PL30066B1 - - Google Patents

Description

Stwierdzono, ze barwniki lub garbniki mozna w doskonaly sposób utrwalac na wlóknie, jezeli wybarwione wzglednie wy¬ garbowane albo podlegajace barwieniu lub garbowaniu wlókno bedzie sie traktowalo produktami, które otrzymuje sie przez kon¬ densacje zwiazków zdolnych do wytwarza¬ nia soli, zawierajacych azot i co najmniej jeden atom wodoru zwiazany z azotem, wraz z aldehydami i innymi organicznymi zwiazkami karbonylowymi, posiadajacymi aktywowane grupy metylowe lub metyle¬ nowe.Jako zawierajace azot skladniki podane¬ go rodzaju mozna z korzyscia stosow7ac do wytwarzania wymienionych produktów kondensacji np. amoniak, aminy pierwszo- i drugorzedowe, takie jak metyloamina, dwumetyloamina, butyloamina, dwubutylo- amina, oktodecyloamina, oktodecenyloami- na, abietynyloamina, anilina, toluidyna, cy- kloheksyloamina, etylenodwuamina, pipe¬ rydyna i jedno-, dwu- i trójalkyloloaminy.Mozna równiez stosowac mocznik i zwiaz¬ ki pokrewne, np. tiomocznik, guanidyne, dwucyjanodwuamid i podobne.Odpowiednimi aldehydami okazaly sie zwlaszcza aldehydy alifatyczne o malym ciezarze czasteczkowym, takie jak aldehyd mrówkowy i aldehyd octowy. Zamiast al¬ dehydów mozna równiez stosowac produkn ty, które wytwarzaja aldehydy, np. szescio- metylenoczteroamine.Jako inne zwiazki karbonylowe, nada¬ jace sie do wytwarzania produktów kon¬ densacji, nalezy wymienic aceton, metylo-etyloketon i wyzsze homologi tegoz szere¬ gu, winylometyloketon, acetofenon i jego pochodne, cykloheksanon i metylocyklo- heksanon. Mozna równiez stosowac dwuke- tony, takie jak acetyloaceton, oraz w inny sposób podstawione zwiazki karbonylowe z sasiednimi aktywowanymi grupami me¬ tylowymi wzglednie metylenowymi, nie be¬ dace aldehydami, np. ketozy, ester acetylo- octowy i ester cyjanooctowy.Skladniki niezbedne do wytworzenia produktów kondensacji moga byc ze soba mieszane i poddane przemianie w dowol¬ nej kolejnosci, przy czym korzystnie jest prowadzic proces tak, aby mieszanina re¬ akcyjna, przynajmniej pod koniec reakcji, reagowala kwasno. Uzyskuje sie to chocby tak, ze skladników zawierajacych azot do¬ daje sie w postaci ich soli z mocnymi kwa¬ sami. Mozna dodawac np. chlorku amonu, jak równiez i kwasu lub produktów o od¬ czynie kwasnym, np. dwusiarczanu sodu.Stosunek ilosciowy trzech stosowanych skladników moze sie wahaó w szerokich granicach. Jezeli jako skladnik, zawieraja¬ cy azot, stosuje sie amoniak wzglednie sól amonowa, wówczas korzystnie jest stoso¬ wac aldehyd, np. aldehyd mrówkowy, w ilosci co najmniej trójkrotnie wiekszej od ilosci równoczasteczkowej. Trzeci skladnik mozna stosowac w ilosci równoczasteczko¬ wej, mniejszej od niej lub wiekszej. Prze¬ miane mozna przeprowadzac w obecnosci rozpuszczalników obojetnych. W przypad¬ ku stosowania cial wyjsciowych o duzej sklonnosci do reakcji przemiana przebiega bez doprowadzania ciepla, a w niektórych przypadkach nawet musi byc miarkowana przez chlodzenie, w innych zas przypad¬ kach nalezy stosowac ogrzewanie.Rozpuszczalne wT wodzie produkty kon¬ densacji, otrzymywane w opisany sposób, mozna z korzyscia stosowac do utrwalania wybarwien na wlóknach dowolnego rodza¬ ju, np. wybarwien barwnikami bezposre¬ dnimi na bawelnie lub wlóknach z celulozy regenerowanej. W ten sposób barwnik zo¬ staje znacznie mocniej zwiazany przez wlókno, co bardzo zwieksza jego odpor¬ nosc na dzialanie wilgoci. Utrwalanie moz¬ na przeprowadzac w ten sposób, ze wlókna traktuje sie najpierw produktami konden¬ sacji, a nastepnie barwi, lub tez wlókna juz wybarwione poddaje sie dodatkowemu traktowaniu produktami kondensacji. Do osiagniecia zadanego wyniku wystarczaja przewaznie bardzo male ilosci produktów kondensacji. Najkorzystniej stosuje sie ta¬ kie ilosci, zeby srodek stracajacy byl w pewnym nadmiarze w stosunku do kwas¬ nych grup barwnika lub garbnika.Jezeli wymienionymi powyzej produk¬ tami kondensacji traktuje .sie skóry, garbo¬ wane garbnikami naturalnymi lub sztucz¬ nymi, lub tez skóry, które maja byc wygar¬ bowane tymi garbnikami, wówczas garbnik zostaje dobrze utrwalony w skórze i nie mo¬ ze byc juz z niej usuniety przez wymycie.Traktowanite to polepsza równiez ciezar i jedrnosc skóry. W przypadku zastosowania garbników z lugów odpadkowych po celu¬ lozie siarczynowej opisane produkty kon¬ densacji równiez wywieraja doskonaly wplyw.Przyklad I. Tkanine bawelniana, wy- barwiona 3% barwnika ,,Benzoechtschar- lach 4BS" (Schultz,Farbstofftabellen, 1931, Nr 306), traktuje sie w ciagu pól godziny w temperaturze pokojowej roztworem wod¬ nym, zawierajacym w 1 litrze 4 g produk¬ tu otrzymanego przez kondensacje 53 cze¬ sci wagowych chlorku amonu, 240 czesci wagowych aldehydu mrówkowego (40%- owego) i 58 czesci wagowych acetonu przez ogrzanie do temperatury 70°C i wysuszenie w prózni w temperaturze 70°C. Wybar- wienie staje sie znacznie odporniejsze na dzialanie wody, niz przed traktowaniem.Podobne polepszenie odpornosci na dzialanie wody uzyskuje sie, jezeli zamiast powyzej wspomnianego produktu konden¬ sacji stosuje sie produkt otrzymany przez — 2 —kondensacje 20 czesci wagowych chloro¬ wodorku a^liny, 25 czesci wagowych 40%- owego aldehydu mrówkowego i 10 czesci wagowych cykloheksanonu przez ogrzewa¬ nie do temperatury 50°C. W opisany spo¬ sób mozna równiez polepszac wybarwienia na bawelnie, jak równiez wybarwienia na sztucznym jedwabiu wiskozowym lub mie¬ dziowym, otrzymane za pomoca barwni¬ ków „Oxaminviolett B", „Dianilblau R", „Diaminechtrot F" lub „Benzopurpurin 10 B" (Schultz, Farbstofftabellen, 1931, Nr 397, 399, 410 i 489).Przyklad II. Tkanine bawelniana, wy-i barwiona za pomoca 6% barwnika „Di- rekttiefschwarz E extra" (Schultz, Farb¬ stofftabellen, 1931, nr 671), traktuje sie w ciagu pól godziny w temperaturze pokojo¬ wej roztworem wodnym, którego 1 litr za¬ wiera 4 g produktu otrzymanego przez kondensacje 50 czesci wagowych chlorku amonu, 240 czesci wagowych aldehydu mrówkowego i 100 czesci wagowych cyklo¬ heksanonu przez ogrzewanie do wrzenia.Zamiast wspomnianego produktu kon¬ densacji mozna równiez stosowac produkt kondensacji otrzymany przez kondensacje 80 czesci wagowych dwucyjanodwuamidu z 250 czesciami wagowymi aldehydu mrów¬ kowego i 112 czesciami wagowymi cyklo¬ heksanonu w roztworze kwasu solnego. O- bydwa produkty kondensacji znacznie po¬ lepszaja odpornosc na dzialanie wilgoci.Przyklad III. Skóre podeszwowa glad¬ ka, otrzymana w zwykly sposób przez gar¬ bowanie „wypelniajace", walkuje sie z 40 do 60% wody i 2% produktu kondensacji otrzymanego z chlorku amonu, aldehydu mrówkowego i acetonu (w przeliczeniu na sucha skóre), do chwili, az skóra praktycz^ nie biorac calkowicie pobierze roztwór, co wymaga okolo pól godziny. Garbnik zosta¬ je utrwalony i nie moze byc juz wymyty.Zamiast wspomnianego produktu kon¬ densacji mozna z takim samym wynikiem uzyc i innych produktów kondensacji ro¬ dzaju podanego w opisie. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób utrwalania barwników lub garbników na wlóknie, znamienny tym, ze wybarwione wzglednie podlegajace wyba- rwieniu albo wygarbowane wzglednie po¬ dlegajace wygarbowaniu wlókna poddaje sie traktowaniu za pomoca produktów, któ¬ re otrzymuje sie przez kondensacje zwiaz¬ ków azotowych, zawierajacych co najmniej jeden atom wodoru /polaczony z azotem i zdolnych do wytwarzania soli, z aldehyda¬ mi i innymi organicznymi zwiazkami kar- bonylowymi, zawierajacymi aktywowane grupy metylowe lub metylenowe. I. G. Farbenindustrie Aktiengesellschaft Zastepca: inz. J. Wyganowski rzecznik patentowy DRUK. M. ARCT. CZERNIAKOWSKA 225 PL