PL28328B1 - Sposób wytwarzania efektów deseniowych na przezroczystym tle* - Google Patents

Description

Wiadomo, ze tkaninom z bawelny, sztucznego jedwabiu ze zregenerowanej ce¬ lulozy, z jedwabiu naturalnego itd. moz¬ na nadac wyglad przeswiecajacy, jezeli tkaniny te w niskich temperaturach podda sie dzialaniu stezonych kwasów mineral¬ nych, np. kwasu siarkowego, fosforowego, solnego, azotowego, albo dzialaniu lugów potasowcowych, roztworów chlorku cynku itd.Znane jest równiez wytwarzanie efek¬ tów deseniowych na przezroczystym tle al¬ bo przez drukowanie stezonym kwasem siarkowym o 45 —¦ 55°Be na tkaninie ba¬ welnianej, albo tez przez drukowanie o- chrona i przepuszczanie tkaniny przez kwas siarkowy w celu spergaminowania miejsc nieochronionych.Te efekty przezroczyste poglebia sie np. na bawelnie przez polaczenie ze soba ob¬ róbki zasadami i obróbki kwasem, np. przez merceryzacje bawelny przed dzialaniem kwasem lub po tym dzialaniu albo przez kilkakrotne traktowanie na przemian kwa¬ sami mineralnymi i lugami potasowcowymi, albo tez przez traktowanie na przemian zi¬ mnym lugiem sodowym (w temperaturze 0°C) i lugiem merceryzujacym (w zwyklej temperaturze). W celu utrwalenia specz¬ niajacego dzialania stezonych kwasów mi¬ neralnych oraz zahamowania hydrolitycz- nego rozpadu celulozy zalecano juz takzedodawania soli pirydyny, soli jej homolo- gów i pochodnych.Proponowano juz takze wytwarzanie e- fektów deseniowych na tkaninach z wlókien celulozowych w ten sposób, ze roztwór e- stru celulozy, np. acetylocelulozy w rozpu¬ szczalniku organicznym, np. etylenochloro- hydrynie, zadany pigmentem, np. siarcza¬ nem baru, biela tytanowa, tlenkami metali itd., drukowand i po utrwaleniu tej powloki poddawano calosc pergaminowaniu. W ten sposób otrzymywano np. efekty matowe na przezroczystym tle przy uzyciu bieli tyta¬ nowej, jako pigmentu. Stosowanie mocno pachnacych rozpuszczalników organicz¬ nych, szkodliwych dla zdrowia, stanowi po¬ wazna wade tego sposobu.Obecnie wykryto, ze dajace sie utrwa¬ lac produkty kondensacji aldehydów z a- minotrójazynami, czy to w postaci rozpu¬ szczalnych produktów posrednich, czy tez w postaci rozproszonej, sa odpowiednie do wytwarzania takich efektów deseniowych, np. efektów matowych (nieprzezroczystych) na przezroczystym tle. Jako przyklady mozna podac zwiazki metylolowe albo roz¬ puszczalne w wodzie pierwotne produkty kondensacji melaminy, dalej hydrofobowe zywice melaminoformaldehydowe itd. Za¬ miast gotowych produktów kondensacji mozna równiez stosowac ich skladniki, przy czym w tym przypadku kondensacja odby¬ wa sie na wlóknie.Okolicznosc, ze produkty te mozna sto¬ sowac w srodowisku wodnym, stanowi za¬ równo pod wzgledem gospodarczym, jak i ze wzgledów higienicznych znaczny postep w porównaniu z metodami dotychczasowy¬ mi, posilkujacymi sie rozpuszczalnikami organicznymi.Produkty kondensacji rozrabia sie na paste, celowo razem z odpowiednim pi¬ gmentem, ewentualnie z dodatkiem zagest- ników, np. tragantu lub gumy brytyjskiej, i ta pasta drukuje sie nastepnie na materia¬ le, W niektórych przypadkach do pasty mozna dodac substancji przyspieszajacych utwardzanie wzglednie polimeryzacje zy¬ wicy.Po nadrukowaniu prowadzi sie tkanine w zwykly sposób przez kapiel nadajaca przezroczystosc i zlozona z kwasu mineral - nego, lugu potasowcowego albo chlorku cynkowego o odpowiednim stezeniu, moczy sie w wodzie i suszy. Po takiej obróbce tka¬ nina wykazuje zadany efekt deseniowy na przezroczystym tle.Jako materialy nadajace zabarwienie stosuje sie pigmenty nieorganiczne, np. biel tytanowa, siarczan baru, proszek szklany, proszek metalowy, wólframiany, zólcien chromowa, zielen chromowa, ochre, umbre, blekit berlinski, sadze, dalej organiczne nierozpuszczalne pigmenty barwne, naleza¬ ce do najrozmaitszych klas barwników, a miedzy innymi takie, które zawieraja me¬ tale, np. chrom, miedz albo nikiel, w posta¬ ci zwiazanej kompleksowo, dalej barwniki siarkowe, kadziowe, np. indygoidowe lub antrachinoidowe.Przy wyborze pigmentów nalezy zwra¬ cac uwage na to, zeby byly one odporne na krótko trwale dzialanie mocnych kwasów nieorganicznych albo lugów potasowco- wych.Pigmenty mozna stosowac w postaci grubej lub mialkiej rozproszyny albo w sta¬ nie koloidalnym, zaleznie od tego, czy ma sie otrzymac efekty zupelnie matowe, czy tez przeswiecajace.Jako materialy barwiace mozna oprócz pigmentów stosowac równiez pewne barw- niki rozpuszczalne, np. takie, które dzieki powinowactwu do utwardzalnych produk¬ tów kondensacji moga za pomoca tych pro¬ duktów ulegac utrwaleniu na wlóknie.W razie potrzeby mozna równiez stoso¬ wac lacznie srodki zmiekczajace, np. oliwe, gliceryne, olej parafinowy, czwartorzedo¬ we sole amonowe, zawierajace reszte alifa¬ tyczna o wiecej niz 8 atomach wegla, np. trójmetyloamonowe sole jednostearylo - — 2 —- p - fenylenodwuaminy. Mozna równiez stosowac srodki odpychajace wode, np. pa¬ rafine, wosk, zywice, sole glinowe.Oprócz wyszczególnionych dodatków mozna tez stosowac inne dodatki, zwykle stosowane przy drukowaniu na tkaninach.Mozna takze w celu osiagniecia zada¬ nego wykonczenia stosowac ponadto pew¬ ne dodatki, np. zmiekczacze.Do traktowania wedlug sposobu niniej¬ szego nadaja sie wszelkie wlókna dajace sie pergaminowac. Mozna tu np. przyto¬ czyc celuloze naturalna, regenerowana albo zestryfikowana, np. bawelne, ramie, len, ko nopie, sysal, jute, wlókna kokosowe, jedwab sztuczny, przy czym mozna stosowac za¬ równo wlókna zabarwione, jak i iiltókfó*- wione.Przyklad I. Zwiazek metylolowy me- laminy wytwarza sie w sposób nastepujacy/ 1 mol melaminy ogrzewa sie z 3,5 mola 32%-owego (objetosciowo) wodnego obo¬ jetnego roztworu aldehydu mrówkowego na- wrzacej kapieli wodnej az do rozpuszcze¬ nia i natychmiast oziebia sie woda z lodem.Zwiazek metylolowy wykrystalizowuje, dzieki czemu calosc krzepnie. Otrzymana stala mase tlucze sie na kawalki, suszy w temperaturze 40°C i nastepnie proszkuje.Jedna czesc tego proszku rozpuszcza sie w 2 czesciach wody. 350 czesci wagowych tego roztworu przerabia sie na paste drukarska z 350 czesciami tragantu 60/1000, 200 „ bieli tytanowej w postaci proszku, 50 „ alkoholu i 50 „ mleczanu etylowego.Ta pasta drukarska drukuje sie bielony batyst bawelniany. Po nadrukowaniu ba¬ welne traktuje sie para przez 5 do 8 minut w maszynie Mather-Platta, po czym wi cia¬ gu 15 sekund w bardzo niskiej temperatu¬ rze prowadzi sie przez kwas siarkowy o stezeniu 56°Be. Nastepnie zobojetnia sie slabym lugiem sodowym, pierze i suszy. 0- trzymuje sie efekty matowe na przezroczy¬ stym tle.Przyklad II. Rozpuszczalny w wo¬ dzie pierwotny produkt kondensacji mel¬ aminy wytwarza sie w sposób nastepu¬ jacy. 1 mol melaminy z 3 molami obojetnego wodnego roztworu aldehydu mrówkowego ogrzewa sie na kapieli wodnej w tempera¬ turze 80 — 90aC dopóty, az próbka, roz¬ cienczona pieciokrotna objetoscia wody, wykaze zmetnienie.Roztwór suszy sie w ogrzewanej para suszarce walcowej, a nastepnie proszkuje.Jedna czesc otrzymanego proszku rozpusz¬ cza! sie w 2 czesciach wody. 350 czesci wagowych tego roztworu przerabia sie na paste drukarska z 350 czesciami gumy brytyjskiej, 200 ,, siarczanu barowego, 50 „ alkoholu i 10 „ rodanku amonowego.Pasta ta drukuje sie na merceryzowanej bawelnie. Nastepnie tkanine, podobnie jak w przykladzie I, traktuje sie para i prze¬ prowadza przez stezony kwas siarkowy. Po zobojetnieniu rozcienczonym lugiem i do¬ kladnym wypraniu traktuje sie jeszcze lu¬ giem sodowym o stezeniu 6°Be, przy czym zarówno kapiel z kwasu siarkowego, jak i z — 3 -lugu sadowego stosuje sie zimna. Otrzymu¬ je sie efekty podobne, jak w przykladzie I.Przyklad III. Produkt kondensacji rozpuszczalny w wodzie i alkoholu wytwa¬ rza sie w sposób nastepujacy. 1 mol melaminy ogrzewa sie na wrzacej kapieli wodnej z 6 molami wodnego roz¬ tworu aldehydu mrówkowego az do rozpu¬ szczenia, a nastepnie oziebia sie w wodzie z lodem. Wydzielony przy tym szesciome- tylolowy zwiazek melaminy odsacza sie i po wysuszeniu rozpuszcza sie pod chlodni¬ ca zwrotna w trzykrotnej ilosci alkoholu metylowego w obecnosci okolo 1/100 mola kwasu solnego albo równowaznego. Po roz¬ puszczeniu zadaje sie lugiem sodowym, az do otrzymania koloru rózowego wobec fe- noloftaleiny, i roztwór odparowuje sie, az do wytworzenia gestego syropu, zawieraja¬ cego okolo 90% substancji stalej. Syrop ten mozna rozcienczac nieograniczonymi i- losciami wody i alkoholu. 150 czescil wagowych tego syropu przerabia sie na paste drukarska 150 czesciami barwnika wytworzonego przez kondensacje 2 moli 1 - amino - 4 - metoksyantrachinonu oraz 1 mola chlorku cyjanurowego, 650 „ tragantu 60/1000 oraz 50 ,, rodanku amonowego 1:1.Ta pasta drukarska drukuje sie bielony batyst bawelniany. Zadrukowana tkanine traktuje sie jak w przykladzie I. Otrzymu¬ je sie pomaranczowo zabarwione efekty matowe na] przezroczystym tle.Tkanine po traktowaniu kwasem siarko¬ wym i zobojetnieniu slabym lugiem sodo¬ wym w razie potrzeby poddaje sie jeszcze merceryzacji za pomoca lugu sodowego o stezeniu 6°Be.Przyklad IV. W pascie drukarskiej, wytworzonej wedlug przykladu III, zaste¬ puje sie zastosowany tam barwnik przez 130 czesci wagowych blekitu Milori (Schultz Farbstofftabellen, 7 wydanie, tom I, nr 1436) i 20 czesci bieli tytanowej.Pasta ta drukuje sie bielony batyst ba¬ welniany. Zadrukowana tkanine traktuje sie wedlug przykladu I. Otrzymuje sie ble¬ kitno zabarwione efekty matowe na prze¬ zroczystym tle. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób wytwarzania efektów dese¬ niowych na przezroczystym tle przez na- drukowywanie ochron, ewentualnie zawie¬ rajacych pigmenty, i przepuszczanie tkani¬ ny przez srodowisko nadajace przezroczy¬ stosc, znamienny tym, ze do drukowania stosuje sie ochrony zawierajace produkt kondensacji aminotrójazyny z aldehydami albo tez zwiazki tworzace takie produkty.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze jako dodatek stosuje sie mel- aminoformaldehydowy produkt kondensa¬ cji. Gesellschaft fur Chemische Industrie in Basel. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL