Pierwszenstwo: 1 grudnia 1987 (Czechoslowacja; Znane urzadzenia do doprowadzania powietrza chlodzacego do silnika, umie¬ szczonego z tylu pojazdu, zawieraja otwo¬ ry, wykonane w pudle nadwozia, od któ¬ rych prowadza kanaly lub podobne prze¬ wody do silnika.Powietrze, sluzace do chlodzenia, nie jest jednak w tych urzadzeniach doprowa¬ dzane w ilosci dostatecznej, o ile nie jest równoczesnie zasysane dmuchawa kosztem mocy silnika.Wada ta wystepuje zwlaszcza przy du¬ zych szybkosciach jazdy, gdyz wtedy stru¬ mien powietrza omija zaglebienia wlotowe dla powietrza, wykonane w scianie bocz¬ nej nadwozia. Najkorzystniejsze rozwiaza¬ nie doprowadzania powietrza chlodzacego polega na umieszczeniu nasadek lub lopa¬ tek w róznych miejscach nadwozia, zwró¬ conych naprzeciw strumienia powietrza.Rozwiazanie to wprowadza jednak pewne zaklócenie ksztaltu linij oplywowych oraz ujemnie wplywa na wyglad zewnetrzny nadwozia.Urzadzenie wedlug wynalazku nie po¬ siada wspomnianych wad. W urzadzeniu tym pudlo nadwozia o liniach oplywowych jest zaopatrzone u góry lub z boku w otwory podluzne, zamykane i otwierane podluznymi klapami przymusowo, przy czym ich krawedzie czolowe sa zwrócone naprzeciw strumienia powietrza. Otwiera-nie sie klap jest uzaleznione od chwilowe¬ go zapotrzebowania powietrza dzieki te¬ mu, ze sa uruchamiane tymi samymi na¬ rzadami, które rozrzadzaja z jednej strony liczba obrotów silnika, a z drugiej stony szybkoscia wozu. W mysl wynalazku draz¬ ki lub linki do uruchamiania klap sa pola¬ czone zarówno z pedalem przepustnicy gaz- nika, jak i z dzwignia skrzynki biegów.Stopien otwarcia klap dzieki' temu urza¬ dzeniu jest wprost proporcjonalny do wy¬ chylenia pedalu przepustnicy, a odwrotnie proporcjonalny do szybkosci jazdy. Taknp. w czasie jazdy pod góre, gdy szybkosc jest mala, a obroty silnika duze, klapy sa otwarte najszerzej. Jezeli przeciwnie licz¬ ba obrotówT silnika jest wprawdzie duza, ale równiez jest duza szybkosc jazdy wo¬ zu, np. przy jezdzie na równej drodze, wówczas klapy sa nieco przymkniete.Najwiekszy stopien otwarcia klap moz¬ na okreslic z najwiekszego zapotrzebowa¬ nia powietrza,. wielkosci silnika i przyna¬ leznej do niego dmuchawy oraz z szybkosci pojazdu. Jezeli pojazd znajduje sie na po¬ stoju, a silnik pracuje, wówczas stopien otwarcia klap jest rozrzadzany pedalem przyspieszacza i dzwignia zmiany biegów odpowiednio do zapotrzebowania powietrza dmuchawy, która sama w tym przypadku powoduje doprowadzanie powietrza do sil¬ nika* Gdy pojazd zaczyna sie poruszac, wów¬ czas klapy moga byc przestawione z po¬ lozenia najwiekszego otwarcia, odpowiada¬ jacego pierwszemu biegowi, do polozenia prawie zamknietego, gdyz teraz dmucha¬ wa zaczyna pomagac przeplywowi powie¬ trza po powierzchni pojazdu i to tym bar¬ dziej, im wieksza jest szybkosc pojazdu^ Na rysunku uwidoczniono schematycz¬ nie przedmiot wynalazku tytulem przykla¬ du.Fig. Ii przedstawia pojazd w przekroju podluznym, a fig. 2 — klape i przylegla sciane nadwozia w przekroju poprzecz¬ nym.Nadwozie 1 o liniach oplywowyeh jest zaopatrzone w górnej swej czesci w jeden lub kilka otworów podluznych 2, zwróco^ nych ku silnikowi tylnemu. Odchylne kla¬ py podluzne 3, o ksztaltach odpowiadaja¬ cych otworom 2, przylegaja tylnymi kon- cami do scianki nadwozia, a krawedzia czo¬ lowa U zwrócone sa ku strumieniowi po¬ wietrza w czasie jazdy. Kanal 5 prowadzi powietrze dalej do przestrzeni silnikowej 6.Klapy 3 sa wytloczone z blachy oraz posia¬ daja ksztalt zwróconego ku dolowi koryt¬ ka.Zamykanie i otwieranie klap 3 jest rozrzadzane np. za pomoca linek 7, prze¬ prowadzonych poprzez krazki 8 i 9 i dalej do pedalu 10 przyspieszacza. Krazki 9 sa umieszczone na obrotowo osadzonych dzwi¬ gniach 11, polaczonych drazkiem 12 z dzwignia 13 zmiany biegów. Ze wzgledu na mozliwe zmiany temperatury powie¬ trza, w kanale 5 moze byc ponadto umie¬ szczona klapa-dodatkowa lk, uruchamiana regulatorem cieplnym 15. Taki regulator cieplny moze byc przewidziany do zmie¬ niania dlugosci linki 7 lub drazka 12 w za¬ leznosci od pory roku. PL