozna rozdzielic i wykorzystac je osobno, tym równy dlugosci wiersza jednego znaku. Jest to korzystne nie tylko przy wielokrot- Jednoczesnie kreslone wiersze wzglednie nym notowaniu kazdego znaku, leczrówniez wtedy, gdy jednym pisakiem i osobnymi zespolami magnesów zapisuje sie jednoczesnie rózne znaki. Magnesy mozna wtedy umiescic wygodnie jeden obok drugiego.Odstep miedzy dwoma jednoczesnie skladajacymi punktami pisaka mozna, we¬ dlug nastepnej cecKy wynalazku, uzyskac przez umieszczenie jeden obok drugiego kilku osobnych pisaków znanego rodzaju.Odstep wzajemny zanotowanych wierszy mozna wtedy zmieniac dowolnie za pomoca narzadów, umieszczonych miedzy poszcze¬ gólnymi pisakami.Gdy jednak odstep miedzy dwoma jednoczesnie skladajacymi punktami pisa¬ ka uczyni sie dwukrotnie lub calkowita liczbe razy wiekszy od dlugosci wiersza znaku, mozna uzyc pisaka o jednym lub wiekszej liczbie jednoczesnie odczytuja¬ cych zwojów, posiadajacego na czesci swej dlugosci pierscieniowe wyzlobienie. Mozna wtedy pisaki, sluzace do jednoczesnego kreslenia dowolnie duzej liczby znaków, wykonywac malym nakladem kosztów z jednego kawalka, wyszlifowujac na nim najpierw wszystkie zwoje, a potem wycina¬ jac z niego pierscieniowe wyzlobienie. Uni¬ ka sie wtedy koniecznosci specjalnego uzgadniania faz zwojów pisaka i dodatko¬ wego doszlifowywania, co wobec koniecz¬ nosci zachowania malych tolerancyj sred¬ nicy pisaka (± 0,002 mm) jest niezbedne, gdy sie stosuje kilka osobnych pisaków.Wynalazek zostal wyjasniony do¬ kladniej na podstawie rysunku. Fig. 1— 4 rysunku przedstawiaja pisaki do jedno¬ czesnego kreslenia dwóch, fig. 5 — do jednoczesnego kreslenia trzech, a fig. 6 — czterech znaków pisarskich wzglednie zna¬ ków Morsegó, przy czym litera h oznacza skok zwoju.Fig. 1 przedstawia przyklad stosowania dwóch osdbnych pisaków, kazdy z jednym jednoczesnie kreslacym zwojem. Pisaki sa umieszczone jeden obok drugiego na wspól¬ nej osi w takim odstepie od siebie, ze rze¬ dy wykreslonych znaków leza w srodkach podzielonych przez perforacje polówek tasmy. Zamiast tasmy perforowanej moz¬ na zasadniczo kazdemu rzedowi znaków podporzadkowac osobna tasme, a wszystkie tasmy przesuwac za pomoca jednego beb¬ na, niezaleznie od tego, czy urzadzenie slu¬ zy do jednoczesnego notowania tego same¬ go czy róznych znaków. W kazdym przy¬ padku szerokosc tasmy moze byc dobrana tak, zeby rzedy wykreslonych znaków le¬ zaly posrodku podporzadkowanych im tasm wzglednie posrodku czesci tasmy, o ile uzy¬ wa sie tasm perforowanych.Fig. 2 — 6 przedstawiaja przyklady pi¬ saków wykonanych z jednej czesci, na któ¬ rych najpierw wyszlifowane zostaly zwoje, a potem wyciete wyzlobienia pierscienio¬ we. Odstep dwóch jednoczesnie sklada¬ jacych punktów pisaka wedlug fig. 2, 3, 5 i 6 jest równy dwukrotnej, a pisaka wedlug fig. 4 — trzykrotnej dlugosci wiersza jed¬ nego znaku.Fig. 1, 2 i 6 rysunku przedstawiaja pisa¬ ki jednozwojowe, skladajace w czasie je¬ dnego obrotu wiersz o wysokosci h, pozo¬ stale zas figury przedstawiaja pisaki wie- lozwojowe. Fig. 3 przedstawia pisak dwu- zwojowy, skladajacy jeden wiersz w cza¬ sie pól obrotu. Pisak ten zostal zaopatrzo¬ ny poczatkowo w trzy pólzwoje, z których srodkowy zostal zeszlifowany.Fig. 4 przedstawia pisak szesciozwojo- wy. Dlugosc pisaka wynosi cztery szóste skoku zwoju. W srodku pisaka zeszlifo- wane zostaly dwie szóste skoku.Dlugosc pisaka wedlug fig. 5 wynosi piec dziesiatych skoku zwoju, z czego dwie dziesiate zostaly zeszlifowane. W czasie jednego obfrotu tego pisaka zlozonych zo~; staje jednoczesnie dziesiec wierszy (pisak dziesieciozwojowy).Aby przy odchyleniach wspólbieznosci mozna bylo odczytac znaki odebrane na kazdej tasmie, mozna zapisywac je na pas- — 2 —ku w znany sposób dwukrotnie. Korzystne jest, gdy nadajnik i odbiornik sa napedzane silnikami synchronicznymi. Liczbe zwojów pisaka mozna dobrac taka, zeby obracal sie on z ta sama liczba obrotów co silnik na¬ pedowy. Potrzebne sa tylko sprzegla, umozliwiajace nastawienie fazy na po¬ czatku transmisji. PL