W budownictwie spotyka sie wielka róznorodnosc materialów. Przewaznie bu¬ duje sie sciany z cegly, stropy z drzewa lub zelaza i betonu, dachy z drzewa, a o- kna ze szkla cienkiego, ujetego w drewnia¬ ne ramy. Ta róznorodnosc tworzywa po¬ szczególnych czesci utrudnia wykonywanie budowli.Wady powyzszej unika sie dzieki zasto¬ sowaniu plyt falistych wedlug wynalazku, przedstawionych na fig. I i II i wykonanych z materialów sztucznokamiennych, na przy¬ klad zelazobetonu, szkla, eternitu, ksyloli- tu. Poniewaz wzmiankowane plyty sa cien¬ kie, a jednoczesnie i sztywne, wiec nada¬ ja sie one równie dobrze do ograniczenia przestrzeni, jak i do przejecia funkcyj no¬ snych; w szczególnosci pracuja one dobrze na zginanie i na sciskanie.Jezeli przymocowuje sie do takich plyt z jednej lub z obu stron dykte, deski, wzglednie tynk na siatce lub na desce lub podobne materialy wyprawowe, zamyka sie powietrze w przestrzeni falistej i uzy¬ skuje sie dobre ocieplenie pomieszczen, o- graniczonych scianami, zbudowanymi z tych plyt. Plyty takie sa znane w budow¬ nictwie, gdyz znana jest dachówka cegla¬ na falista, a takze znany jest eternit fali¬ sty. Jednakze przy obecnym stanie mate¬ rialoznawstwa budowlanego plyty te slu¬ za tylko do wykonywania pokrycia dacho¬ wego lub do wypelnienia scian, przy czym funkcje nosne spelnia inna konstrukcja.Plyty Ikfiste wiekszych wymiarów, wy¬ konane wedlug wynalazku z zelazobetonu, eternitu, cegly, szkla, spelniaja w scianach, stropach i dachach podwójna role, to jest czesci nosnych i wypelniajacych.Fig. III przedstawia przekrój poziomy przez sciane pionowa. Na rysunku uwidocz¬ niono nosna plyte falista i jej obudowanie.Duza wytrzymalosc plyty falistej wykona¬ nej z zelazobetonu, przy odpowiednim za¬ stosowaniu .wymiaru fali specjalnie zas przy usztywnieniu fali za pomoca zeber 1 (fig. IV), daje moznosc wytwarzania do¬ statecznie sztywnych plyt falistych nawet z bardziej kruchych materialów, przy czym idbra 1 tamuji ruch powietrza wewnatrz sciany, co ze wzgledów izolacyjnych ma duze znaczenie.Kanaly kominowe lub wentylacyjne da¬ ja siei w takiej scianie równiez latwo umie¬ scic. Fig. V przedstawia taki kanal pionowy 2 w przekroju poziomym. Kanaly te moga byc równiez wykonane z pustakowej cegly cienkosciennej i umieszczone w jednej z fal sciany. Oczywiscie zebra usztywniajace 1, przedstawione na fig. IV, musza byc od¬ powiednio przerwane w celu przepuszcze¬ nia kanalu.Jezeli ciezar skupiony znajduje sie na pewnej czesci sciany, to nalezy ja w odpo¬ wiednim miejscu wzmocnic. Wzmocnienie to latwo jest wykonac w jednej z fal przez wykonanie schowanego w tejze scia¬ nie slupa zelazobetonowego 3, przedsta¬ wionego w przekroju poziomym na fig. V.Konstrukcje budowlane wymagaja po¬ laczen scian podluznych z poorzecznymi, co wykonuje sie wedlug fig. VI, przedsta¬ wiajacej poziomy przekrój naroznika bu¬ dynku. Na tej samej figurze przedstawio¬ no równiez wykonanie styków scian.Sciany bez otworów okiennych i drzwio¬ wych wykonuje sie z wysokich plyt fali¬ stych. W razie zas koniecznosci wykona¬ nia w scianie otworu stosuje sie niska ply¬ te, dochodzaca tylko do futryny okna lub tez rozpoczynajaca sie nad futryna okien¬ na lub drzwiowa.Obecnie uzywa sie do szklenia okien szkla plaskiego. Potrzebne usztywnienie u- zyskuje sie przez umocowanie plaskich szyb w ramach. Obramowania te sa wyko¬ nane najczesciej z drzewa, a rzadziej z zelaza.Plyte falista mozna równiez zastosowac do wykonywania okien. W tym przypadku jest ona zrobiona ze szkla i ujeta w rame, umozliwiajaca zamykanie okien.Ten sam rodzaj plyt falistych moze byc uzyty do wykonywania stropów, jak to przedstawiono na fig; VII i VIII, z ta róz¬ nica, ze plyty te musza byc wykonane nie ze szkla, a z zelazobetonu. Na fig. VIII liczba 4 oznacza plyte falista, która stano¬ wi czesc konstrukcji nosnej stropu, a licz¬ ba 5 oznaczono podsiebitke, przymocowa¬ na do tegoz stropu. Liczba 6 oznaczono podsypke pod legary, liczba 7 legary, a liczba 8 podloge z desek.Sztucznokamienne plyty faliste (np. z eternitu lub ksylolitu) mozna równiez za¬ stosowac do wykonywania drzwi, nalezy tylko w tym przypadku oblozyc je z obu stron dykta w celu izolacji.Z wzmiankowanych wyzej materialów mozna równiez wykonywac pokrycia da¬ chowe nawet dla duzych rozpietosci.Przykladem znanych konstrukcji beda dachy wykonane z blachy falistej. Blache falista uzywa sie w postaci pokrycia da¬ chowego, opartego na wiazarach zelaznych* lub tez w postaci lukowato wygietych plyt, pokrywajacych przestrzen, bez zastosowac nia dzwigarów. Material ten ma jednak te wady, ze jest drogi i rdzewieje.Wedlug wynalazku mozna z cienkich plyt sztucznokamiennych, wykonanych w postaci fal, tworzyc dachy o duzej rozpie¬ tosci. Na fig. I uwidoczniono plyte falista, której osie fal sa liniami prostymi, na fig.II — plyte falista, której osie fal sa liniami krzywymi. — 2 —cb f W konstrukcjach dachowych wystepuja sily sciskajace, dzialajace wedlug linii ci- *scien danego sklepienia. W lozyskach po¬ wstaja sily poziome, które nalezy zniesc.W stykach 9 plyt sasiednich nalezy prze¬ niesc te sily sciskajace oraz polaczyc ze soba dwie sasiednie plyty tak, aby miejsce styku przenioslo równiez momenty zgina¬ jace, powstajace w danym przekroju sty¬ kowym (fig. IX i X).Jako przyklad takiego styku sasiednich plyt uwidoczniono na fig. XII i XIII styk prosty, a fig. XIV — styk lamany. Hak metalowy, oznaczony cyfra 11 na fig. XIII, wykonany z zelaza ocynkowanego lub z in¬ nego materialu, przejmuje sile sciskajaca z górnej plyty i przenosi ja na dolna, do¬ znajac przy tym natezen rozciagajacych, sruby zas lub nity sluza do wykonania sty¬ ku sztywnego, pozwalajacego na przenie¬ sienie momentu zginajacego. Styk sasied¬ nich plyt wedlug fig. XII jest wykonany bez uzycia haka metalowego i bez srub, a tylko za pomoca masy klejacej, przy czym przytrzymywacz hakowy, uwidoczniony na fig. XII i wykonany z tego samego mate¬ rialu co plyta, daje tylkd dodatkowe za¬ bezpieczenie. Przy styku lamanym sasied¬ nich plyt, uwidocznionym na fig. XIV, wy¬ pelnia sie powstaly1 kat masa klejaca ii jed¬ noczesnie usztywniajaca, np. zaprawa ce¬ mentowa.Poziome parcie dachu przenosza sciagi 12 (fig. XV), które sa widoczne, gdy stro-. pu poziomego) wzdluz sciagów 12 nie ma, lub tez sa schowane w falistej powierzch¬ ni stropu, jezeli w plaszczyznie sciagów 12 wykonany jest strop plaski.Okapy 10 mozna wytwarzac przez wy¬ konanie na poziomie sciagów 12 (fig. X) plyt, które odprowadzaja wode deszczowa z dachu poza mury budynku. Plyty te mo¬ ga sluzyc równiez jako opory wstrzymuja¬ ce boczne cisnienia dachu. Wówczas wy¬ konywa sie je z zelazobetonu na scianach, a konce sciagów wpuszcza sie do tych po¬ ziomych plyt zelazobetonowych. Skorupa dachowa opiera sie wówczas o te plyty o- kapowe i przenosi parcie poziome najpierw na te plyty okapowe a przez nie na scia* gi zelazne 12 (fig. X, XI i XVII), W przy¬ padku celowego unikania styków 9 lub tez zbyt duzych wymiarów plyt, plyty te nale¬ zy wykonac na miejscu budowy, przy czym wykonywa sie je przy uzyciu deskowania, jak i inne roboty zelazobetonowe. Na fig.XV do XVII przedstawiono dla przykladu kilka postaci wykonania plyt dachowych bez styków, uwidocznionych na fig. XII, XIII i XIV. Plyty okapowe moga byc po¬ laczone z belkami zelazobetonowymi (fig.XV) lub tez tworzyc z nimi jedna calosc (fig. XVII).Korzysci, wynikle z uzycia plyt fali¬ stych zamiast stosowania plyt plaskich i niezbednych wówczas wiazan dachowych, sa ogromne. Zastosowanie plyt falistych wedlug wynalazku pozwala przede wszyst¬ kim na wykonywanie dachów o duzych roz- pietosciach. PL