Przy obrabianiu gumy wulkanizowanej w walcarce otrzymuje sie produkt lany, a nie plastyczna blone, jak przy obróbce gu¬ my swiezej. Produkt taki nie nadaje sie do otrzymywania z niego jednorodnych mie¬ szanin gumowych, wobec czego trzeba go poddawac odpowiedniej obróbce* Klasyczne sposoby mieszania odpad¬ ków gumowych w celu otrzymywania mie¬ szanin gumowych sa nastepujace.A. Sposób mikrej regeneracji zasado¬ wej Marksa.B. Sposób mokrej regeneracji kwasnej Mitchella, stosowany zwlaszcza wtedy, gdy produkt regenerowany stosuje sie do wy¬ robu kabli, W sposobie mokrym regeneracji zasado¬ wej gume wulkanizowana ogrzewa sie pod wysokim cisnieniem w przeciagu 10 — 20 godzin z lugiem sodowym, po czym zobo¬ jetnia sie ja, myje i suszy.Obydwa sposoby sa kosztowne z powo¬ du dlugotrwalej obróbki i zuzywania duzej ilosci produktów chemicznych.Poza tym wielka niedogodnoscia jest to, ze wlókna przedzalnicze, czesto znajduja¬ ce sie w odpadkach gumowych, rozpuszcza¬ ja sie w cieczy zasadowej lub kwasnej i zo¬ staja zupelnie stracone.Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu regenerowania na sucho, dzieki któremu z odpadków gumowych otrzymuje sie w spo*¦\ sob bardziej prosty i tanszy produkt rege¬ nerowany równiez wysokiej jakosci jak i prodtikt, otrzymywany sposobem zasado¬ wym lub kwasnym na mokro* Sposób wedlug wynalazku polega n& tym, ze gume wulkanizowana ogrzewa sie w atmosferze zasadowej lub kwasnej, po¬ wodujacej pecznienie gumy, w temperatu¬ rze wyzszej od zwyklej temperatury wul¬ kanizacji w przeciagu takiego czasu, ze ma¬ terial staje isie plastyczny.Sposobem wedlug wynalazku otrzymu¬ je sie bardzo dobry produkt regenerowa¬ ny w temperaturze sto^upkoam xutskUj- w przeciagu mniej wieoej dmKEh gocLain. fiez stosowania cisnienia i pary. Mozna rów¬ niez wykonywac sposób wedlug wynalazku stosujac paste pod: cisnieniem, lecz na ogól nie jest tó konieczne. Dobre wyniki spo¬ sobu mozna przypisac tej okolicznosci, ze czynniki zasadowe lub kwasne pod postacia gazu lub pary, powodujace pecznienie, przenikaja az do wnetrza kawalków gumo¬ wych latwiej, niz ciecz zasadowa lub kwa¬ sna wedlug znanych sposobów Marksa lub Mitchella, tak iz material wzdyma sie i przetwarza sie na mase plastyczna, która najczesciej posiada budowe gabczasta.Srodki, odpowiednie do otrzymywania zasadowej atmosfery speczniajacej, stano¬ wi amoniak lub zasady organiczne, nato¬ miast atmosfere kwasna, powodujaca pecz¬ nienie, mozna wytwarzac uzywajac np. do¬ statecznie lotnych kwasów organicznych.Wszystkie te substancje sa w stanie gazu lub' pary w temperaturze i w warunkach obróbki odpadków gumowych lub tez prze¬ twarzaja sie na gaz lub pare podczas ob¬ róbki. Do utrzymywania stalej atmosfery zasadowej lub kwasnej podczas obróbki wystarcza- bardzo male ilosci tych sufc stancji. Najlepiej jest jednak stosowac mieszanine substancji organicznej o dzia~ laniu speczniajacym i substancji zasadowej lubkwasnej, które sa w stanie-gazu lub par w warunkach obróbki. Organiczne czynni¬ ki speczniajace sa to weglowodory. Doda¬ tek tych substancji w ilosci np. V2% wagi odpadków gumowych jest juz wystarcza¬ jacy.Substancje, wymienione wyzej, sa poda¬ ne- f#lko tytulem, przykladu, moznai bowiem do speczniania gumy stosowac inne czynni¬ ki, które sa w stanie gazu lub pary w tem¬ peraturze i warunkach obróbki.Nie jest rzecza konieczna, zeby srodki o dzialaniu zasadowym lub kwasnym, jak równiez* SE(dfii speczniaiape byly dodawane w postaci gotowej. Niekiedy srodki te sa juz obecne w odpadkach gumowych. Srodki trsi% by£ róiwnfeL dbdawane pod postar cia substancji, która zawieraja skladniki o dzialaniu zasadowym lub kwasnym.Jedna z korzystnych odmian- przepro¬ wadzania sposobu wedlug wynalazku pole¬ ga na wytwarzaniu atmosfery zasadowej przez- umieszczenie w kotle lub kadzi sub- staacjiy która w warunkach obróbki wydzie¬ la lub wyzwala amoniak. Materialem odpo¬ wiednim do tego celu jest weglan amono¬ wyf który przetwarza sie na pare, zlozona z produktów dysocjacji weglanu, a miano¬ wicie amoniaku i dwutlenku wegla. Atmo¬ sfera, w której ogrzewane sa odpadki gu¬ mowe, pozostaje wiec zawsze zasadowa, co wywiera bardfco korzystny wplyw na wla¬ sciwosci regenerowanego produktu. Dwu¬ tlenek wegla wywiera równiez korzystny wplyw na obróbke, gdyz gaz ten jest obo¬ jetny i chroni material przed utlenianiem.Sposób ten wykonywac jest najlepiej w kadzi zamknietej, zawierajacej mszadzemia do ogrzewania materialu. Uskuteczniaj sie to najlepiej przez, utrzymywanie goracych par uplastyczniajacych stale w ruchu, dzie¬ ki czemu pary te przenikaja bardzo latwo i intensywnie az do srodka duzych kawal¬ ków odpadków, tak iz nie ma potrzeby kru¬ szenia lub mielenia materialu, podlegajace¬ go regeneracji.Jak wiadomo, wedlug wszystkich spo¬ sobów regeneracji chcac otrzymac nieza- — 2 —wodnie,produkt jednorodny nalezy stoso¬ wac mielenie odpadków gumowych. W kaz¬ dym razie ta obróbka mechaniczna wyma¬ ga wielkiego nakladu energii i specjalnych urzadzen, wobec czego sposób ten jest bar¬ dzo kosztowny. Sposób wedlug wynalazku pozwala na regenerowanie starych przed¬ miotów z gumy wulkanizowanej, zawiera¬ jacych lub nie zawierajacych materialów wlóknistych, bez potrzeby mielenia ich, co jest bardzo wazne w praktyce.Inna wazna zaleta regenerowania od¬ padków gumowych w stanie nie zmielonym polega na tym, ze material po regenerowa¬ niu moze byc wyjety wprost z kotla bez potrzeby specjalnego ochladzania. Znanym jest faktem, ze odpadki gumowe w stanie mialkiego rozdrobnienia utleniaja sie latwo w wysokiej temperaturze, tak iz nastepuje niekiedy spontaniczne zapalanie sie ich.Gdy odpadki nie sa mielone, to utlenianie odbywa sie znacznie wolniej, tak iz nie ma potrzeby ochladzania materialu do stosun¬ kowo niskiej temperatury przed wystawie¬ niem na dzialanie powietrza.Poniewaz odpadki wulkanizowane sa o- grzewane w atmosferze prawie suchej, ma¬ terial wychodzi z kotla w stanie suchym, w przeciwstawieniu do produktu, otrzymy¬ wanego zwyklymi sposobami regeneracji mokrej, wtedy bowiem gunia po regeneracji powinna byc suszona. W tym przypadku produkt po ogrzaniu z ciecza zasadbwa lub kwasna powinien byc zobojetniony i prze¬ myty, aby usunac zawarta w nim zasade lub kwas. W kazdym razie stosujac sposób we- dlug wynalazku nie ma potrzeby zobojet¬ niania i przemywania, gdyz substancja za¬ sadowa lub kwasna w stanie gazu lub pary ulatnia sie calkowicie przy otwieraniu kotla, w którym ogrzewane sa odpadki gu¬ mowe. Przedmioty, zawierajace materialy wlókniste, np. opony samochodowe, sa re¬ generowane sposobem wedlug wynalazku bardzo ekonomicznie, chociaz bowiem ma¬ terial wlóknisty ulega zmianie pod dziala¬ niem suchej atmosfery zasadowej lub kwa¬ snej, to jednakze nie zostaje usuniety, tak iz material wlóknisty pozostaje w produk¬ cie regenerowanym jako obojetny organicz¬ ny material wypelniajacy, w przeciwien¬ stwie do zasadowego sposobu Marksa lub kwasnego sposobu Mitchella, w których material wlóknisty ulega hydrolizie pod dzialaniem cieczy zasadowej lub kwasnej i zostaje calkowicie stracony po przemyciu.Inny nieoczekiwany wynik sposobu we¬ dlug wynalazku polega na tym, ze przy re¬ generowaniu takich przedmiotów, jak opo¬ ny samochodowe, sposobem zasadowym lub kwasnym na sucho, opisanym powyzej (bez mielenia), mozna po ogrzaniu latwo roz¬ dzielic ich powloke toczna i kadlub, tak iz w kazdym zabiegu obróbki otrzymuje sie zarówno regenerowany produkt powloki tocznej, jak i kadluba. W zwyklych sposo¬ bach chcac otrzymac produkt regeneracji powloki tocznej opony nalezy oddzielic ja od kadluba przy pomocy odpowiedniej ma¬ szyny przed1 regeneracja, co jest czynno¬ scia kosztowna i nie dajaca nigdy pewnosci otrzymania powloki tocznej calkowicie wolnej od tkaniny. W porównaniu ze spo¬ sobem mokrego regenerowania zasadowego lub kwasnego opisany wyzej sposób suchy, zasadowy lub kwasny posiada zalety na¬ stepujace.I.n Nie ma potrzeby stosowania wyso¬ kiego cisnienia ani wprowadzania wody lub pary do kotla. Energia, niezbedna do porusizania atmosfery roboczej, jest bar¬ dzo mala. 2. Nie ma potrzeby mielenia lub kru¬ szenia odpadków gumowych. 3. Nie ma potrzeby zobojetniania i przemywania odpadków gumowych po ob¬ róbce, gdyz substancje zasadowe lub kwa¬ sne, uzyte w tym przypadku, ulatniaja sie z kotla w postaci pary po regeneracji. 4. Odpadki gumowe, obrabiane w wiek¬ szych kawalkach, moga byc ochlodzone w krótkim czasie bez obawy utlenienia ich. — 3 —5. Material regenerowany otrzymuje sie w stanie suchym, a wiec nie wymaga on suszenia. 6. Material wlóknisty, znajdujacy sie w odpadkach gumowych, nie zostaje usu¬ niety wskutek obróbki, dzieki czemu nie ma zadnej straty. 7. Czas trwania obróbki wynosi zaled¬ wie Yio czasu trwania sposobu zasadowe¬ go Marksa lub sposobu kwasnego Mitchella. 8. Cala obróbka moze byc uskutecz¬ niana w urzadzeniu prostym i wymaga malego nakladu pracy, tak iz koszt wlasny produktu regenerowanego wedlug wyna¬ lazku jest znacznie nizszy, niz przy innych sposobach regenerowania. 9. Wobec stosunkowo niskiej tempera¬ tury podczas obróbki i krótkiego czasu jej trwania produkt jest lepszy i posiada lep¬ sze wlasciwosci mechaniczne anizeli znane produkty regeneracji, otrzymane sposobem Marksa lub Mitchella. Co do starzenia sie, to wlasciwosci gumy regenerowanej sa do¬ skonale, gdyz odpadki nie sa narazone na dzialanie czynników utleniajacych ani pod¬ czas regeneracji, ani po niej. 10. Lugowanie acetonem produktu re¬ generowanego jest znacznie prostsze, niz wszelkich innych produktów regeneracji, znajdujacych sie w handlu, gdyz pary upla¬ styczniajace sa usuwane z kotla przy kon¬ cu regenerowania, aJ wiec nie pozostaja w produkcie regenerowanym, jak w przypad¬ ku wszelkich innych sposobów regenerowa¬ nia. Produkt regenerowany, otrzymany tym sposobem, nie ma wygladu produktu rege¬ nerowanego, co nalezy przypisac temu, ze po regeneracji usuwa sie pary z kotla.Wynalazek jest objasniony ponizej na przykladzie.Kociol lub kadz napelnia sie np. calymi oponami samochodowymi i ogrzewa sie do mniej wiecej 225°C. Na poczatku pracy o- twór wylotowy jest otwarty, aby powietrze moglo uchodzic z kotla. Nastepnie dodaje sie pewna ilosc amoniaku lub weglanu a- monowego, wystarczajaca do utrzymania atmosfery zasadowej podczas obróbki. Jed¬ noczesnie do kotla wprowadza sie weglo¬ wodory, np. parafine, w stosunku % — \% wagi odpadków. Nastepnie uruchomia sie mieszadlo.Mieszanina gazu zasadowego o dziala¬ niu speczniajacym krazac w kotle dziala na opony, które w krótkim czasie staja sie plastyczne.Guma powloki tocznej staje sie najcze¬ sciej gabczasta, a material wlóknisty i ka¬ dlub zostaja zmienione przez atmosfere za¬ sadowa w ten sposób, ze moga byc pózniej wprowadzone latwo pod postacia proszku do produktu regenerowanego przy pomocy walcarki.Gdy material jest juz uplastyczniony w dostatecznym stopniu, co zazwyczaj na¬ stepuje po dwóch godzinach, otwór wylo¬ towy otwiera sie tak, aby para o- odczynie zasadowym mogla ulatniac sie. Kociol po¬ zostaje otwarty przez pewien czas, a ma¬ terial zostaje dostatecznie ochlodzony. Po¬ wloka toczna moze byc wówczas latwo od¬ dzielona od kadluba.Przy regeneracji sposobem kwasnym zastepuje sie amoniak ltub weglan amono¬ wy kwasem organicznym, np. kwasem stea¬ rynowym, który w warunkach obróbki przetwarza sie na pare, dzieki czemu atmo¬ sfera posiada reakcje kwasna przez caly czas trwania obróbki.Zewnetrznie opony obrobione sa malo zmienione. Opony te sa zupelnie suche, moga byc jednak latwo przeksztalcone w walcarce na bardzo cienka i gladka blone.Sposób wedlug wynalazku daje dbbre wyniki przy stosowaniu temperatury 150— 250° C i przy ogrzewaniu w przeciagu 75— 150 mkiut w zaleznosci od temperatury i nodizaju obrabianych odpadków. Sposób nie ogranicza sie jednak do podanych temperatur oraz okresu trwania obróbki i moze byc wykonywany równiez inaczej. — 4 — PL