Wiadomo, ze w zwyklych planograficz- nych metodach drukarskich, jak np. w li¬ tografii, cynkografii i algrafii, doprowa¬ dzanie wilgoci mozna uskutecznic nie przy pomocy urzadzen zwilzajacych, które zwil¬ zaja bezposrednio plyte drukarska, a za po¬ srednictwem farby, do której dodaje sie odpowiednia substancje, wchlaniajaca wo¬ de, zwlaszcza gliceryne lub rózne sole, jak np. chlorek wapniowy, tak iz farba moze wchlaniac pewna ilosc wilgoci. Mozna rów¬ niez odpowiednia ilosc wody zmieszac z farba bezposrednio w postaci emulsji.Sposób ten posiada pewne wady i nie przyjal sie ani w wytwórniach farby, ani w drukarniach. Farby drukarskie, zawie¬ rajace wspomniane domieszki, okazaly sie nietrwale, a mieszanie ich z substancjami dodatkowymi musiano uskuteczniac w dru¬ karniach, co równiez nastreczalo trudnosci.Wady te usuwa niniejszy wynalazek, w którym zwilzanie plyt przy druku planogra¬ ficznym, a w szczególnosci przy ofsecie, na¬ stepuje przez doprowadzanie wilgoci za pomoca normalnej farby drukarskiej, uzy¬ wanej w litografii, cynkografii, algrafii itd., bez dodawania specjalnych domie¬ szek.Doswiadczenia wykazaly, ze jezeli do warstwy farby na jednym z walców lub nainnym narzadzie znanego ukladu barwiap cego, stosowanego w znanych metodach drukarskich, a w szczególnosci w ofsecie, dodaje sie wody, to woda ta jest zabierana przez farbe i utrzymywana przez caly u- klad barwiacy. Woda, zabierana przez far¬ be w ilosci, wystarczajacej do nawilzania plyt, zostaje dzieki rozdzieleniu przenies siona równiez na walec lub walce barwia¬ ce, a przez; nie na forme drukarska, która doskonale nawilza, dzieki czemu czesci, nie przyjmujace farby, sa od niej wolne, a far¬ ba w pochlaniajacych ja polach formy dru^ karskiej zachowuje sie zupelnie normal¬ nie.Dzieki temu, ze woda rozdziela sie w o- pisany sposób po calym ukladzie barwia¬ cym, jest rzecza obojetna, w którym jego miejscu woc^e sie doprowadza. Woda roz¬ przestrzenia sie na farbie prawdopodobnie w postaci malych kropelek, zatrzymujacych sie w nierównosciach warstwy farby, po¬ wstajacych pod dzialaniem walców cier¬ nych; jest jednak rzecza mozliwa, ze kro¬ pelki nie odgrywaja roli lub odgrywaja ro¬ le podrzedna oraz ze woda wnika w po¬ wierzchnie warstwy farby w innej postaci, np. w postaci cieniutkiej warstewki niewi¬ docznej. Blizsze wyjasnienie tego zjawi¬ ska, utrzymanie sie wody na powierzchni farby, przenoszenie wody wraz z farba w ukladzie barwiacym oraz przenoszenie jej za pomoca tego ukladu na forme drukarska bez zmiany skladu farby nie ma nic wspól¬ nego z wynalazkiem.Sposób nawilzania plyt przy planogra- ficznym druku przez doprowadzanie wilgo¬ ci do formy drukarskiej za posrednictwem farby rózni sie od znanych sposobów tym, ze :wodia nawilzajaca zostaje doprowadzona do ukladu barwiacego przez nakladanie jej na powierzchnie farbonosnej czesci tego ukladu, np. na powierzchnie walca.Woda moze byc doprowadzana do farby drukarskiej przez czesciowe zanurzanie w wodzie jednego z walców ukladu barwiace¬ go lub w ten spoób, ze walec, zaopatrzony uprzednio w warstwe farby, jest zraszany lub polewany najlepiej nadmiarem wody; nadmiar wody ma pózniej sposobnosc do splywania. Wreszcie wode w stanie rozpy¬ lonym mozna doprowadzic do jednej lub kilku farbonosnych czesci ukladu barwia¬ cego, przy czym woda jest wtedy doprowa¬ dzana w odmierzonej lub w inny sposób dostosowanej ilosci.Zamiast doprowadzania wody bezpo¬ srednio do jednej lub kilku czesci ukladu barwiacego wode mozna doprowadzic po¬ srednio np. za pomoca kilku specjalnie w tym celu ustawionych walców, znajduja¬ cych sie w zetknieciu z jednym lub kilko¬ ma walcami ukladu. Owe dodatkowe walce najlepiej jest wykonac z materialu, do któ¬ rego przywiera farba; wode doprowadza sie do powleczonej farba powierzchni w ta¬ ki sam sposób, jak opisano wyzej w zwiaz¬ ku z doprowadzeniem wody do jednej z po¬ wleczonych farba czesci ukladu barwiace¬ go.Dzieki takiemu posredniemu doprowa¬ dzaniu wilgoci osiaga sie daleko idaca swo¬ bode co do sposobu osadzenia narzadów, do¬ prowadzajacych te wilgoc; doprowadzenie takie nadaje sie zwlaszcza wtedy, gdy woda ma byc doprowadzana przez zanurzanie powleczonego farba walca w kapieli, a wal¬ ce ukladu barwiacego sa tak osadzone, iz naczynia kapieli wodnej nie mozna pomie¬ scic. Walec lub walce, doprowadzajace wo¬ de, nie musza byc osadzone na drodze mie¬ dzy zbiornikiem farby i walcem lub walca¬ mi barwiacymi; walce wodne mozna umie¬ scic z drugiej strony walców barwiacych, tak iz ostatni walec nawilzajacy znajduje sie w zetknieciu z jednym z walców bar¬ wiacych lub z jednym z walców, przenosza¬ cych farbe na walce barwiace.Wynalazek niniejszy obejmuje równiez uklady barwiace, przeznaczone do wyko¬ nywania opisanego sposobu, rózniace sie od znanych nastepujacymi trzema cechami. — 2 —Jeden z walców, przeznaczonych do po¬ bierania i przenoszenia farby, jest osadzo¬ ny w ten sposób, ze powierzchnia jego za¬ nurza sie czesciowo w naczyniu z kapiela wodna.Nad jedna lub kilkoma czesciami ukla¬ du barwiacego, np. nad walcami kauczu¬ kowymi, walcami ciernymi, skrzynka z far¬ ba lub walcami barwiacymi, sa umieszczo¬ ne rozpylacze, natryski lub przyrzady do zraszania, za pomoca których wode dopro^ wadza sie do odpowiedniego narzadu.Jeden lub kilka walców ukladu barwia¬ cego znajduje sie w zetknieciu z walcem, który jest wykonany z materialu, przyjmu¬ jacego farbe, i posiada doprowadzenie wil¬ goci w postaci jednego lub kilku z wyzej przytoczonych narzadów, albo tez walec ten jest polaczony, ewentualnie za pomoca waL ców posrednich, z walcem, posiadajacym wspomniane doprowadzenie wilgoci.Zamiast zanurzania walca w zbiorniku mozna przenosic ciecz na jeden lub kilka powleczonych farba walców ukladu nawil¬ zajacego lub na powleczone farba walce do posredniego doprowadzenia wilgoci, jak wyzej opisano, przez zetkniecie sie tych walców z nawilzanym, nie powleczonym farba walcem. Uklad barwiacy mozna wf sposób prosty polaczyc z uzywalnym na¬ wilzaczem; mozna stosowac równiez spe¬ cjalne walce nawilzajace, wykonane np. z kauczuku i osloniete suknem. Rzecza naj¬ wazniejsza jest to, ze wilgoc, zamiast na forme drukarska, przenosi sie na powle¬ czona farba czesc ukladu barwiacego lub na powleczony farba walec, polaczony z tym ukladem, tak iz moze on przenosic far- be.Sposób niniejszy i opisane uklady bar¬ wiace nadaja sie zarówno do pras szybko¬ bieznych, jak i do pras rotacyjnych. Jest rzecza korzystna stosowac wode nawilza¬ jaca, zawierajaca domieszki, przyspiesza¬ jace nawilzanie, np. gliceiryne lub alko¬ hol.ORUK M ARCT. CZERNIAKOWSKA PL