Zadaniem paliwowej pompki wtrysko¬ wej jest wprowadzanie do silnika w do¬ kladnie ustalonej chwili dokladnie odmie¬ rzonej ilosci paliwa, przy czym ta ilosc pa- liwa musi byc zmienna, zaleznie od obcia¬ zenia silnika. W wiekszosci pompek pali¬ wowych obecnie stosowanych uzyskuje sie te zmiennosc przez zmiane chwili otwar¬ cia odnosnego narzadu przelewowego, któ¬ ry laczy strone tloczna pompki ze strona ssawcza. Doswiadczalnie stwierdzono, ze powrotny strumien paliwa o wysokim cis¬ nieniu powoduje wiry w przewodzie ssaw- czym i nieregularne napelnienie. Ponadto przy malych obciazeniach silnika moze sie zdarzyc, ze ta sama ilosc paliwa bedzie wielokrotnie przeplywac przez pompke.Moze to spowodowac ogrzanie sie pompki i paliwa, co zwlaszcza przy latwolotnych paliwach powoduje wytwarzanie sie par paliwa w pompce, wskutek czego wystepu¬ je nieregularnosc pracy pompki, a nawet zatrzymanie silnika. Znany sposób zapo¬ biegania temu polega na niedopuszczeniu przeplywu powrotnego strumienia do przestrzeni ssawczej pompki. Przez pomp¬ ke przeplywa wtedy jednokierunkowy strumien paliwa, którego czesc zostaje od¬ galeziona do przewodu, prowadzacego do wtryskiwacza.Wynalazek niniejszy ma na celu zasto¬ sowanie tego znanego sposobu do pompek *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, iz wynalazca jest Jan Oderfeld.paliwowych o cylindrach, roamieszczonych wzdluz obwodu kola Wokolo walu, nape¬ dzajacego pompe* z rójfaiolegle do niego skierowanymi osiami. Wedlug wynalazku narzadem, sterujacym rozrzad paliwa w pompce, jest suwak obrotowy, który na swym cylindrycznym obwodzie posiada od¬ dzielne krawedzie do zamykania i otwiera¬ nia otworków ssawczych i oddzielne kra¬ wedzie do zamykania i otwierania otwor¬ ków przelewowych. Suwak moze byc polo¬ zony dowolnie w stosunku do osi cylindrów pompki, najkorzystniejsze jednak jest po¬ lozenie srodkowe. Zmiane wydatku paliwa uzyskuje sie w znany sposób przez przesu¬ wanie suwaka w kierunku osiowym. Przez odpowiednie uksztaltowanie krawedzi ste¬ rujacych suwaka mozna uzyskac dowolny przebieg zmiennosci poczatku i konca wtry¬ sku paliwa.Na rysunku przedstawiono trzy przy¬ klady wykonania obrotowego suwaka roz- rzadczego pompki wtryskowej wedlug wy¬ nalazku.Fig. 1 przedstawia podluzny przekrój przez pompke wedlug wynalazku, w której, w celu regulacji wydatku, krawedz suwa¬ ka obrotowego, otwierajaca otwór przele¬ wowy, jest linia krzywa na powierzchni walca, pozostale zas krawedzie sterujace sa tworzacymi walca, fig. 2 — czesciowy przekrój poprzeczny tej pompki przez otwór przelewowy, fig. 3 — czesciowy prze¬ krój poprzeczny tej pompki przez otwór ssawczy, przy czym na fig. 1, 2 i 3 pompka przedstawiona jest w polozeniu, odpowia¬ dajacym w chwili zamkniecia otworu ssaw- czego, fig. 4 przedstawia schemat poloze¬ nia poszczególnych krawedzi sterujacych suwaka obrotowego wzgledem siebie i wzgledem dolnego oraz górnego martwego polozenia tloczka pompki, fig. 5, 6, 7 i 8 przedstawiaja takie same przekroje i taki sam uklad odmiany pompki wedlug wyna¬ lazku, w której w celu regulacji wydatku, krawedz suwaka obrotowego, zamykajaca otwór ssawczy, jest linia krzywa na po¬ wierzchni walca, wreszcie fig. 9, 10, 11 i 12 przedstawiaja takie same przekroje i taki sam uklad trzeciej odmiany pompki wedlug wynalazku, w której w celu regulacji wy¬ datku krawedz suwaka obrotowego, zamy¬ kajaca otwór przelewowy, jest linia krzy¬ wa na powierzchni walca.W postaci wykonania, przedstawionej na fig. 1 — 4, w kadlubie 1 pompki umie¬ szczony jest rozdzielczy suwak obrotowy 2, a wokolo niego dowolna liczba tloczków 3 pompki, ulozonych wzdluz obwodu kola z osiami równoleglymi do osi suwaka. Su¬ wak obrotowy 2 posiada wykrój 4, sluzacy do otwierania i zamykania otworów ssaw¬ czych 11, i wykrój 5, sluzacy do otwierania i zamykania otworów przelewowych 17.Poza tym suwak 2 posiada przewezenie 6, sluzace do odprowadzania nadmiaru pali¬ wa do przelewowego otworu 7, oraz czesc cylindryczna 8, która sluzy do odgradza¬ nia przestrzeni przelewowej od przestrzeni ssawczej. Przebieg, pracy pompki jest na¬ stepujacy. W poczatkowej fazie suwu tlo¬ czenia tloczka 3 krawedz c wykroju 4 su¬ waka zamyka otwór ssawczy 11, tak ze rozpoczyna sie wytlaczanie paliwa przez otwór 16. Trwa to tak dlugo, dopóki kra¬ wedz a wykroju 5 nie otworzy olworu przelewowego 17. Wówczas tloczek 3 wy¬ tlacza nadmiar paliwa do przestrzeni pier¬ scieniowej 18, a stad otworem przelewo¬ wym 7 do zbiornika. Przy dalszym obrocie suwaka 2, juz w czasie cofania tloczka 3 do tylu (w prawo na fig. 1), krawedz b wykroju 5 zamyka otwór przelewowy 17 i az do chwili otwarcia otworu ssawczego // przez krawedz d wykroju 4 w przestrze¬ ni 15 wywolywane jest podcisnienie. Na¬ stepnie krawedz d otwiera otwór // i pali¬ wo wplywa przez otwór 9, przestrzen pier¬ scieniowa 10, otwór //, przestrzen pier¬ scieniowa 12, otwory 13 i 14 do przestrzeni 15. Poniewaz krawedz a jest krzywa, a krawedzie 6, c, d sa proste, wiec przesuw — 2 —osiowy suwaka 2 powoduje jedynie zmiane chwili otwarcia przelewu, czyli zmiane wy¬ datku pompki przy stalym poczatku wtrys¬ ku i zmiennym koncu wtrysku.W postaci wykonania pompki wedlug fig. 5 — 8 przebieg pracy pompki jest na¬ stepujacy, W czasie suwu tloczacego, gdy krzywa krawedz g wykroju 20 zasloni otwór 11, rozpoczyna sie wtrysk. Wtrysk konczy sie, gdy krawedz e wykroju 19 od¬ sloni otwór przelewowy 17. Dalszy prze¬ bieg pompowania jest identycznie taki sam. jak w wykonaniu pompki wedlug fig. 1 — 4, Poniewaz krawedz g jest krzywa, a po¬ zostale krawedzie e, f i h wykrojów 19 i 20 sa proste^ wiec przesuw osiowy suwaka 2 powoduje jedynie zmiane chwili zakoncze¬ nia ssania, czyli zmiane wydatku pompki przy stalym koncu wtrysku i zmiennym poczatku wtrysku.W postaci wykonania pompki wedlug fig. 9 — 12 przebieg pompowania jest na¬ stepujacy. Na poczatku suwu tloczacego tloczka 3 wykrój 21 znajduje sie na wprost otworu ssawczego 11, przez który paliwo wraca z przestrzeni tloczenia 15 do prze¬ wodu ssawczego 9 (fig. 1). Przy obrocie su¬ waka 2 najpierw krawedz / wykroju 22 otwiera otwór przelewowy 17 i paliwo jest wytlaczane przez tloczek 3 czesciowo do przelewu, a czesciowo do przewodu ssaw¬ czego. Nastepnie krawedz k wykroju 21 zamyka otwór ssawczy 11 i nadmiar pali¬ wa jest wytlaczany do przelewu. Potem krzywa krawedz m wykroju 22 zamyka otwór przelewowy 17 i zaczyna sie wtrysk, który trwa az do chwili, gdy krawedz n wykroju 23 otworzy po raz drugi otwór przelewowy 17. Dalszy przebieg pompo¬ wania jest identycznie taki sam, jak w wykonaniu pompki wedlug fig. 1 — 4.Poniewaz krawedz m jest krzywa, a po¬ zostale krawedzie i, k, /, n i o sa proste, wiec przesuw osiowy suwaka obrotowego 2 powoduje zmiane chwili zamkniecia po raz pierwszy przelewu, czyli zmiane wy¬ datku pompki przy zmiennym poczatku wtrysku i stalym koncu wtrysku.Kazda z trzech opisanych odmian wy¬ konania pompki daje inny przebieg pom¬ powania. Postac wykonania pompki z su¬ wakiem rozrzadczym wedlug wynalazku, zgodnie z ukladem wedlug fig. 1 — 4, od¬ znacza sie stalym poczatkiem i zmiennym koncem wtrysku paliwa, a postac wykona¬ nia wedlug fig. 5 — 8 — stalym koncem i zmiennym poczatkiem wtrysku paliwa. W obu odmianach brak zupelnie polaczenia miedzy przewodem przelewowym i prze¬ wodem ssawczym przy wszystkich obcia¬ zeniach silnika, z wyjatkiem biegu jalo¬ wego, kiedy takie polaczenie istnieje przez krótka chwile od momentu otworzenia otworu przelewowego do momentu za¬ mkniecia otworu ssawczego. Postac wy¬ konania wedlug fig. 9 — 12 odznacza sie stalym koncem i zmiennym poczatkiem wtrysku paliwa. Przy wszystkich obciaze¬ niach silnika ma miejsce krótkie polacze¬ nie przewodu przelewowego z przewodem ssawczym. PL