, Wynalazek niniejszy dotyczy rozruszni¬ ków do silników spalinowych, zwlaszcza zas rozruszników wyposazonych w wiruja¬ ca mase zamachowa, w których narzad napedowy jest sprzegany recznie z cze¬ scia rozrusznika, sprzegana z kolei z wa¬ lem napedowym rozrusznika za pomoca sprzegla tarczowo-ciernego, wprawianego w samoczynne dzialanie przez przesuwny w kierunku osiowym narzad naciskowy. Ce¬ lem wynalazku jest unikniecie w tego ro¬ dzaju rozrusznikach przedwczesnego wla¬ czania sprzegla, a tym samym przekazywa¬ nia napedu juz wówczas, zanim jeszcze na¬ rzad napedowy zajmie dokladnie swe polo¬ zenie sprzegniecia. W celu rozwiazania te¬ go zagadnienia próbowano juz dawniej od¬ suwac narzad naciskowy od tarcz ciernych podczas sprzegania narzadu napedowego.Takie rozwiazanie wymaga stosowania o- sobnego preta, posiadajacego kilka stopnio¬ wanych srednic.Odmienne rozwiazanie zagadnienia po¬ legalo na tym, ze narzad naciskowy odsu¬ wany byl od tarcz ciernych przez sprezyny lub tez tarcze cierne oddalane byly od sie¬ bie przez umieszczone miedzy nimi sprezy¬ ny rozpierajace, przy czym we wlasciwym momencie dzialania tych sprezyn bylo zno¬ szone przez nasadke, poruszajaca sie ra¬ zem z narzadem napedowym, wskutek cze¬ go sprzeglo ponownie zostalo wlaczone, u-mozliwiajac przekazywanie napedu. Tego rodzaju rozwiazanie wymaga jednak bar¬ dzo dokladnego doboru sil napiecia wy¬ wieranych przez sprezyny, azeby moment obrotowy, przekazywany przez tarcze sprzeglowe juz po wylaczeniu sprzegla* nie przewazal nacisku sprezyn, który ma za zadanie utrzymywanie narzadu naciskowe¬ go w pewnej odleglosci od tarcz ciertiycfe.Znane sa równiez rozruszniki, w któ¬ rych sprzegany narzad napedowy polaczo¬ ny jest z waleni rozrusznika za pomoca sprzegla tarczowo-ciernego, wprawianego samoczynnie w dzialanie przez narzad na¬ ciskowy przesuwany w kierunku osiowym, przy czym sprzeglo to wlaczane jest przez elektromagnes dopiero po zajeciu przez narzad naciskowy swego wlasciwego po¬ lozenia, kiedy dopiero nalezy przekazywac naped.Tych wad i trudnosci unika sie w roz¬ ruszniku wedlug wynalazku dzieki zaopa¬ trzeniu go w pewien dodatkowy narzad, który przed zajeciem przez narzad nape¬ dowy swego wlasciwego polozenia unie¬ mozliwia wkrecanie sie narzadu nacisko¬ wego w kierunku osiowym, a jednoczesnie umozliwia, w zaleznosci od tego w jakim stopniu zajal ten narzad napedowy swe wlasciwe polozenie, wspomnianemu narza¬ dowi naciskowemu na wykonanie ruchu do- cfekorwegOy zgodnego co do kierunku dzia¬ lania z ruchem, podczas wykonywania któ¬ rego narzad napedowy wchodzi w swe po¬ lozenie wiasenre.Na rysunku przedstawiono czesciowo w widoku, a czesciowo w przekroju podluz¬ nym przyklad wykonaaia przedmiotu wy¬ nalazku.Cyfra / oenacza na rysunku wydrazo¬ ny wal wirnika silnika elektrycznego (nie przedstawionego na rysunku). Na wale tym osadzone fest kolo zebate 2 z kolnierzem 3, do którego przymocowane jest kolo zama¬ chowe #* Z kolem zebatym 1 zazebiaja sie obiegowe planetarne kola zebate 5, osa¬ dzone obrotowo na czopach 6, które z kolei sa osadzone w walcowej tulejce 8. Tulejka 8 jest umieszczona obracalnie w kulko¬ wych lozyskach podtrzymywanych przez ramie 7, przy czym tulejka 8 stanowi jed¬ noczesnie zewnetrzna czesc sprzegla tar¬ czowo-ciernego 8 — 10, 12, 13. Wewnetrz¬ na czesc tego sprzegla stanowi nakretka sprzegajaca 10, która jest wkrecona na gwintowana tuleje 11. Pomiedzy tulejka 8 a nakretka 10 umieszczone sa sprzeglowe tarcze cierne 12. Liczba 13 oznacza plytke dociskowa, która moze sie opierac o spre¬ zynujace tarcze 14, a tarcze te moga z ko¬ lei opierac sie o lozysko oporowe 37. W poosiowych wglebieniach nakretki 10 u- mieszczona jest sprezyna srubowa 38, przy¬ ciskajaca z niewielka sila tarcze cierne do pierscienia sprezystego 39.Gwintowana tuleja 11 umieszczona jest obracalnie w lozysku, osadzonym w wysta¬ jacym do wnetrza rozrusznika kolnierzu 15 ramy 7. Na koncu tulei 11, wystajacym ze sprzegla poza kolnierz 15, osadzone jest kolo zebate 16, zazebiajace sie z obiegowy¬ mi zebatymi kolami planetarnymi 17. Obie¬ gowe kola planetarne 17 sa osadzone obro¬ towo na czopach 18, osadzonych z kolei w otworach kolnierza 19, którego piasta wy¬ konana jest w postaci kola zebatego 20. To ostatnie kolo zebate 2& równiez zazebia sie z obiegowymi kolami zebatymi 21, osadzo¬ nymi na czopach 22, które z kolei osadzo¬ ne sa w otworach tulei 23. Tuleja ta jest u- mieszczona obracalnie w lozyskach oslony 24 rozrusznika i posiada piaste 25, na któ¬ rej osadzony jest obracalnie kolnierz 19.Na wewnetrznej stronie bebna tulei 23 wy¬ konany jest* gwint 26 sruby o duzym sko¬ ku. W tulei 23 umieszczona jest tarcza klo¬ wa 27 sprzegla, zaopatrzona w zewnetrzny gwint o skoku, odpowiadajacym skokowi wewnetrznego gwintu tulei 23, do której jest wkrecona. Tarczaklowa TI zamocowa¬ na fest na koncu preta 28, umieszczonego wewnatrz rozrusznika wzdluz jego osi i — 2 —przesuwanego wewnatrz wydrazen walu 1 wzdluz jego osi za pomoca odpowiedniego urzadzenia (nie przedstawionego na ry¬ sunku), a to w celu uzyskania przesuwu tarczy klowej sprzegla ku przeciwnej tar¬ czy klowej, osadzone} na wale korbowym silnika. Wielkosc suwu sprzegania tarczy klowej ograniczona jest przez nakretke kapturowa 29, nakrecona na tuleje 23.Pret 28 posiada na obwodzie pierscien 30. Pierscien ten sluzy jako odsadka zde¬ rzakowa dla piasty tarczy pierscieniowej 31, której brzeg wchodzi w zlobek 32 na¬ kretki sprzegajacej 10. Pret 28 otoczony jest tuleja 33, na której osadzona jest obra- calnie gwintowana tuleja 11 i piasta 25, przy czym tuleja 33 zabezpieczona jest przeciwko przesuwaniu sie podluznemu przez odsadke 34, znajdujaca sie pomiedzy wymienionymi czesciami rozrusznika. Na zewnetrzny koniec tulei 33 nakrecona jest nakretka kapturowa 35, przy czym pomie¬ dzy ta nakretka a odsadka 34 preta 28 u- mieszczona jest sprezyna 36.W polozeniu spoczynku rozrusznika na¬ kretka sprzegajaca 10 oddalona jest od lo¬ zyska oporowego 37 o taka dlugosc, ze mu¬ si najpierw przesunac sie o droge a, zanim zacznie przyciskac plyte dociskowa 13 i tarcze sprezynujace 14 do tego lozyska.Ten odcinek a jest nieco krótszy niz droga 6, która musi przebyc tarcza klowa aby wejsc w zetkniecie z nakretka kapturowa 29.Rozrusznik wedlug wynalazku dziala w sposób nastepujacy. W celu uruchomie¬ nia silnika nalezy wprowadzic najpierw kolo zamachowe 4 w szybkie obroty, przy czym wraz z kolem zamachowym obraca sie równiez i tulejka 8 sprzegla. Stosunko¬ wo slabe sprezyny 38 napinaja sprzeglo w takim stopniu, aby moglo ono przekazywac moment obrotowy, wystarczajacy do wpra¬ wienia w obrót tulei 11, uklad kól planetar¬ nych 16 17 i 20, 21 oraz tuleje 23 wraz z tarcza klowa 27. Wkrecanie sie tarczy klo¬ we) w gwint o duzym skoku uniemozliwio¬ ne fest na razie przez sprezyne 36, która u- siluje sciagnac tarcze klowa wstecz. Po do¬ prowadzeniu masy kola zamachowego do pozadanej szybkosci obrotowe), tarcza klo¬ wa 27 sprzegana fest z tarcza klowa, osa¬ dzona na wale korbowym silnika, przez przesuniecie preta 28, który moze byc wprawiony w ruch badz recznie, badz tez za pomoca elektromagnesu. Przed wlasci¬ wym sprzegnieciem tarczy klowej nakret¬ ka 10 nie moze byc wkrecana wzdluz osi na tuki 11, poniewaz rygluje ja w tym poloze¬ niu tarcza pierscieniowa 31 i pierscien 30, do którego ta ostatnia tarcza 31 przylega.Sprzeglo 8 — 10, 12, 13 nie moze przeto jeszcze wówczas przekazywac calego mo¬ mentu obrotowego. Po sprzegnieciu tarczy klowej pierscien 30 zostaje przesuniety, co umozliwia przesuw tarczy 31, a wiec tez i pierscienia 30. Gdy pierscien ten przebyl juz droge a, wówczas zaczyna sie sciskanie tarcz ciernych 12. Odleglosc c tarczy klo¬ wej 27 jest znacznie mniejsza, niz odcinek a, tak iz tarcza klowa zostaje sprzegnieta zanim jeszcze sprzeglo jest w stanie prze¬ kazywac calkowity moment obrotowy. Dro¬ ga 6 tarczy klowej az do nakretki 29 jest wieksza, niz droga a nakretki sprzegajacej 10. W ten sposób osiaga sie, iz pierscien 30 przesuwa sie o wieksza droge, niz tarcza 31 wzglednie nakretka 10, tak iz ruch tej o- statniej podczas sciskania tarcz ciernych nie jest hamowany. Gwint 26 o duzym sko¬ ku pomiedzy tarcza klowa 27 a tuleja 23 zapewnia niezawodne calkowite sprzegnie¬ cie obu tarcz klowych sprzegla klowego. PL