PL28280B1 - Sposób obróbki wlókien kazeinowych. - Google Patents

Description

Znane jest wytwarzanie wlókien sztucz¬ nych z zasadowych roztworów kazeiny o- raz utwardzanie takich wlókien, w celu zmniejszenia ich duzej sklonnosci do pecz¬ nienia, za pomoca aldehydów lub zwiaz¬ ków, odszczepiajacych aldehydy, np. za pomoca aldehydu mrówkowego lub szescio- metylenoczteroaminy.Tak utwardzone wlókna kazeinowe mozna jeszcze bardziej ulepszyc przez ob¬ róbke ich po utwardzeniu za pomoca alde¬ hydów zasadami, w szczególnosci wodoro¬ tlenkami wapniowców, w celu zobojetnie¬ nia istniejacych jeszcze grup karboksylo- wych, W\ ten sposób otrzymuje sie produkt na ogól dosc trwaly, odporny na dzialanie wrzacej wody, a tym samym dajacy sie barwic barwnikami do welny w kapieli o- bojetnej nawet i na goraco.Jesli jednak chodzi o obróbke na gora¬ co takich wlókien kazeinowych, samych albo w mieszaninie z welna, w srodowisku kwasnym albo nawet ewentualnie w kapie¬ li barwiarskiej, zawierajacej kwas chro¬ mowy, to przy takiej obróbce wlókna ka¬ zeinowe ulegaja dzialaniu kwasów i w znacznym stopniu traca swoje wlasciwosci podczas barwienia, tak iz podczas suszenia nitki mocno siej kurcza, a po wysuszeniu sa sklejone. ' : i Obecnie wykryto, ze wlókna kazeinowe mozna uodpornic nawet na dzialanie gora¬ cych kwasnych kapieli barwiarskich, jesli wlókna te po znanej obróbce aldehydami,zwlaszcza aldehydem mrówkowym, podda sie jeszcze obróbce kwasem azotawym, przy czym stopien obróbki kwasem azotawym mozna zmieniac i osiagac w ten sposób róz¬ na odpornosc wlókien na dzialanie gora¬ cych kapieli kwasnych/ Ze wzgledu na zólknienie wlókien podczas takiej obróbki nie nalezy na ogól zbyt daleko posuwac dzialania kwasem azotawym. Poza, tym o- kazalo sie, ze zzólknienie mozna z powro¬ tem usunac dzialaniem bielacych srodków redukujacych; zwlaszcza odpowiedni do tego celu okazal sie podsiarczyn sodowy Na2S203.Po utwardzaniu mozna w razie potrze¬ by zobojetnic wolne grupy karboksylowe.Nastepnie material wlóknisty mozna osta- tecznie potraktowac srodkami zmiekczaja¬ cymi, np, gliceryna, sulfonowanymi oleja¬ mi, sulfonowanymi alkoholami tluszczowy¬ mi oraz innymi materialami, zwykle stoso¬ wanymi do tego celu.Przyklad L Wlókna kazeinowe, wy¬ tworzone w znany sposób z zasadowego roztworu kazeiny przy uzyciu kwasnych kapieli stracajacych, utwardza sie doklad¬ nie 10% -owym roztworem, aldehydu mrów¬ kowego, Pói przemyciu i wysuszeniu obra¬ bia sie wlókna w temperaturze pokojowej w ciagu 2 godzin roztworem, zawierajacym na 100 czesci suchego wlókna 8 g azotynu sodowego oraz lig lodowego kwasu octo¬ wego. Nastepnie wlókna dobrze sie wymy¬ wa i suszy.Jezeli potem tak otrzymany material wlóknisty bedzie barwilo sie w ciagu go¬ dziny w temperaturze 95°C w kapieli bar- wiarskiej, zawierajacej 4% kwasu siarko¬ wego przy stosunku kapieli 1 : 40 wzgle¬ dem materialu wlóknistego, to ani kurcze¬ nie sie, ani sklejanie nie zachodzi zupelnie.Bez obróbki kwasem azotawym nie zmie¬ niajac pozostalych warunków otrzymuje sie produkt sklejony i lamliwy.Przyklad II, Wlókna kazeinowe, wy¬ przedzone w znany sposób z normalnego roztworu kazeiny przy naprezaniu, obrabia sie roztworem, zawierajacym 3% kwasu azotawego i 8,0% siarczanu sodowego.Nadmiar kwasu azotawego wymywa sie na¬ stepnie woda, po czym nastepuje utwardza¬ nie aldehydem mrówkowym.Przyklad III, Wlókna kazeinowe, ob¬ robione kwasem azotawym wedlug przy¬ kladu I lub II, obrabia sie wtórnie 3%-o- wym roztworem podsiarczynu sodowego w temperaturze 60°C Zzólknienie, wystepuja¬ ce podczas obróbki kwasem azotawym, za¬ nika zupelnie w ciagu obróbki wtórnej. Na¬ stepnie mase wlókien obrabia sie nasyco¬ nym roztworem wapna w celu zobojetnie¬ nia pozostalych grup; karboksylowych, wre¬ szcie dobrze sie przemywa ii apretuje 0,2% - owym roztworem Brillantavirolu, Wlókna kazeinowe, obrobione sposo¬ bem wedlug wynalazku niniejszego, wyka¬ zuja bardzo dobra odpornosc na dzialanie goracych, kwasnych, ewentualnie zawiera¬ jacych kwas siarkowy, kapieli barwiar- skich do welny, jednakze nie dorównywa¬ ja one zwyklej welnie, jesli chodzi o za¬ chowanie sie podczas obróbki wtórnej oraz przemywania takich wlókien srodkami sla¬ bo zasadowymi, np, roztworami sody itd.Wi tym przypadku wlókna kazeinowe, ob¬ robione, jak podano wyzej, wykazuja je¬ szcze sklonnosc do zbyt silnego pecznienia oraz nieprzyjemna sliskosc.Okazalo sie, ze poza dobrym uodpor¬ nieniem na dzialanie goracych kwasnych kapieli barwiarskich do welny mozna po¬ nadto usunac wspomniane niepozadane pecznienie i sliskosc, wystepujace podczas obróbki wtórnej kapielami zasadowymi, np, roztworami sody, jezeli na wlókna ka¬ zeinowe podziala sie rozpuszczalnymi azo¬ tynami bez stosowania specjalnego dodat¬ ku kwasu. Kwasowe wlasciwosci kazeiny sa w takich przypadkach prawdopodobnie dostatecznie wystarczajace, aby powoli u- walnialy potrzebne ilosci kwasu azotawego z azotynu i powodowaly jego dzialanie na - 2 -wlókna W sposób charakteryzujacy Wyna¬ lazek. To lagodne i powolne dzialanie prawdopodobnie ma decydujace znaczenie dla zachowywania sie obrabianych wlókien kazeinowych w zasadowym zabiegu prania, np. za pomoca roztworu sody. Ze równiez i w tym przypadku chodzi o swoiste dzia¬ lanie kwasu azotawego na wlókna kazeino¬ we, wynika to z faktu, ze tylko taka kazei¬ na moze reagowac w opisany sposób i z dobrym wynikiem z rozcienczonymi roz¬ tworami azotynu, która wykazuje jeszcze znane swoiste kwasowe wlasciwosci kazei¬ ny. Natomiast kazeina, uprzednio zobojet¬ niona srodkami zasadowymi, np. wodoro¬ tlenkami wapniowców w postaci roztworu wodorotlenku wapnia, nie jest zdolna do uwalniania kwasu azotawego z rozpuszczal¬ nych azotynów i wskutek' tego w tym przy¬ padku nie ujawnia sie równiez charaktery¬ styczne dzialanie tego kwasu. Zwlaszcza podczas obróbki azotynem mocno specznia- lych nitek kazeinowych korzystne jest do¬ dawanie do kapieli azotynowej znacznych ilosci odwadniajacych soli obojetnych, np. siarczanu sodowego, siarczanu magnezowe¬ go itd.Przyklad IV. Wlókna kazeinowe, wy¬ przedzone w znany sposób w kapielach kwasnych, utwardzone aldehydem mrów¬ kowym i wysuszone, wprowadza sie do ka¬ pieli do obróbki wtórnej, zawierajacej 7% azotynu sodowego i ewentualnie 10% Na2SO±, i traktuje sie ta kapiela w tempe¬ raturze pokojowej w ciagu 2 godzin przy stosunku kapieli 1 : 30. Nastepnie doklad¬ nie sie odwirowuje, przemywa i suszy.Roztworem azotynu mozna takze dzia¬ lac na wlókna kazeinowe jeszcze przed pierwszym suszeniem; w tym przypadku obróbka aldehydem mrówkowym moze sie odbywac przed obróbka azotynem albo po niej. PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób obróbki wlókien kazeino¬ wych, utwardzonych aldehydem, znamien¬ ny tym, ze wlókna te obrabia sie kwasem azotawym.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze obrobione wlókna, ewentualnie po zobojetnieniu pozostalych grup karbo- ksylowych zasadami wapniowcowymi, pod¬ daje sie bieleniu redukcyjnemu.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienny tym, ze bielenie redukcyjne prze¬ prowadza sie za pomoca podsiarczynu so¬ dowego.
4. 4. . Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze wlókna z kazeiny, których gru¬ py kwasowe nie zostaly zobojetnione, ob¬ rabia sie roztworami azotynów, zwlaszcza azotynu sodowego.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1 i 4, zna¬ mienny tym, ze obróbke azotynem prowa¬ dzi sie w obecnosci soli obojetnych, np. siarczanu sodowego, siarczanu magnezowe¬ go itd. N. V. Onderzoekingsinstituut R e s e ar eh. Zastepca: M. Skrzypkowski^ rzecznik patentowy, Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL