Znane sa urzadzenia zabezpieczajace narty przed poslizgiem wstecznym w po¬ staci hanmilców dajacych sie zsuwac z po¬ wierzchni biegowej. Znane urzadzenia ma¬ ja jednak te wade, ze hamulce sa zbyt sla¬ be, np. w postaci szczeciny lub haczyków, a w wydrazenia powierzchni biegowej, w które hamulce te sa na powrót chowane, moze wciskac sie snieg i lód tak, ze prze¬ suwanie hamulców jest utrudnione lub zu¬ pelnie uniemozliwione.Wynalazek niniejszy zapobiega wadom znanych zabezpieczen nart przed posliz¬ giem wstecznym i polega na tymi, ze hamul¬ ce sa utworzone z klocków przesuwanych prostopadle do powierzchni biegowej i pro¬ wadzonych ze scislym przyleganiem w od¬ powiednich wydrazeniach kadluba narty.Celowo wiele klocków umieszczonych je¬ den za drugimi wzdluz narty daje sie prze¬ stawiac .tam i na powrót za pomoca wspól¬ nego urzadzenia do przestawiania. Narzad do przestawiania klocków jest wykonany w postaci przesujwaka o ukosnych plasz¬ czyznach i jest umieszczony korzystnie we¬ wnatrz narty, zbuldowanej z wielu warstw z pozostawieniem w srodku przestrzeni pu¬ stej. Czesci koncowe warstw pasma srodko¬ wego i pasma skrajnego moga przy przegi¬ naniu narty przesuwac sie wzgledem siebie wzdluz. W ten sposób osiaga sie sprezy¬ stosc zwyklych nart plaskich, pomimo du¬ zej grubosci narty na skutek umieszczenia urzadzenia hamujacego.Wedlug jednego sposobu wykonania dla polepszenia wlasciwosci biegowych wykonuje sie poszczególne hamulce jako zaostrzone w kierunku biegu tak, ze dzia¬ lanie hamujace wystepuje tylko przy po¬ slizgu wstecznym nart. Spiczasty ksztalt klocków hamujacych warunkuje z drugiej strony zapewnienie toru biegowego deski narty.W celu zwiekszenia tego dzialania po¬ wierzchnie biegowe wykonuje sie ponadto w specjalny sposób. Powierzchnia biegowa jest posrodku zaopatrzona we wglebienie dla zapobiezenia poslizgowi bocznemu.Wedlug wynalazku niniejszego brzegi te sa ku srodkowi zaokraglone, patrzac od strony powierzchni biegowej. Takie wyko¬ nanie oraz spiczasty ksztalt klocków ha¬ mujacych zapewnia niezawodnosc utrzy¬ mania toru. W celu polepszenia wlasciwo¬ sci jezdnych, a zwlaszcza dla osiagniecia oszczednosci na ciezarze, klocki wedlug wynalazku niniejszego nie sa pelne, lecz posiadaja postac korytka.Inna postac wykonania dotyczy urza¬ dzenia do przestawiania klocków hamuja¬ cych. Opisane ponizej urzadzenie umozli¬ wia doskonale wysuwanie i wsuwanie kloc¬ ków hamujacych, jednak nie umozliwia na¬ stawiania ich w polozenia .posrednie. Pod¬ czas jazdy i biegu moze byc jednak w pew¬ nych warunkach korzystne mniejsze lub wieksze wysuwanie klocków hamujacych.W tym celu przesuwanie klocków hamuja¬ cych uskutecznia sie przy pomocy kólka zaopatrzonego w zab.Na rysunku uwidoczniony jest przyklad wykonania wynalazku. Fig. 1 i fig. 2 przed¬ stawiaja przekrój podluzny czesci narty z klockiem hamujacym przesuwanym tam i na powrót, fig. 3 — odpowiedni widok z góry narty wedlug fig. 1 i 2, przy czym górna plyta narty jest czesciowo pominieta, fig. 4— 7 przedstawiaja przekroje narty uwidocznionej na fig. 1 — 3 w miejscach oznaczonych liniami IV—VII na fig. 8, która przedstawia w zmniejszeniu widok z góry. Fig. 9 przedstawia widok z góry innej postaci wykonania, przy czym pomi¬ nieta jest plyta przykrywajaca narty.Fig. 10 i 11 sa przekrojami wzdluz linii X —Xi XI — X/na fig. 9.Narta uwidoczniona na fig. 1 — 8 jest utworzona z kadluba wewnatrz pustego, zbudowanego z wielu warstw, przy czym liczba warstw jest najwieksza posrodku (fig. 4 — 8), gdzie znajduje sie galka uru¬ chamiajaca urzadzenie przestawne do za¬ bezpieczania przed poslizgiem wstecznym.Warstwa /, znajdujaca sie najnizej, tworzy powierzchnie biegowa narty i przechodzi poprzez cala dlugosc narty. Nad nia znaj¬ duje sie nieco krótsza warstwa 2, konczaca sie w pewnej odleglosci od przedniego kon¬ ca narty. Warstwy / i 2 sa ze soba pola¬ czone za pomoca listwy brzegowej 3 i nitu 4, tak ze wewnatrz narty znajduje sie pu¬ sta przestrzen, która sluzy do umieszczenia mechanizmu do zabezpieczania przed po¬ slizgiem wstecznym oraz urzadzenia do przestawiania go. Dolna powierzchnia war¬ stwy / jest posrodku nieco wklesnieta tak, ze jej czesci brzegowe wystaja (fig. 4 — 7).Warstwa 1 posiada celowo wiele pro¬ stokatnych otworów w miejscach lezacych jedno za drugim wzdluz narty. W otworach tych umieszczone sa przesuwnie prostopa¬ dle do powierzchni biegowej narty kloc¬ ki 5, przy czym przylegaja one szczelnie do scianek otworów tak, ze snieg i lód nie moga wcisnac sie do tych otworów. Ze wzgledu na oszczednosc na ciezarze klocki celowo- nie sa pelne, lecz maja ksztalt ko¬ rytkowy. Kazdy klocek w swej czesci gór¬ nej posiada wystepy boczne 6 w rodzaju kolnierza, które wspóldzialaja z opisanymi nizej powierzchniami ukosnymi. Nastepnie w przestrzeni, utworzonej miedzy warstwa¬ mi 1 i 2, umieszczona jest przesuwnie szy¬ na 7; mozna ja przesuwac tam i z powro¬ tem przy pomocy galki 18 (fig. 7 i 8). Szy¬ na 7 posiada do przesuwania klocka 5 u- — 2 —kosne powierzchnie prowadnicze 8, 9, któ¬ re sa przedstawione najlepiej na fig. 1 — 3, Powierzchnia ukosna 8, a celowo dwie ta¬ kie powierzchnie na obu krawedziach, mo¬ ga byc przesuwane pod wystepami 6 i slu- ia do podnoszenia przynaleznego klocka 5 (fig. 1 i 4). Oprócz tego szyna 7 posiada dla kazdego klocka 5 jedna prowadnicza powierzchnie ukosna 9. Ta powierzchnia ukosna rozciaga sie celowo na cala szero¬ kosc pustej przestrzeni miedzy warstwami 1 \2\ sluzy do tego, aby przy odpowiednim przesunieciu szyny 7 nacisnac klocek 5 na dól (fig. 2, 3 i 5). Mozna wiec przez prze¬ suwanie szyny 7 w kierunku dlugosci narty opuscic dowolnie klocki 5 i podniesc je na powrót (fig. 2 i 5), a przesuniete w dól klocki 5 sa dobrze oparte o ukosna po¬ wierzchnie prowadnicza 9, rozciagajaca sie na calej szerokosci pustej przestrzeni.Do przesuwania szyny 7 sluzy galka 18, umieszczona posrodku narty, celowo nieco przed wiazaniem nart, które nie jest przed¬ stawione na rysunku. W tym miejscu narta sklada sie z czterech warstw lezacych jed¬ na na drugiej, mianowicie z wymienionych juz warstw 1 i 2, ze znajdujacej sie na nich krótszej warstwy 10 (fig. 6 i 8) oraz ze sto¬ sunkowo bardzo krótkiej warstwy 11 (fig. 5, 7 i 8). W celu umozliwienia podluznego przesuwania galki 18 warstwy, przez które galka jest przeprowadzona, posiadaja otwory podluzne 12. Galka 18 jest jednym koncem przysrubowana do mostku 13 lub narzadu podobnego, umocowanego na szy¬ nie 7. Galka 18 posiada celowo sprezynu¬ jaca plytke nakrywajaca 28, która przy¬ krywa w kazdym polozeniu otwór 12* W celu umozliwienia przeginania narty warstwy górne skladaja sie celowo z pasma srodkowego i oddzielnego pasma skrajnego (np. warstwa 10 na fig. 5 — 7). Pasmo srod¬ kowe tej warstwy jest polaczone za pomo¬ ca trzpieni czesciowo z warstwami 2 i 11 (fig. 7), a na koncach tylko z warstwa 11 (fig. 5). Czesci skrajne warstwy 10 sa wo¬ bec tego polaczone trzipdenjanii z warstwa* mi 1, 2 i 11 (fig, 7) lub tylko z w&rstwmi li 2 (fig. 5), Dzieki temu ociaga sie, t» pa¬ smo srodkowe i pasma skrajne Warstwy 10 w przekroju uwidocznionym na fig. 7 nie daja sie wzgledem siebie przesuwac, pod¬ czas gdy w przekroju przedstawionym na fig. 5 moga one wykonywac wzgledem sie¬ bie male przesuniecia wzdluz, co znacznie powieksza zdolnosc narty do przeginania sie.Poszczególne warstwy i klocki 5 sa wy¬ konane np. ze sprasowanego, uwarstwo- wionego materialu z zywicy sztucznej.W postaci wykonania uwidocznionej na fig. 9 przesuwanie klocków 5 naprzód, w dól i w góre nastepuje dzieki temu, ze kloc¬ ki posiadaja na bocznych sciankach uzebie¬ nie 14, zazebiajace sie z wiencem zebatym 15 wrzeciona 16, osadzonego wewnatrz pustej przestrzeni w wodzidlach 17 tak, ze moze sie obracac. Obrót wrzeciona 16 wy¬ woluje sie za pomoca galki 18, obracajacej sie w ten sposób, ze wieniec uzebiony 19 obracajacej sie galki zazebia sie z zebatka 20 przesuwaka 21, dajacego sie przesuiwiac w kierunku przekroju narty i zaopatrzone¬ go w dolnej czesci w uzebienie 22, zazebia¬ jace sie za pomoca wienca zebatego 23 z zebami wrzeciona 16. Jezeli wiec galka 18 zostanie obrócona w kierunku zakrzywio¬ nej strzalki na fig. 9, to przesuwak 21 po¬ ruszy sie w kierunku malych, prostych strzalek i nada przy tym obrót wrzecio¬ nom 16 za posrednictwem uzebien 22 i 23 powodujac podnoszenie sie i opadanie klocków 5.Jak uwidoczniono zwlaszcza na fig. 9, klocki hamujace sa zaostrzone w kierunku biegu. Nastepnie odpowiednio do fig. 4 i 5 klocki moga byc wykonane w postaci ko¬ rytka, przez co osiaga sie oszczednosc na ciezarze i polepszenie wlasciwosci biego¬ wych. Jak to dalej wyjasniono na fig. 4 — 7, srodkowa czesc powierzchni biegowej jest nieco wklesla tak, ze tworza sie pro- — 3 —wadnicze krawedzie biegowe. Jak widac z rysunku, krawedzie te przebiegaja w kie¬ runku do srodka, tworzac zaokraglenie lukowe. PL