Wynalazek obejmu j e zmniej szaj ace szybkosc przekladnie trybowe, nadajace sie przedewszystkiem do przenoszenia sily tur¬ bin, lub innych szybkobieznych silników na wzglednie wolno obracajace sie maszyny i ich czesci, jak okretowe sruby, pociagowe kola parowozu i t. d.Wynalazek dazy do automatycznego i równomiernego podzialu cisnienia na scze- pione zeby kól przekladni.W tym celu starano sie jedno z kól ze¬ batych albo jedno z grup takich kól, uczy¬ nic przesuwalnem w stosunku do pozosta¬ lego kola lub grupy. Przesuwalnosc kól pociagala jednak szereg zjawisk niepoza¬ danych.Wynalazek pozwala uniknac tych nie¬ dogodnosci, chociaz polega równiez na za¬ stosowaniu przesuwalnych kól zebatych.Ruchliwosc trybu osiaga sie w ten sposób, ze wal danego kola lub danej grupy kól umieszczony zostaje w pochwie, która przy pomocy lozyska kulkowego moze obracac sie wokolo srodka walu drugiego kola ze¬ batego. Ruchoma pochwa opiera sie zapo- moca lozyska kulkowego o wewnetrzna po¬ wierzchnie wydrazonego walu, ruchy zas pochwy powstaja przez dzialanie pretów, w pewnych okreslonych granicach.Zalaczony rysunek przedstawia przy¬ klad wykonania. Przekrój podluzny me¬ chanizmu przedstawia fig. 1, widok zboku fig. 2, fig. 3 uwidocznia rzut poziomy cze¬ sci mechanizmu.$ Polaczony z szybkobieznym silnikiem wal 5 (fig. 1] posiada kola trybowe 4 i 6, które przenosza sile na wal 7. Wal ten po¬ siada lozysko 8 i polaczony j#sfc, z maszyna, jak sruba pociagowa, os patowozu i t. d., która obraca sie z mniejsza szybkoscia. Po* laczenie to moze byc bezposrednie albo po¬ srednie przy pomocy trybów poihocni- czych.Wal 3 umieszczony jest w pochwie 2 obracajacej sie wokolo stozkowego lejka 5 kola 4, wsktltek tfejgó, ze lejek znajduje sie we wnetrzu walu 7, z którym laczy sie przy pomocy kulkowegolozyska//. Niduwzgled¬ niajac walu 3, umolfcliwloiiy bylby wolny obrót pochwy w dowolnym kierunku kolo osi 7. Aby zatrzymac obrót pochwy, przy pracy trybów 6 i 4, zastosowany jest pret 9 (fig' 2), który ogranicza ruch pochwy. Pret 9 jest prostopadly do przechodzacej przez osie walów plaszczyzny. By umozliwic rów¬ nolegle do tej plaszczyzny ruchy pochwy, pochwe unieruchamia sie lezacym wwymie¬ nionej plaszczyznie pretem TO. W ten spo¬ sób pochwa zostaje trzymana tak, ze moze poruszac sie wylacznie w plaszczyznie pro¬ stopadlej do przeprowadzonej przez osie walów plaszczyzny. Ruchwtej plaszczyznie moze powstac w granicach niezbednych dla uti-zyttmnia prawidlowego ukladu sczepló- nych kól trybowych. Miejsca przymoco¬ wania pretów do pochwy powiiuiy znajdo¬ wac sie na osi jc, x (fig. 3) lub w jej po¬ blizu, poniewaz pochwa powinna poruszac sie wokolo tej linji. Wal 3 i kola trybowe zastepuja w dzialaniu pret 10, przez to drazek ten nie jest koniecznie po¬ trzebny.Jezeli polaczony z walem 3 silnik posia¬ da skraplacz (kondensator), najlepiej przy* mocowac pret 9 do skraplacza, zeby utrzy¬ mywac temperature struny na takiej wyso¬ kosci, aby zmiany temperatury przewodu, laczacego silnik ze skraplaczem, odpowia¬ daly wahaniom temperatury pretu i nie wy¬ wolywaly naprezen wskutek zmiany dlugo¬ sci od nagrzewania sie preta.Poniewaz grupa kól trybowych 6, z za¬ wierajaca ja pochwa ma posiadac pewna ruchliwosc, nalezy wal 3 podzielic na dwie lub wiecej czesci, aby potrzebna ruchliwosc odbywac sie mogla bez przeszkód. W tym celu wal posiada kilka sprzegiel, naprzyklad przeponowych sprzegiel 20, sprawiajacych, ze kola z pochwa moga przesuwac sie do pewnego stopnia w stosunku do silnika.Sprzegla ftioga byc zastosowane w miej¬ scach zgiec walu, albo po obu stronach kól trybowych. ftysunek przedstawia kola trybowe o srubowo wycietych zebach. Mozna jednak stosowac kola o zebach prostych.Urzadzenie powyzsze odznacza sie au- tomatycznem ustawianiem sie przy pracy i ta zaleta, ze jest niezalezne od wyginania sie walu 7. Jezeli wal 7 ulegnie pewnemu odchyleniu, odchylenie to udziela sie calej przekladni, poniewaz punkt obrotu jej lezy wlasnie na tym wale. Wygiecie walu nie wplywa przez to na prawidlowosc wspól¬ pracy kól zebatych.Przedstawiona na rysunku przekladnia moze stanowic prawa czesc symetrycznej wedlug linji y, y, przekladni. W takim ra¬ zie silnik laczy sie z walem 3 miedzy prze¬ kladniami 6 i przeponowemi sprea&Uaai 2Q. PL