PL29511B1 - Gebr. Bóhler & Oo. Aktiengesellschaft, Wien, Wieden. Stal chromo-manganowa, zawierajaca azot. - Google Patents

Description

Dodatek azotu do stali chromowych sza je, poniewaz sprzyja powstawa- struktury drobnoziarnistej, przez co ie stale staja sie mniej kruche. Pro- owano tez wprowadzac azot do auste- wych stali ehromo-niklowych i przy stwierdzono, ze przyczynia sie to do ostu wytrzymalosci na rozciaganie i wyzszenie granicy ciagliwosci stali. akze stosunku granicy ciagliwosci do rzymalosci na rozciaganie nie dalo sie tym zwiekszyc w znaczniejszej mie- Stal wedlug wynalazku zawiera wegla — 1,5%, manganu 10 — 35%, chro- 5 — 25% i azotu 0.07 — 0.7%. Czyste stale chromo-manganowe posiadaja duza zwiezlosc i ciagliwosc, zwlaszcza o ile po¬ siadaja strukture przewaznie lub calko¬ wicie austenitowa, jednak wykazuja one stosunkowo maly stosunek granicy ciagli¬ wosci do wytrzymalosci na rozciaganie.Stosunek ten znacznie zwieksza sie przez wprowadzenie do stali azotu, przy czym nie zachodzi spadek zwiezlosci. Przy tym samym skladzie chemicznym stali, zawie¬ rajacej wegiel, mangan i chrom, stosunek granicy ciagliwosci do wytrzymalosci na rozciaganie wzrasta o okolo 50% przy wprowadzeniu juz tylko nieznacznej ilosci azotu. Dalsze zwiekszenie zawartosci azo¬ tu zwieksza ten stosunek o wiecej niz80%. To korzystne dzialanie dodatku azo¬ tu mozna sobie wytlumaczyc tym, ze obecnosc manganu w stali nie przeszka¬ dza pochlanianiu przez stal azotu, pod¬ czas gdy w austenitowych stalach chromo- niklowych przeszkadza temu zawartosc niklu.Azot do stali moze byc wprowadzany przez doprowadzanie gazowego azotu do cieklej stali, zawierajacej chrom, lub np. przez wprowadzanie do stali bogatego w azot stopu zelazochromowego. Ten ostat¬ nio podany sposób pozwala na wieksza równomiernosc w utrzymaniu zamierzo¬ nej zawartosci azotu w stali. Wlasciwosci odlewnicze i zdolnosc do obróbki cieplnej i mechanicznej tej stali nie odrózniaja sie od tychze wlasciwosci bezazotowych stali chromo-manganowych. W ogólnosci stale chromo-manganowe, zawierajace azot, mo¬ ga byc uzywane w stanie kutym lub wal¬ cowanym, jak równiez w postaci lanych ksztaltówek, które wykazuja tak samo ko¬ rzystne wlasciwosci mechaniczne.Szczególnie godnym uwagi jest fakt, ze wytrzymalosc takich stali na rozciaga¬ nie w stosunku do stali bezazotowych wzrasta tylko nieznacznie, podczas gdy ciagliwosc i stopien zwezenia przekroju przy rozciaganiu pozostaja prawie takie same. Zawartosc azotu nie powoduje za¬ chodzenia zadnych niepozadanych zja¬ wisk ubocznych, umozliwia tylko wytwa¬ rzanie wysokowartosciowych stali budo¬ wlanych o wysokiej granicy ciagliwosci.Ponizsza tabela podaje tytulem przy¬ kladu wlasciwosci kilku odmian stali we¬ dlug wynalazku niniejszego, wykazujacych ulepszajacy wplyw dodatku azotu. c % 0.27 0.10 0.21 0.09 0.23 0.22 Cr % 13.14 13.28 13.16 13.42 16.74 15.80 Mn %' 18.68 25.10 16.43 25.57 28.50 27.50 N % 0.037 0.048 0.112 0.159 0.188 0.238 kg/mm2 =5 35.8 28.7 50.8 59.2 65.6 72.6 kg/mm2 ob 74.1 61.2 72.0 74.2 83.1 84.7 °6 di0 47.7 55.5 44.3 41.0 38.0 36.0 °ó VF 66.4 72.4 60.8 61.6 55.1 65.2 % <3B 48.3 46.8 70.0 79.5 79.0 85.7 mkg/cm udarnosc 26.0 29.1 27.2 28.0 27.3 26.4 1 gdzie os oznacza granice ciagliwosci, oB — wytrzymalosc na zlamanie, d10 — wydluzenie przy dziesieciokrotnej dlu- gosci, W — zwezenie przekroju, Qb stosunek granicy ciagliwosci do wytrzy¬ malosci na zlamanie w %.Zdatnosc obróbkowa wszystkich tych stali byla bardzo dobra i nie wykazywala, praktycznie biorac, róznicy w stosunku do Bdatnosci obróbkowej stali bezazoto¬ wych. Wszystkie podane wyzej stale da¬ waly sie latwo spawac. Próby przeprowa¬ dzane ze spawaniem blach, wykonanych ze stali wedlug wynalazku, wykazaly, ze rozrywanie blachy nastepowalo poza miej¬ scem spawania.Stale wedlug wynalazku niniejszego, jako stale budowlane, sa równowartoscio¬ we z ulepszonymi znanymi wysokowartos- ciowymi stalami budowlanymi pod wzgle¬ dem wlasciwosci wytrzymalosciowych, pod wzgledem zas zwiezlosci i ciagliwosci znacznie je przewyzszaja. Konstrukcje spawane do budowli lekkich mojra byc z korzyscia wykonywane ze stali wedlug — 2 —wynalazku, poniewaz stale te stanowia material o duzej zwiezlosci i duzej grani¬ cy ciagliwosci.Wlasciwosci znanych stali chromo- manganowych, wlasciwe w pewnych gra¬ nicach stopom, nie pogarszaja sie w razie wprowadzenia do stali tych azotu. Takimi szczególnymi wlasciwosciami sa odpor¬ nosc na nadzeranie, wytrzymalosc na dzialanie ciepla, odpornosc na powstawa¬ nie zendry i niemagnetycznosc. Takie wlasciwosci osiaga sie w znany sposób, w danym przypadku przez odpowiedni do¬ bór zawartosci skladników stali chromo- manganowych oraz zawartosci wegla. Na¬ lezy tu wymienic takze i stopy bogate w wegiel, posiadajace zwiekszona wytrzy¬ malosc na scieranie. Dodatek azotu, dzie¬ ki niezwyklemu polepszeniu wlasciwosci mechanicznych, stwarza nowe dziedziny zastosowania stali lub ulepszenia mate¬ rialu, który moze byc wyzyskany w lepszy i oszczedniejszy sposób. Jako przyklady mozliwych zastosowan stali wedlug wy¬ nalazku mozna wymienic waly nierdzew¬ ne, trzony tlokowe i podobne czesci w bu¬ downictwie okretowym, lopatki turbin, czesci zaworów przewodów do goracej pary, blachy stosowane w lotnictwie, nie¬ magnetyczne pierscienie, czesci podlega¬ jace scieraniu, jak plyty pancerne, blachy do sortowania i przesiewania, blachy na helmy itd.Do stali zawierajacych azot moga byc oczywiscie wprowadzane tak samo i inne skladniki, stosowane juz przy wyrobie stali chromo-manganowych, w celu osia¬ gniecia wlasciwosci specjalnych, a wiec nikiel, kobalt, miedz, molibden, wolfram, wanad, tantal, tytan i niob. Dodatek tych skladników zastrzega sie tylko o tyle, o ile one wchodza w sklad azotowych stali chromo-manganowych. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Stal chromo-manganowa o zawartosci 0.01 — 1,5% wegla, 5 — 25% chromu i 10 — 35% manganu, która oprócz tego ewentualnie zawiera do 4% niklu, do 6% kobaltu lub miedzi, do 1.5% molybdenu, wolframu, wanadu, niobu, tantalu, tyta¬ nu, pojedynczo lub lacznie po kilka sklad¬ ników, znamienna tym, ze zawiera 0.07 — 0.7% azotu. Gebr. Bóhler & Co. A k t i e n g e s e 11 s c h a f t, W i e n. Zastepca: inz. Cz. Raczynski, rzecznik patentowy. 3RUK. M. ARCT. CZERNIAKOWSKA 225 PL