Najdluzszy czas trwania patentu do 31 grudnia 1953 r.Pomimo najwiekszej starannosci przy wytwarzaniu lin stalowych dotychczas nie udalo sie wytwarzac takich lin, których wytrzymalosc na rozrywanie odpowiada¬ laby liczbom, okreslonym teoretycznie. Li¬ ny stalowe, sporzadzone znanymi dotych¬ czas sposobami, zachowuja sie podczas prób rozrywania w sposób mniej wiecej nastepujacy. W-miare wzrastajacego obcia¬ zenia badanej liny zrywaja sie najpierw w pewnych odstepach czasu pojedyncze dru¬ ty w liczbie stosunkowo znacznej, co po¬ woduje obciazanie innej czesci drutów po¬ nad granice sprezystosci, tak iz w przy¬ padku lin o duzej liczbie drutów znaczna ich czesc, bo az do jednej trzeciej calej ich liczby, nie moze byc brana pod uwage przy obciazaniu liny. Przy dalszym powiek¬ szaniu obciazenia przez dluzszy czas nie wystepuje zrywanie sie oddzielnych dru¬ tów, dopiero przy osiagnieciu odpowiednio wielkiego obciazenia lina zrywa sie jako calosc. Okolicznosc, ze pomimo najstaran- niejszego wyrobu zaledwie okolo 70% ca¬ lej liczby drutów bierze udzial w dzwiga¬ niu ciezaru, tlumaczy sie tym, ze druty,ilfe&lfóbe ^zedWczesnemii zerwaniu, wy¬ kazuja pewne dodatkowe napiecia we¬ wnetrzne, które razem z czescia calego obciazenia, która na nie przypada, powo¬ duja to przedwczesne ich zrywanie sie.Azeby zapobiec powstawaniu dodatko¬ wych napiec wewnetrznych w drutach, z których sklada sie cala lina, stosowano juz przy oliniarkach wedlug patentu nr 27 833 urzadzenia prostujace osobno dla kazdej skrytki, Ustawione pomiedzy mOto- widlem a szczeka sciskajaca. Wedlug jed¬ nej ze znanych konstrukcyj te urzadzenia prostujace umieszczone sa na specjalnym narzadzie w ksztalcie gwiazdy, umocowa¬ nym na osi nosnika ramy motowidla. W tym urzadzeniu oliniarki wystepuje jednak pomiedzy prostowanymi drutami a urza¬ dzeniami prostujacymi, które obiegaja do¬ okola wraz z gwiazda nosnika, ruch wzgledny, przy czym kazdy drut skreca sie w swoim urzadzeniu prostujacym.Wskutek tego zamierzone calkowite wy¬ prostowanie drutu nie da sie tu osiagnac; zamiast niego wystepuje bowiem skrecenie drutu w postaci linii srubowej. Poniewaz ten ksztalt drutu nie odpowiada dokladnie ostatecznemu ksztaltowi, jaki bedzie on posiadal w gotowej linie, przeto wynik jest ten, ze poszczególne druty posiadaja niejednakowe napiecia wewnetrzne i ze przeto nawet liny, wytworzone za pomoca podanej powyzej oliniarki, nie daja przy próbie na rozerwanie rezultatów takich, jakich mozna by oczekiwac na podstawie obliczenia liny.Przedmiotem wynalazku jest oliniarka do wytwarzania skretek lub lin z drutów stalowych, zaopatrzona w urzadzenie pro- stiijAce dla kazdego drutu wzglednie kaz¬ dej skretki, umieszczona pomiedzy moto- widlem a szczeka sciskajaca. Wedlug Wy¬ nalazku urzadzenia prostujace, osadzone obrotowo, sa napedzane podobnie, jak ra¬ my motowidel, to jest w kierunku wstecz¬ nym, tak iz drut nie moze sie obracac w stosunku do urzadzen prostujacych. Urza¬ dzenia prostujace moga byc napedzane w sposób bardzo prosty za pomoca sprzeze¬ nia kazdego z tych urzadzen z odpowied¬ nia rama motowidla. Azeby zapobiec zgi¬ naniu drutów po ich wyprostowaniu, co mogloby wprowadzic do nich napiecia wewnetrzne, wskazane jest umieszczenie urzadzen prostujacych pomiedzy wiencem jarzmowym a szczeka sciskajaca. W tym przypfatlku naped lurzadzen ^prostujacych moze byc wykonany w ten sposób, ze je¬ den koniec kazdego urzadzenia prostuja¬ cego zostaje sprzegniety z osia odpowied¬ niej ramy motowidla za pomoca przegubu kardanowego, drugi zas koniec osadzony jest obrotowo w gwiazdzistym nosni¬ ku.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia oliniarke do wytwarzania skretek z szesciu pojedynczych drutów, fig. 2 zas przedstawia w wiekszej podzial- ce sprzegnieta z urzadzeniem prostujacym rame motowidla.Na rysunku litera a oznacza motowidla, litera b zas — ramy motowidel, osadzone obrotowo w nosnikach c, przy czym osie ich sa napedzane w kierunku wstecznym za pomoca przekladni e czolowych kól zeba¬ tych. Litera / oznacza os nosników ram motowidel, litera g zas — urzadzenia pro¬ stujace; te ostatnie osadzone sa jednym swym koncem obrotowo w umocowanym na osi / gwiazdzistym nosniku, podczas gdy drugi koniec kazdego z nich sprzezony jest za posrednictwem przegubu kardano¬ wego i z osia odpowiadajacej ramy moto¬ widla b. Litera k oznacza lozysko konco¬ we, litera / zas — szczeke sciskajaca.Dzialanie opisanej oliniarki jest naste¬ pujace.Przy wytwarzaniu liny drucianej na¬ pedza sie os /, wskutek czego nosniki c id ram motowidel zostaja wprawiane w obrót; — 2 —?jednoczesnie napedzane sA lez a raitiy b motowidel za posrednictwem przekladni e w ten sposób, ze motowidla a podczas swe¬ go ruchu obrotowego wraz z ramami b ob¬ racaja sie dookola podluznych osi ram 6, tak ze osie motowidel a nie zmieniaja w przestrzeni swego nachylenia* Poniewaz u- rzadzenia prostujace g sa sprzezone z ra¬ ma 6 motowidel, przeto biora one udzial w obrocie wstecznym motowidel i nie wyko¬ nywuja przeto podczas swego ruchu obie¬ gowego wzdluz powierzchni stozkowej ob¬ rotów dookola wlasnej osi. Wskutik tego drut, sciagany z motowidla a, zostaje przeciagany pfzez przynalezne mu urza¬ dzenie prostujace h, tak jak gdyby moto- widlo i odpowiadajace mu urzadzenie pro¬ stujace nie obracaly sie wzgledem siebie.Drut ulega przeto wyprostowaniu-i -dosia- je sie nastepnie do glowicy skrecajacej /, Tutaj poszczególne, calkowicie wyprosto¬ wane druty zostaja skrecone ze soba w line. Wszystkie druty ulegaja przeto zgie¬ ciu w dokladnie te sama linie srubowa, a mianowicie te, której ksztalt posiadaja one nastepnie w wykonczonej linie. Poniewaz podczas tego zginania wszystkie druty u- legaja dokladnie takiemu samemu zgina¬ niu, przeto posiadaja one tez w wykonczo¬ nej linie wszystkie jednakowe napiecia wewnetrzne. Przy zrywaniu tak wykonanej liny unika sie tedy w sposób niezawodny przedwczesnego zrywania sie pojfcdyn^ czych drutów. Liny druciane, sporzadzone przy pomocy oliniarki wedlug wynalazku, moga byc, poniewaz nie zawieraja one drutów o róznych napieciach poczatko¬ wych, poddawane znacznie wiekszym ciazeniom niz liny, wytwarzane znanymi dotychczas sposobami, wzglednie moga byc wykonane przy przepisanej z;góry si¬ le nosnej z drutów o mniejszej wytrzyma¬ losci na rozrywanie, niz to bylo konieczne dotychczas przy stosowaniu zwyklych spo¬ sobów wytwarzania takich lin.Przedstawiony na rysunku przyklad wykonania wynalazku dotyczy oliniarki do skrecania w line szesciu drutów wzglednie skretek, .Wynalazek móglby j ednak oczywiscie znalezc zastosowanie i do oliniarek, laczacych ze soba w line wiecej lub mniej niz szesc drutów, w szczególnosci zas tez i do,maszyn takich, które posiadaja kilka nosników ram moto¬ widel, ustawionych jedne za drugimi w kierunku osiowym. W kazdym jednak ra¬ zie urzadzenia prostujace umieszcza sie pomiedzy nosnikiem ramy motowidla, naj¬ blizszym glowicy skrecajacej (wiencem jarzmowym), a sama glowica skrecajaca, przy czym nalezy dbac o to, aby osie ob¬ rotu urzadzen prostujacych lezaly do¬ kladnie-w kierunku sciaganych z nich dru¬ tów, w przeciwnym bowiem razie wysta- frilyby zmiany kierunku przechodzenia drutu pomiedzy urzadzeniem prostujacym a glowica skrecajaca, których bezwzgled¬ nie trzeba unikac.W przedstawionym na rysunku przy¬ kladzie wykonania urzadzenia prostujace posiadaja zespoly krazków, ustawione pro¬ stopadle do siebie. Wynalazek nie ogra¬ nicza sie jednak bynajmniej do takiej kon¬ strukcji urzadzen prostujacych. PL