Stwierdzono, ze otrzymuje sie cenne barwniki siarkowe, jesli leukoindofenole wzglednie odpowiednie indofenole otrzy¬ mywane z U - acyloaminoarylenoaminoa- rylenów, które w jednej z reszt aryleno- wych moga zawierac grupe karboksylo¬ wa albo sulfogrupe, w znany sposób be¬ dzie sie traktowac srodkami siarkujacymi.Te leukoindofenole posiadaja wzór naste¬ pujacy: HO— < )—N —E — N — E1 I I I I H X H X NR — acyl przy czym litera R oznacza reszte szeregu benzenowego albo naftalenowego, litera R1 — reszte benzenowa albo wielordze- niowa, jedna litera X oznacza wodór, dru¬ ga zas — wodór albo grupe SOzH lub COOH. Jako reszte acylowa mozna stoso¬ wac np. grupe acetylowa, benzoylowa, to- luenosulfonylowa itd., a jako reszte wie- lordzeniowa, w powyzszym wzorze ozna¬ czona litera R19 mozna stosowac np. naf¬ talen, dwufenyl, dwufenylometan, dwufe- nyloamine, eter dwufenylowy, dwufenylo- sulfon, karbazol, tlenek dwufenylenowy lub antracen.Barwniki, otrzymywane wedlug niniej¬ szego wynalazku, wyrózniaja sie po wiek¬ szej czesci jaskrawymi niebieskimi lub zielonkawoniebieskimi odcieniami, az do odcieni zielonych, wykazujac dobre wlas¬ ciwosci pod wzgledem -zdolnosci wyrówny¬ wania, w polaczeniu z^bard^o dobra od¬ pornoscia na dzialanie swiatla.Przyklad I. 25 czesci wagowych leu- koindofenolu lub indofenolu, otrzyma¬ nego z kwasu U - acetyloaminodwufenylo- amino - 2 - karbonowego, gotuje sie w ciagu okolo a30 godzin pod chlodnica zwrotna z wodnym roztworem wielo¬ siarczku sodowego, wytworzonym przez rozpuszczenie w wodzie 75 czesci wago¬ wych krystalizowanego siarczku sodowe¬ go i 50 czesci wagowych siarki. Nastepnie stop ten rozciencza sie za pomoca mniej wiecej 500 czesci wagowych wody, a po dodaniu 20 czesci wagowych krystalizo¬ wanego siarczku sodowego barwnik od¬ dziela sie przez wdmuchiwanie powietrza, nastepnie odsacza, przemywa i suszy. Sta¬ nowi on czerwonawoniebieski ciemny pro¬ szek, rozpuszczajacy sie w stezonym kwa¬ sie siarkowym i tworzacy zielonkawonie- bieski roztwór. W kapieli z siarczku so¬ dowego otrzymuje sie na wlóknie roslin¬ nym jaskrawe zielonkawoniebieskie rów¬ nomierne zabarwienie o bardzo dobrej odpornosci na dzialanie swiatla.Jesli jako material wyjsciowy bedzie sie stosowalo leukoindofenol, zawierajacy atomy chloru w obydwu orto - polozeniach wzgledem grupy OH, to otrzymuje sie barwnik o podobnych wlasciwosciach.Przyklad II. 25 czesci wagowych leu- koindofenolu albo indofenolu, wytworzo¬ nego z kwasu U - benzoyloaminodwufeny- loamino - 2 - karbonowego, traktuje sie jak w przykladzie I roztworem wielo¬ siarczku sodowego. Wytworzony barwnik, oddzielony jako szaroniebieski proszek, rozpuszcza sie w stezonym kwasie siarko¬ wym tworzac zielonkawoniebieski roz¬ twór. Barwi on wlókno roslinne w kapieli z siarczku sodowego na odcien jeszcze bardziej zielonkawy niebieski niz barwnik wytworzony wedlug przykladu I.Przyklad III. 40 czesci wagowych in¬ dofenolu #lJbo leukoindofenoilu, * otrzyma¬ nego z k#aisu: J^ a&etylbaminodwufenylo- amino - 2 - sulfonowego, gotuje sie w cia- , gil* okolo 30 godzin pod chlodnica zwrotna ?¦ w temperaturze "okolo 100°C z wodnym roztworem wielosiarczku sodowego, wy¬ tworzonym z 120 czesci wagowych kry¬ stalizowanego siarczku *sodawego i 80 cze¬ sci wagowych siarki. Po rozcienczeniu stopu za pomoca mniej wiecej '500 czesci wagowych wody i dodaniu 30 czesci wago¬ wych krystalizowanego siarczku sodowe¬ go barwnik oddziela sie przez wdmuchi¬ wanie powietrza. Otrzymany produkt, jak zwykle oddzielony i suszony, stanowi czer¬ wonawoniebieski proszek, który rozpusz¬ cza sie w stezonym kwasie siarkowym tworzac niebieski roztwór. W kapieli z siarczku sodowego otrzymuje sie na wlók¬ nie roslinnym zielonkawoniebieskie rów¬ nomierne zabarwienie o dobrej odpornosci na dzialanie swiatla.Jesli w niniejszym przykladzie za¬ miast wymienionego kwasu bedzie sie stosowalo kwas U - benzoyloaminodwufe- nyloamino - 2 - sulfonowy, wówczas rów¬ niez otrzymuje sie barwnik b podobnych wlasciwosciach.Barwniki tego samego typu otrzymuje sie równiez, jezeli jako material wyjscio¬ wy stosuje sie indofenole albo leukoindo- fenole, które zawieraja reszte, np. meto- ksyacetylowa, albo które w polozeniu 2l lub 3' sa podstawione grupa alkylowa, alkoksylowa albo chlorowcem.Przyklad IV. 10 czesci wagowych leu- koindofenolu albo indofenolu, otrzyma¬ nego z N - (U - acetyloamino - 2 - karbo- ksyfenylo) - a - naftyloaminy, gotuje sie w ciagu kilku godzin w temperaturze oko¬ lo 117°C pod chlodnica zwrotna z 23 cze-sciami wagowymi stezonego siarczku so¬ dowego, 22 czesciami wagowymi siarki i 100 czesciami wagowymi alkoholu butylo- wego z dodatkiem 6 czesci wagowych siarczanu miedziowego. Alkohol oddesty- lowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem i barwnik przerabia sie w sposób zwykly.Po wysuszeniu stanowi on ciemny proszek, rozpuszczajacy sie w stezonym kwasie siarkowym i tworzacy zielononiebieski roztwór. W kapieli z siarczku sodowego daje on na wlóknie roslinnym jaskrawe, zóltawozielone zabarwienia o dobrej od¬ pornosci.Przyklad V. 15 czesci wagowych leu¬ koindofenolu, otrzymanego z U - acetylo- aminodwufenyloaminy, gotuje sie w ciagu kilku godzin w temperaturze mniej wie¬ cej 110°C z wielosiarczkiem sodowym, wytworzonym z 50 czesci wagowych kry¬ stalizowanego siarczku sodowego, 35 czes¬ ci wagowych siarki i 20 czesci wagowych wody. Ochlodzony stop poddaje sie zwyk¬ lej przeróbce i powstaly barwnik oddzie¬ la sie. Po wysuszeniu stanowi on nie¬ bieski proszek, rozpuszczajacy sie w ste¬ zonym kwasie siarkowym i tworzacy nie¬ bieski roztwór. W kapieli z siarczku sodo¬ wego otrzymany barwnik daje na wlóknie roslinnym zielonkawoniebieskie zabarwie¬ nia o dobrej zdolnosci wyrównywania i znacznej odpornosci na dzialanie swiatla.Barwniki o podobnych wlasciwosciach otrzymuje sie z Ieukoindofenolów wytwo¬ rzonych z i - metoksyacetyloaminodwufe- nyloaminy, i - benzoyloaminodwufenyloa- miny, U - benzoylosulfoaminodwufenyloa- miny lub U - o - karboksybenzoyloamino- dwufenyloaminy.Przyklad VI. 15 czesci wagowych leu¬ koindofenolu, otrzymanego z U - acety- loaminodwufenyloaminy, gotuje sie w cia¬ gu kilku godzin pod chlodnica zwrotna w temperaturze okolo 80°C z 20 czesciami wagowymi stezonego siarczku sodowego, 24 czesciami wagowymi siarki i 100 cze¬ sciami wagowymi alkoholu. Alkohol od- destylowuje sie pod zmniejszonym cisnie¬ niem, a wytworzony barwnik wykoncza sie w sposób zwykly. Otrzymany produkt jest niebieskim proszkiem, rozpuszczaja¬ cym sie w stezonym kwasie siarkowym i tworzacym roztwór niebieski. W kapieli z siarczku sodowego wlókno roslinne za¬ barwia sie na niebieskie, mocno zielon¬ kawe odcienie o dobrej zdolnosci wyrów¬ nywania i znacznej odpornosci na dziala¬ nie swiatla.Jesli jako material wyjsciowy bedzie sie stosowac leukoindofenole otrzymane z U - acetyloaminodwufenyloamin, zawie¬ rajacych w polozeniu 2,3,2' albo 3' pod¬ stawnik, np. CH3, OCH3 albo chlorowiec, to równiez otrzymuje sie barwniki o po¬ dobnych wlasciwosciach.Przyklad VII. 10 czesci wagowych in- dofenolu albo leukoindofenolu, otrzyma¬ nego z 1* - acetyloaminofenylo - 1 - naf¬ tyloaminy, gotuje sie pod chlodnica zwrot¬ na w ciagu kilku godzin z wielosiarczkiem sodowym, wytworzonym z 17 czesci wago¬ wych stezonego siarczku sodowego i 23 czesci wagowych siarki w 100 czesciach wagowych alkoholu butylowego, oraz 6 czesciami wagowymi siarczanu miedzi.Po oddestylowaniu alkoholu butylowego wytworzony barwnik poddaje sie zwyklej obróbce dalszej. Stanowi on ciemnoszary proszek, rozpuszczajacy sie w stezonym kwasie siarkowym i tworzacy zielonkawo- niebieski roztwór. W kapieli z siarczku sodowego otrzymuje sie na wlóknie roslin¬ nym czyste zielone zabarwienie o dobrej zdolnosci wyrównywania i znacznej od¬ pornosci na dzialanie swiatla.Przyklad VIII. 15 czesci wagowych leukoindofenolu albo indofenolu, otrzyma¬ nego z kwasu Jf( - acetyloaminofenylo - 1 - - aminonaftaleno - 8 - sulfonowego, gotuje sie w ciagu kilku godzin w temperaturze mniej wiecej 105°C pod chlodnica zwrotna z wodnym roztworem wielosiarczku sodo- — 3 —wego, otrzymanego z 45 czesci wagowych krystalizowanego siarczku sodowego i 30 czesci wagowych siarki. Po rozcienczeniu gotowego stopu za pomoca mniej wiecej 300 czesci wagowych wody i dodaniu 15 czesci wagowych krystalizowanego siarcz¬ ku sodowego i nieco soli kuchennej wy¬ tworzony barwnik oddziela sie przez wdmuchiwanie powietrza. Otrzymany produkt, przerobiony w zwykly sposób, stanowi ciemnoniebieski proszek, który w stezonym kwasie siarkowym z trudem tyl¬ ko rozpuszcza sie tworzac niebieski roz¬ twór. W kapieli z siarczku sodowego otrzy¬ muje sie na wlóknie roslinnym zielone za¬ barwienie o dobrej zdolnosci wyrównywa¬ nia i znacznej odpornosci na dzialanie swiatla, bardziej zóltawe niz zabarwienie, otrzymywane za pomoca barwnika wy¬ tworzonego z indofenolu nie posiadajace¬ go grupy acetyloaminowej, stopionego ta¬ kim samym sposobem.Przyklad IX. 20 czesci wagowych in¬ dofenolu albo leukoindofenolu, otrzyma¬ nego z kwasu 1+ - acetyloaminofenylo - 1 - - aminonaftaleno - 8 - sulfonowego, gotu- albo odpowiedniego indofenolu, gotuje sie w ciagu pewnego czasu pod chlodnica zwrotna w temperaturze okolo 100°C z wodnym roztworem wielosiarczku sodo¬ wego, otrzymanego z 140 czesci wagowych krystalicznego siarczku sodowego i 71 czesci wagowych siarki, oraz 9 czesciami wagowymi siarczanu miedzi. Nastepnie gotowy stop rozciencza sie za pomoca 1200 czesci wagowych wody, utworzony barwnik po dodaniu 30 czesci wagowych krystalicznego siarczku sodowego wydzie¬ la sie przez wdmuchiwanie powietrza i jak zwykle oddziela. W ten sposób otrzy- je sie pod chlodnica zwrotna w ciagu dluzszego czasu z wodnym roztworem wie¬ losiarczku sodowego, wytworzonego z 46 czesci wagowych krystalizowanego siarcz¬ ku sodowego i 47 czesci wagowych siarki, oraz 6 czesciami wagowymi siarczanu miedziowego. Gotowy stop rozciencza sie za pomoca mniej wiecej 800 czesci wago¬ wych wody; po dodaniu 20 czesci wago¬ wych krystalizowanego siarczku sodowego i nieco soli kuchennej powstaly barwnik oddziela sie przez wdmuchiwanie powie¬ trza. Otrzymany produkt, oddzielony w zwykly sposób, jest czarnym proszkiem, który tylko z trudem rozpuszcza sie w ste¬ zonym kwasie siarkowym, tworzac zielon- kawoniebieski roztwór. W kapieli z siarcz¬ ku sodowego otrzymuje sie na wlóknie roslinnym jaskrawe zóltawozielone zabar¬ wienie o dobrej zdolnosci wyrównywania i znacznej odpornosci na dzialanie swia¬ tla.Przyklad X. 30 czesci wagowych leu¬ koindofenolu, otrzymanego z kwasu U' - - acetyloaminodwufenylo - 1 - naftyloami- no - 8 - sulfonowego, o wzorze: muje sie zielonkawoczarny proszek, który w stezonym kwasie siarkowym rozpusz¬ cza sie, tworzac zielonkawoniebieski roz¬ twór. Na wlóknie roslinnym otrzymuje sie w kapieli z siarczku sodowego jaskra¬ we zóltawozielone zabarwienia o dobrej zdolnosci wyrównywania i znacznej od¬ pornosci na dzialanie swiatla.Podobne barwniki otrzymuje sie, jesli stosuje sie leukoindofenole wzglednie in- dofenole, w których reszta dwufenylowa jest podstawiona, np. grupami metylowy¬ mi albo metoksygrupami. Takzepr^y zasta¬ pieniu reszty dwufenylowej, np. reszta HO—/ y—NH—/ \_j\r#_/ \_/ y-NH—COCHs <( yso,n — 4 —naftalenowa, dwufenylometanowa, dwufe- nyloaminowa, karbazolowa lub dwufenylo- sulfonowa, otrzymuje sie cenne barwniki siarkowe o podobnych wlasciwosciach.Ponizej podano jeszcze kilka barwni¬ ków, które otrzymuje sie dzialajac wielo¬ siarczkami na nastepujace substancje wyj~- sciowe.A wiec produkty siarkowania leuko- indofenolów, wytworzonych z kwasu U - - benzenosulfoaminodwufenyloamino - 2 - - sulfonowego wzglednie kwasu - 2 - kar¬ bonowego, daja niebieskie zabarwienia; produkt siarkowania leukoindofenolu, otrzymanego z kwasu U' - acetyloaminofe- nylo - 1 - aminonaftaleno - 6 - sulfonowe¬ go, siarkowany bez dodatku miedzi, daje bardziej niebieskawe zabarwienie, odpor¬ niejsze na dzialanie swiatla, niz barwnik opisany w przykladzie VIII, siarkowany zas z dodatkiem miedzi, daje niebieskawo- zielone zabarwienie, odporne na dzialanie swiatla.Z leukoindofenolów, otrzymywanych z kwasu 5 - acetylo- wzglednie 5 - benzoylo- aminodwufenyloamino - 2 - karbonowego i z kwasu 3 - benzoyloaminodwufenyloami- no - 2' - karbonowego, otrzymuje sie zie- lonkawoniebieskie barwniki siarkowe, od¬ porne na dzialanie swiatla. PL