PL29474B1 - Sposób elektrolitycznego osadzania cynku metalicznego. - Google Patents

Description

^ Wynalazek dotyczy elektrolitycznego wytwarzania z roztworów cyjanku cynku powlok, zwlaszcza o jasnych kolorach, po¬ wlok swiecacych, lustrzanych ipowlok swie¬ cacych z cynku na stali lub na innych po¬ wierzchniach przewodzacych.Elektrolityczne powloki cynkowe wy¬ konane isiposobami znanymi, mimo ich ta¬ niosci i znakomitego dzialania ochronne¬ go np. na stali, nie znalazly szerszego za¬ stosowania ze wzgledu na ich ciemny wy¬ glad i sklonnosc do czernienia i plamienia sie przy dotykaniu rekami. Dotyczy to rów¬ niez powlok uzyskanych z kapieli kwas¬ nych, jakkolwiek powloki te sa nieco jas¬ niejsze od powlok uzyskanych z zasadowych roztworów cyjankowych i przeto na ogól dawano im dotad pierwszenstwo. W sto¬ sunku do powlok uzyskanych z roztworów cyjanku cynku posiadaja one jednak te wade, ze ich struktura krystaliczna jest grubsza. Kwasne kapiele posiadaja w sto¬ sunku do zasadowyich kapieli cyjanko¬ wych jeszcze te wade, ze ich dzialanie w glab jest znacznie mniejsze, wobec czego utrudnione jest uzyskanie równomiernych powlok na powierzchniach uksztaltowa¬ nych nierównomiernie. Poza tym wydaj¬ nosci pradu katodowego uzyskane z kapie¬ li kwasnych sa gorsze, jakkolwiek w elek¬ trochemicznym szeregu napieciowym cynk stoi powyzej wodoru, tak iz jego wydzie¬ lenie z takich roztworów jest mozliwe w ogóle tylko przy zastosowaniu duzego na¬ piecia i zwiazane z silnym wytwarzaniem sie wodoru.Tak jak przy stosowaniu kwasnych kapieli cynkowych próbowano, choc bez wielkiego skutku, polepszyc wyglad po¬ wlok przez dodanie materialów takich, jak np. gliceryna, dekstryna, tragant, lukre¬ cja, zwiazki naftalenu i glinu, tak samo proponowano stosowanie niektórych ma¬ terialów, np. alunu, gumy arabskiej lub fluorków, jako dodatku do kapieli cyjan¬ ku cynku w celu uzyskania ladniejszych powlok, jednak sposób ten nie dawal do¬ brego rezultatu.Proponowano tez juz nadawanie po¬ wlokom cynkowym wytworzonym z zasa¬ dowych kapieli cyjanku wygladu ladniej¬ szego, a zwlaszcza wiekszego polysku, przez obróbke odpowiednim do tego celu roztworem, np. rozcienczonym roztworem kwasu azotowego. Poniewaz jednak tego rodzaju obróbka dodatkowa jest polaczo¬ na z kosztami, byloby rzecza o wiele wie¬ cej pozadana, aby mozna bylo cynk osa¬ dzac od razu w takiej postaci, a zwlaszcza o takim polysku, które czynilyby zbedna obróbke dodatkowa roztworem wytwarza¬ jacym polysk lub polerowanie mechanicz¬ ne.Stwierdzono, ze rezultat ten mozna o- siagnac wydzielajac cynk z kapieli cyjan¬ kowej, do której dodano heterocykliczne¬ go organicznego zwiazku zawierajacego tlen w pierscieniu lub kilka takich zwiaz¬ ków. Takimi zwiazkami jest np. pipero¬ nal CH202C6H^CHO, kwas piperonylowy CsH604, piperyna C17H19NO.ó, safrol C10H10O2, alkohol piperonylowy C8H8Oz, acetofenon piperonalu C16H12Os, kumary¬ na CQH602, fluoresceina C20H12Ob, chloro¬ wodorek fenylomorfoliny. W ten isposób w wielu przypadkach mozna osiagnac po¬ wloki blyszczace nawet na niepolerowa- nych powierzchniach np. ze stali, których polysku nie mozna juz w ogóle powiek¬ szyc za pomoca obróbki dodatkowej. Od¬ pornosc wytworzonych powlok cynkowych na nadzeranie i tworzenie sie plam jest wieksza, niz powlok wydzielonych z ka¬ pieli cyjankowych sposobami znanymi.Dalsze zalety kapieli wedlug wynalaz¬ ku niniejszego polegaja na wysokiej jej skutecznosci dzialania w glab, dzieki cze¬ mu nadaje sie ona równiez: do obróbki przedmiotów zaopatrzonych w znaczne wglebienia, oraz na moznosci stosowania znacznych gestosci pradu katodowego.Stwierdzono, ze skutecznosc dzialania poprzednio wymienionych organicznych materialów dodatkowych mozna jeszcze spotegowac przez dodanie do ka¬ pieli znanych zwiazków metali wply¬ wajacych na zwiekszenie polysku. Ja¬ ko takie wchodza w rachube np. zwiazki metali pierwszych podgrup grup VI (Mo, Cr, W i U) i VII (Mn, Ra, Re), jak równiez czwartej podgrupy gru¬ py VIII (Fe, Co i Ni) systemu/okresowe¬ go. Te ostatnie okazaly sie szczególnie skutecznymi w polaczeniu z metalami pierwszej podgrupy grupy VI lub grupy VII. Prócz lub obok zwiazków metali wy¬ mienionych mozna jednak tez stosowac zwiazki innych metali, np. tytanu i glinu.Stwierdzono dalej, ze przy jednocze¬ snym stosowaniu zwiazków metali przy¬ toczonych wyzej wydatne rezultaty moga byc uzyskane nie tylko przy pomocy zwia¬ zków heterocyklicznych zawierajacych tlen w pierscieniu, skondensowanych jed¬ nym rdzeniem benzenowym, lecz równiez przy pomocy innych zwiazków organicz¬ nych zawierajacych tlen w pierscieniu.Takimi zwiazkami sa np. furfurol C5H402, furan CJIfi, hydrofurfuramid, furoina C10HgO4, paraldol CQHA20.A, ester etylowy kwasu pirosluzowego C7H803, ester mety¬ lowy kwasu pirosluzowego CGH603, fury- loamina CbH7ON, furfuramid ClfH120.6N2, czterohydrofuryloamina C^H^ON.Kapiele cyjankowe zawierajace mate¬ rialy dodatkowe wymienionego rodzaju winny byc mozliwie wolne od zanieczysz¬ czen wplywajacych niekorzystnie na ja- — 2 —kosc osadzanych powlok cynkowych, zwlaszcza wolne od zwiazków olowiu.Równiez podczas elektrolizy nalezy dbac o to, by kapiele pozostawaly wolne od ta¬ kich zanieczyszczen.Przy przeprowadzaniu prób z róznymi materialami dodatkowymi/których wyni¬ ki sa zestawione w ponizej umieszczonej tabeli, liczbowe porównanie polysku po¬ wlok cynkowych wytwarzanych w poszcze¬ gólnych przypadkach przeprowadzano w ten sposób, ze w skrzyni zamknietej pokry¬ wa zaopatrzona w wyciecie umieszczono na dnie lustro wklesle, umieszczone w po¬ lozeniu ukosnym, które rzucalo od dolu swiatlo zarówki na powierzchnie cynko¬ wa plyty próbnej nakladanej na wykrój pokrywki. Powierzchnia cynkowa odrzu¬ cala swiatlo na umieszczona na spodzie skrzynki komórke selenowa, wlaczona w obwód pradu o stalym napieciu, tak ze dzialanie swietlne mozna bylo mierzyc przy pomocy miliamperomierza wlaczone¬ go w ten sam obwód pradu. Za podstawe porównawcza sluzyl przy tym prad o na¬ tezeniu 45 miliamperów, uzyskany wsku¬ tek odbicia swiatla od posrebrzanego lu¬ stra szklanego/Liczby podane w nizej u- mieszczonej tabeli w rubryce ,,wartosc po¬ lysku przy A/dm2" przedstawiaja nateze^ nia pradu wyrazone w miliam|peracfi, wskazanych wymienionym przyrzadem, gdy zamiast poprzednio wymienionego lu¬ stra srebrnego na wykrój w pokrywce przyrzadu nakladano plyty próbne z po¬ wlokami cynkowymi, osadzonymi przy po¬ mocy pradu o gestosciach 0,7, 2,7, 4,3 i 8,6 Amp/dm2, podanych w poszczególnych ru¬ brykach pionowych. W tabeli wartosci po¬ lysku liczby znajdujace sie na lewo od pio¬ nowej kreski oznaczaja natezenie pradu dla powlok wykonanych na polerowanych plytach miedzianych bez obróbki dodatko¬ wej, liczby zas znajdujace sie na prawo od tej kreski oznaczaja natezenia pradu dla tych samych plyt próbnych po dodatkowej obróbce powloki cynkowej za pomoca 0,j250/(Kwego wodnego roztworu HNOs w ciagu mniej wiecej 15 sekund.Liczby podane w tabeli w zamian nazw stosowanych organicznych materialów do¬ datkowych oznaczaja: nr 1 piperonal CH202C6H^CHO nr 2 kwas piperonylowy CHHQ04 nr 3 piperyna C17H19NO? nr 4 safrol C10H10O2 nr 5 alkohol piperonylowy CsH8Os nr 6 acetofenon piperonalu C16i?1203 nr 7 kumaryna CiiHi.02 nr 8 fluoresceina C20HV2O5 nr 9 chlorowodorek fenylomorfoliny nr 10 furfurol C5H402 nr 11 furan Cflfl nr 12 hydrofurfuramid nr 13 furoina C10HsO4 nr 14 paraldol C6H120A nr 15 ester etylowy kwasu pirosluzowego C7Hs03 nr 16 ester metylowy kwasu pirosluzowego C6H603 nr 17 furyloamina C5H7ON nr 18 furfuramid ClbH1203N2 nr 19 czterohydrofuryloamina C^H^ON Zwiazki skondensowane pierscieniem benzenu — 3 —Z f dalszych materialów, które okazaly sie odpowiednie w polaczeniu z solami metali wspomnianego rodzaju, mozna wyszcze¬ gólnic np. alkohol furylowy C5HQ02, al¬ kohol, czterohydrofuryIowy C5H10O2, kwas pirpsluzowy C5iif40:l, ksantyna dwuoksy- metylowa C&H704NAl morfolina C^H^ON, etanol morfoliny CQH1S02N, chlorowodo¬ rek butylomorfoliny, tlenek cyklohekse- nowy, glikoloformal CsHQ02, kwas kuma- linowy, 3 - hydroksy - 7 - piron, tioksan CAH8OS.Litery podane w tabeli w zamian nazw stosowanych nieorganicznych materialów dodatkowych oznaczaja: a — MoOQ b c d e f g h i k 1 m — Cr2(S04)3. 15 H20 — cyjanek manganu — 'KAFe(CN)„. SU,O H20 H20 C0SO4. 7 MnS04. U NiS04. 7H20 TiOS04 KRe04 WO, Al2(SOJ3 NiSOJNHJ2 SOA 6H20.Zawartosc innych nieorganicznych zwiazków cynku i sodu w kapielach stoso¬ wanych podczas przeprowadzania doswiad¬ czen wynika z rubryk pionowych 2 — 5 nastepujacej tabeli. 1 nr 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 1 21 1 liczba gramów w litrze ZnO — ' "" ' 45 0 55 45 59 0 55 55 55 55 55 55 5 \Zn(CN)2 60 60 »? ,, ?j 5, 0 55 60 55 0 " 60 " »5 " " " " 55 ^ NaCN 23 78 55 •»? ? j? 100 " 78 " 100 " 78 55 55 1 " " " " 5, 1 NaOH 53 42 5, 55 55 55 55 38 ,5 42 55 38 ) 42 " 55 55 55 »5 55 55 ' 1 liczba gramów w litrze materialu organicznego 0 0 1 0 1 0 1 1 1 0 1 0 1 0 1 0 1 0 1 0 1 — 3,5 — 3,5 — 3,5 3,5 1 3,0 — 3,5 0 3,5 0 3,5 0 3,5 0 3,5 0 3,5 materialu nieorganicz¬ nego 0 — 0 — 0 0 a 8,0 a 8 b 4,0 b 4,0 f a 3,0) je 2,5J ( c 10,01 | d 5,0 \ [ a 4,0 J e 8,0 e 8,0 f 1,0 f 1,0 g 0,5 g 0,5 d 12,0 d 12,0 h 0,5 h 0,5 i 0,1 i 0,1 wartosc polysku przy A\dmL | 0,7.4 12/29 15/30 25/36 15/28 33/37 19/24 34/38 35/40 33/38 10/24 34/39 16/31 29/40 31/29 30/31 13/23 23/37 16/33 27/34 24/30 22/32 2,7-4 15/29 15/30 11/29 22/30 38/38 19/24 34/34 36/41 35/38 23/33 32/37 13/27 30/34 10/16 29/28 12/27 14/35 14/29 24/32 24/23 21/29 4,3^ 4/18 4/19 8/27 30/33 38/40 24/25 32/31 36/39 35/38 23/34 7/15 3/5 10/18 24/22 30/27 9/26 14/35 11/25 13/28 22/27 27/35 8,6A 9/27 7/17 10/26 30/30 30/36 23/20 30/30 32/33 35/38 7/23 12/24 2/2 2/6 23/24 12/12 9/27 14/35 13/27 7/30 5/14 24/36 1 4 —nr 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44' 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 ZnO 45 »» 0 Zn(ON)t 0 », 60 0 »» ,, ,5 ,, 60 NaCN 100 ?» 78 40 »» 100 80 100 110 100 78 l, 9 NaOH 38 11 42 80 11 38 11 19 11 1) 42 liczba gramów w litrze materialu organicznego 0 1 2 2 0 2 2 2 3 3 3 3 3 4 4 4 4 5 5 6 6 7 7 7 7 7 7 7 7 7 8 8 8 9 9 9 10 10 11 0 3,5 4,0 4,0 0 5,0 4,0 4,0 1,0 1,0 1,0 1,0 1,0 1,0 1,0 1,0 1,0 5,0 5,0 1,0 1,0 3,0 3,0 3,0 3,0 3,0 3,0 3,0 3,0 3,0 5,0 5,0 5,0 0,5 0,5 0,5 6,0 6,0 5,0 materialu nieorganicz¬ nego k 8,0 k 8,0 0 0 a 8,0 1 12,0 1 12,0 b 4,0 e 8,0 0 0 a 8,0 b 4,0 m 1,0 e 8,0 0 0 a 8,0 b 4,0 e 8,0 0 0 a 8,0 0 0 a 8,0 0 0 a 8,4 f a 3,0 1 \ c 2,5 | f 1,0 k 5,0 e 12,0 [ c 10,0 ] | d 5,0 1 ( a 4,0 | b 4,0 g 0,5 0 0 a 8,0 m 1,0 0.0 a 8,0 e 8,0 a 8,0 g 0,5 a 8,0 wartosc polysku przy Ajdm2 \ 0,74 12/31 32/38 18/30 17/33 6/14 24/41 36/36 22/34 17/32 17/32 30/37 35/35 17/28 12/30 13/27 21/28 15/26 13/27 — 15/28 16/36 14/30 30/32 — — — — 32/37 24/32 19/19 18/30 16/28 35/32 17/34 16/34 19/29 20/28 32/20 16/25 2,74 23/28 33/36 17/33 36/40 6/16 21/35 33/32 33/37 7/21 22/32 27/32 36/33 27/35 10/29 25/34 23/29 23/31 14/30 — 23/30 29/36 14/30 32/35 33/37 21/34 17/32 — 22/27 20/25 9/28 25/34 31/30 10/30 19/31 29/33 34/36 32/24 28/32 4,34 8/9 13/17 16/30 36/37 3/11 23/34 26/28 29/37 7/21 27/30 28/31 34/28 25/31 9/28 28/35 23/29 27/31 10/30 — . 25/33 34/35 11/24 35/34 — — — 25/34 — 20/23 32/30 10/26 27/36 28/23 4/25 28/34 28/37 33/36 31/23 29/35 8,6i 1/1 4/8 11/21 29/30 2/7 23/32 24/26 14/21 6/13 24/26 28/28 23/15 17/23 8/28 27/34 22/32 20/31 11/30 31/35 21/33 28/31 11/23 26/35 -' ~~ — — 16/23 31/28 7/18 23/31 20/17 4/15 31/35 — 33/35 29/17 26/30 1nr 61 62 63 64 65 66 67. 68 69. 70 71- 72 ¦73. 74 75 ¦76 i 77 78 79 80 81 1 82 liczba gramów w litrze ZnO 45 0 yj i) ) y y j) ti jj j yy j j » j Zn(CN)2 0 60 JSfaCN 80 78 NaOH 38 42 M » )» » » » M JJ 'J JJ J) J liczba gramów w litrze materialu organicznego 11 7,0 11 5,0 11 5,0 13 5,0 13 5,0 13 5,0 13 5,0 13 5,0 12 5,0 14 5,0 14 5,0 14 5,0 15 3,0 16 5,0 16 5,0 16 5,0 17 5,0 17 3,0 17 3,0 18 3,0 18 3,0 19 5,0 materialu nieorganicz^ joego f 15,0 e 8,0 i 0,1 a 8,0 f 1,0 b 4,0 d 12,0 h 1,0 a 8,0 a 8,0 g 0,5 b 4,0 a 8,0 a 8,0 g 0,5 1 12,0 a 8,0 0 0 a 8,0 b 4,0 h 0,5 a 8,0 wartosc polysku przy A\dm& \ 0,7^1 24 33 9 22 23/26 17/26 19/27 13/26 16/32 13/30 16/27 14/21 33/34 23/30 — 30/35 37/28 9/22 — 16/30 19/29 20/33 — 14/26 2,7A 24/35 30/34 27/33 31/35 19/27 15/33 16/27 25/36 24/29 32/30 21/30 — 25/32 37/30 20/30 21/34 18/31 28/34 18/29 — 18/29 4,3.4 24 33 23 37 28 32 21/30 18/25 24/33 26/35 27/34 30/38 21/21 28/33 22/35 — 37/33 21/32 27/35 5/17 29/35 23/29 21/27 24/39 8,64 16/& 1 7/27 26/32 2/2 22/25 24/30 22/29 21/29 28/33 42/36 29/33 32/37 , — 26/8 20/30 — • 2/12 24/29 26/28. — 18/33 1 Ilosci organicznych i nieorganicznych materialów dodatkowych stosowanych we¬ dlug wynalazku moga na ogól wahac sie w .szerokich granicach.Rodzaj i ilosc materialów wzglednie materialów dodatkowych, jakie w poszcze¬ gólnym przypadku nalezy stosowac w ce¬ lu osiagniecia najlepszych wyników, zale¬ za od pozostalych warunków pracy. W ka¬ zdym razie mozna je latwo ustalic za po¬ moca prób wstepnych. Materialy dodatko¬ we z pierwszej podgrupy grupy VI .syste¬ mu okresowego stosuje sie w ilosci od 0,01 g do 4Q g, w obliczeniu na zawartosc me¬ talu i na jeden litr cieczy, przy czym gór¬ na granica, zwlaszcza przy stosowaniu ko¬ sztownych materialów dodatkowych, jest tez zalezna od wzgledów gospodarczych.Zwiazki molibdenu, uznanego jako szcze¬ gólnie skuteczny dodatek, stosuje .sie z ko¬ rzyscia w ilosciach 0,25 — 25 g na jeden litr, w obliczeniu na metaliczny Mo, naj¬ korzystniej w ilosci 1 — 12 g Mo. Zwia¬ zki metali pierwszej podgrupy grupy VII systemu okresowego .stosuje sie z korzys¬ cia w ilosci odpowiadajacej mniej wiecej 0,005 — 15 g metalu na litr kapieli, zwiazki manganu w ilosciach odpowiada¬ jacych mniej wiecej 1 — 5 g, najkorzyst¬ niej 1 — 3 g Mn. Najkorzystniejsze ilosci zwiazków czwartej podgrupy grupy VIII systemu okresowego sa zawarte miedzy 0,05 i 1,0 g metalu, przy czym zwiazki tych metali stosuje sie najkorzystniej lacz¬ nie ze zwiazkami metali jednej lub oby¬ dwóch poprzednio wymienionych innych — 6 —grup systemu okresowego lub ze zwiazka¬ mi innych metali wytwarzajacych polysk.Dobre wyniki mozna osiagnac przy stosowaniu mniej wiecej 0,5 g TiOSO± lub przy stosowaniu znacznie wiekszych i mniejszych ilosci zwiazków tytanu, jak równiez przy stosowaniu zwiazków glinu, np. w postaci siarczanu glinu, w ilosciach odpowiadajacych mniej wiecej 5 — 12 g Al2(S04)?) na litr.Wedlug jednej postaci wykonania wy¬ nalazku pozadane nieorganiczne materialy dodatkowe mozna doprowadzac do kapieli ewentualnie calkowicie lub czesciowo w taki sposób, ze stosuje sie anody zawiera¬ jace odnosny metal lub odnosne metale w postaci stopu z cynkiem.Jesli przy stosowaniu niektórych nieor¬ ganicznych materialów dodatkowych, np. zwiazków manganu lub wolframu, otrzy¬ mane powloki cynkowe w niektórych przypadkach wykazuja lekkie zamglenie lub zabarwienie, np. brazowe, wówczas to zamglenie wzglednie brazowa blonke moz¬ na usunac przy równoczesnym uzyskaniu doskonalego polysku przez obróbke dodat¬ kowa kapiela odpowiednia do wytwarza¬ nia polysku, np. wedlug patentu polskiego nr 25689 kapiela silnie rozcienczonego kwasu azotowego lub kwasnego roztworu nadtlenku wodoru.Przy wyborze organicznych srodków dodatkowych zaleca sie zwracac uwage na to, aby te materialy dodatkowe, zaleznie od skladu kapieli, mozliwie sie nie rozkla¬ daly w kapieli albo tez rozkladaly sie w bardzo nieznacznym stopniu. Wcielanie trudnorozpuszczalnych organicznych ma¬ terialów dodatkowych mozna czestokroc ulatwic dodajac materialów tych do ka¬ pieli w postaci roztworu, np. w alkoholu lub acetonie. PL

Claims (10)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób elektrolitycznego osadzania cynku metalicznego, zwlaszcza w celu wy¬ twarzania powlok cynkowych z kapieli za¬ wierajacych cyjanek cynku, zwlaszcza o- bok cyjanku potasowca i materialu zasa¬ dowego, np. wodorotlenku potasowca, zna¬ mienny tym, ze stosuje sie kapiele, które zawieraja jeden lub wiecej niz jeden or¬ ganiczny heterocykliczny zwiazek zawie¬ rajacy tlen w pierscieniu, np. piperonal, safrol lub kumaryne, obok zwiazku lub zwiazków metalu lub metali podgrupy 1 grupy VI ukladu okresowego (zwlaszcza Mo lub W), podgrupy 1 grupy VII lub tez podgrupy 4 grupy VIII, ewentualnie me¬ tali róznych tych grup.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze stosuje sie kapiele, które zawie¬ raja zwiazek lub zwiazki metalu lub meta¬ li podgrupy 1 grupy VI ukladu okresowe¬ go w ilosci odpowiadajacej od 0,01 do 40 g zawartosci metalu lub metali na litr ka¬ pieli.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamien¬ ny tym, ze stosuje sie kapiele zawierajace zwiazki molibdenu w ilosci odpowiadaja¬ cej okolo 0,25 do 25 g, najkorzystniej 1 — 12 g molibdenu na litr.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze stosuje isie kapiele zawierajace zwiazek lub zwiazki metalu lub metali podgrupy 1 grupy VII ukladu okresowego w ilosci odpowiadajacej okolo 0,005 do 15 g metalu lub metali na litr.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamien¬ ny tym, ze stosuje sie kapiele zawierajace zwiazki manganu w ilosci odpowiadajacej okolo 1 — 5 g, najlepiej 1 — 3 g manganu na litr.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze stosuje sie kapiele, które obok zwiazku lub zwiazków metalu lub metali pierwszej podgrupy grupy VI i (lub) VII ukladu okresowego zawieraja zwiazek lub zwiazki metalu lub metali czwartej pod¬ grupy grupy VIII ukladu okresowego w ilosci odpowiadajacej od 0,05 do 1 g me¬ talu lub metali na litr.
7. 7. Sposób wedlug zastrz. I, znamien¬ ny tym, ze stosuje sie kapiele zawierajace zwiazek tytanu, np. okolo 0,5 g TiOS04 na litr.
8. 8. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze stosuje sie kapiele zawierajace glin, np. w postaci siarczanu glinu, naj¬ korzystniej w ilosci okolo 5 do 12 g Al2(S04)z na litr-
9. 9. Sposób wedlug zastrz. 1 — 8, zna¬ mienny tym, ze pozadany dodatkowy me¬ tal lub pozadane dodatkowe metale do¬ prowadza sie do kapieli calkowicie lub czesciowo przez stosowanie anod zawiera¬ jacych tnetal lub ifietale w postaci stopu z cynkiem.
10. 10. Sposób wedlug zastrz. 1 — 9, znamienny tym, ze powloki cynkowe pod¬ daje sie lagodnie utleniajacej obróbce do¬ datkowej potegujacej polysk, za pomoca nadtlenku wodoru lub roztworu zawiera¬ jacego kwas azotowy. E. I. du Pont de Nemours and Co. Zastepca: inz. J. Wyganowski, rzecznik patentowy. DRUK. M. ARCT. CZERNIAKOWSKA 225 PL