PL26666B1 - Sposób obróbki powierzchni przedmiotów z zelaza lub stopów zelaza przed umieszczaniem na nich powlok z farby, lakieru i podobnych materialów. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy obróbki powierzchni przedmiotów z zelaza lub sto¬ pów zelaza przed umieszczaniem na nich powlok, np. z farby i lakieru, w celu po¬ wiekszenia przyczepnosci powloki z farby lub lakieru, co zapewnia dluzsze trwanie tych powlok. Ponadto pod takimi powloka¬ mi nie nastepuje niepozadane ,,rdzewienie od spodu"1, nawet w razie uszkodzenia tej powloki.Dzieki obróbce sposobem wedlug wyna¬ lazku warstwa farby lub lakieru moze byc cienka, a mimo to posiadac silny i dlugo trwajacy polysk.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze powierzchnie przedmiotów metalo¬ wych przed nalozeniem powloki obrabia sie rozcienczonymi roztworami kwasu chro¬ mowego, zawierajacymi nieznacznie ilosci anionów chlorowcowych lub lamiomów kwa¬ su zeiazicyjanowodbrowego jako aktywato¬ rów.Sposób wedlug wynalazku rózni sie od licznych znanych sposobów obróbki po¬ wierzchni przedmiotów metalowych, takze i zelaznych, samym kwasem chromowym albo kwasem chromowym z róznymi dbdatkami tym, ze stosuje sie rozfrzedzony, okolol 0,2 — 12%-owy roztwór kwasu chramowejgO', za¬ wierajacy ponadto wyzej wspomniane akty¬ watory. Obróbka tym roztworem nie nada¬ je obrabianej powierzchni zelatenej zadlnej znaczniejszej odpornosci na niagryzamie, natomiast dzialanie tej obróbki ujawnia siedopieto przez, polepszona wlasciwosci po- wfófcf zfartey, lakierti it&, która wykazuje lepsza przyczepnosc i mniejsza sklonnosc do odskakiwania, przy czym obróbka ta za¬ pobiega nagryzaniu pod warstwa powleka¬ jaca.Aniony inne niz wyzej wspomniane nie wykazuja tegk dzialania, np. aniony siar- ozianowe nie dzialaja zupelnie. W slab¬ szym stopniu wykazuje dzialanie aktywu¬ jace anion azotowy. Aniony azotynowe i ze- lazocyjamowe utleniaja sie natychmiast two¬ rzac jony azotanowe i zelazicyjanowe, sa wiec im równowazne.Obecnosc nieznacznych ilosci innych a- nionów jest na ogól nieszkodliwa i nie ma istotnego znaczenia. Jednak wolne kwasy silniejsze od kwasu chromowego nie powin¬ ny by€ wcaSfe obecne lub tez moga byc obec¬ ne w nieznaicznej tyllko ilosci. Ilosc tych- kwasów nie powinna przekraczac jednego równowaznika kwasu chromowego. 0 ile chodzi o stezenie kwasu chromo¬ wego, to mozna juz uzyskac dobre wyniki stosujac rbztwór zawierajacy mniej wiecej 0,2% CrOv Najwieksza zawartosc Cr03 nie powinna jednak normalnie przekraczac 10 — 12% ; najlepiej jest stosowac roztwory o zawartosci 1 — 4% CrOs.Zawartosc aktywatorów winna wynosic przynajmniej 0,03 gramocrównowaznikiai a- nionu mai litr, a wiec np. przy zastosowaniu chlodtu sodki [NaCl, ciezar czasteczkowy 58) — 1,75 g, a przy zastosowaniu zelazi- cyjanku potasu [KsFeCy6, ciezar czastecz¬ kowy 330, wartosciowosc 3) — 3,3 g. Za¬ wartosc ich w kapieli winna wynosic od 1,5 do czterokrotnej ilosci wolnego kwasu chromowego. Przy wiekszej ilosci aktywa¬ tora skutecznosc dzialania roztworu zmniej¬ sza1 sie zamiast wzrastac.Chociaz na ogól stosuje sie roztwór za¬ wierajacy kw*as! chromowy (Cr03), w pew¬ nych* przypadkach zamiast wolnego kwasu chromowego mozna zastosowac calkowicie lubu czesciowo dwuchromiany metali, któ¬ rych roztwory maja idóistateczna kwasowosc, np. dtoiulchroimiany cynku lub zelaza. W tych przypadkach stosuje sie mozliwie ma¬ la ilosc aktywatora.Przy okreslaniu ilosci kwasu chromowe¬ go nalezy stosowac miareczkowanie lugiem sodowym przy uzyciu zieleni bromokrezo- lowej jako wskaznika. Wobec tego wskaz¬ nika d^wuchromiany potasowców maja od¬ czyn w przyblizeniu obojetny, wszystkie in¬ ne dwuchromiany metali — na ogól — kwa¬ sny; dwuchromian cynku ma np. kwasowosc odpowiadajaca pH= okolo 4. Pod „zwia¬ zanym kwasem chromowym" nalezy rozu¬ miec wiec róznice miedzy calkowita iloscia kwasu chromowego a iloscia wolnego kwasu chromowego, oznaczona jak wyzej.Powierzchnia metalu, obrobiona spo¬ sobem wedlug wynalazku, albo nie wykazu¬ je zadnych zmian zewnetrznych, albo na¬ biera slabego przezroczystego zóltawego zabarwienia, albo tez posiada na sobie bar¬ dzo cienka zólta lulb brunatna warstwe, przy czym ten wyglad zewnetrzny jest za¬ lezny od skladu, stezenia i temperatury roztworu oraz od czasu obróbki i rodzaju obrabianego metalu- Ponizej podaje sie kil¬ ka przykladów przeprowadzania sposobu wedlug wynalazku, Przyklad L Przedmiot z blachy stalo¬ wej, np. blotnik samochodowy, po oczysz¬ czeniu go w znany sposób od rdzy, brudu, oleju itd. umieszcza sie w kapieli posiada¬ jacej temperature najlepiej 50 — 95° (mniej wiecej 80°) i nastepujacy sklad: kwasu chromowego^ {Cr03J 1 kg, soli kuchennej (NaCl) 2 kg, wody 97 kg.Po' obróbce trwajacej okolo 1 minuty przedmiot plucze sie, suszy, a nastepnie w znany sposób lakieruje. Warstwa powloki przywiera do przedmiotu, poddanego takiej obróbce, znacznie mocniej i ma mniej sklon¬ nosci db odpryskiwania oraz jest znacznie — 2 —trwalsza* Przaedmiot, obrobiony sposobem wedlug wynalazku, przy próbie nagryzania, i*g» za pomoca znanego sposobu natryski¬ wania roztworem soli, wykazuje 2 — 10 ra¬ zy wieksza (zaleznie odi uzytego gatunku blachy stalowej) odpornosc na nagryzanie, niz bez obróbki kwasem chromowym.Roztworem tym, ewentualnie zgeszczo- nym, mozna pokirywac powierzchnie przed¬ miotów takze na zimno w dowolny sposób, np. za pomoca pedzla albo pistoletu naitry- skowego przy czym warstwie roztworu po¬ zwala sie dzialac 5 — 15 minut.W przeciwienstwie do innych sposobów, np* do fosforanowego sposobu ochrony od rdzy, sposób wedlug wynalazku posiada te duza zalete, ze ani naczynie do kapieli, przewaznie wykonane z blachy stalowej, ani wezownice ogrzewajace nie pokrywaja sie osadami.Przyklad* 11. Inny roztwór, nadajacy sie, zwlaszcza do obróbki miekkiego zelaza, moze miec sklad nastepujacy: kwasu chromowego(CrOs) 0,6 kg, chlorku zelazowego (FeCl3) 0,84 kg, soli kuchennej (NaCIJ 0,9 kg, wody 97,66 kg.Przyklad III. W pewnych przypad- pach mozna stosowac roztwory, w których cala ilosc kwasu chromowego znajduje sie w postaci dwuchromianów odpowiednich metali. Roztwory takie nadaja sie tylko do obróbki powierzchni metali latwiej ulegaja¬ cych nagryzaniu, np. pewnych gatunków stali. Powierzchnia przedmiotów, obrabia¬ na takimi roztworami, powinna byc oczysz¬ czona z oleju, tluszczu i podobnych zanie¬ czyszczen. Roztwór taki moze miec sklad nastepujacy: kwasu chromowego (Cr03) 3,00 kg, tlenku cynku (ZnO) 1,22 kg, soli kuchennej (NaCIJ 0,40 kg, wady 95,38 kg.Sposób obróbki jest taki sam, jak podano w poprzednich przykladaek Jezeli obra¬ bia sie przedmioty oczyszczone bardzo sta¬ rannie, np. w parowym aparacie odtluszcza¬ jacym, to obróbka tym roztworem daje bar¬ dzo dobre wyniki.Oczywiscie kapiele moga sie znajdowac w handlu takze i w postaci suchej lub ste¬ zonej.Zamiast zanurzania przedmiotów do go¬ racej kapieli mozna pokrywac zimne albo gorace przedmioty roztworami, ewentualnie zgeszczonymi, w dowolny inny sposób, np; za pomoca maszyn do plukania, przy czym nalezy wziac pod uwage, ze przy stosowaniu nizszej temperatury trzeba odpowiednio przedluzyc czas oddzialywania albo stoso¬ wac roztwory bardziej stezone.Jak wspomniano, sposobem wedlug wy¬ nalazku niniejszego osiaga sie nie tylko lep¬ sze przywieranie i trwalosc powlok, lecz równoczesnie za pomoca bardzo cienkich powlok z farby lub lakieru uzyskuje sie sil¬ ny i trwaly polysk. Polysku tego nie mozna osiagnac stosujac inne sposoby, np. stosu¬ jac kapiele z zawartoscia fosforanów, po¬ niewaz warstwy fosforanowe, nawet naj¬ ciensze, sa do tego celu zbyt grube i kry¬ staliczne. Sposób wedlug wynalazku moze byc stosowany takze do obróbki powierzch¬ ni przedmiotów powlekanych tylko na pe¬ wien czas, np. farbami klejowym^ ole¬ jem itd.Zwiekszenie sily przywierania i dlugo¬ trwalosci powlok z farb, lakierów itd., uzy¬ skane sposobem wedlug wynalazku niniej¬ szego, odpowiada mniej wiecej takiemu zwiekszeniu, uzyskiwanemu tak zwanym sposobem „bonderyzacji", polegajacym na wytwarzaniu warstw fosforanowych zawie¬ rajacych miedz. Sposób wedlug wynalazku posiada w porównaniu z tym znanym spo¬ sobem nie tylko zalete wiekszej prostoty, taniosci i szybkosci przeprowadzania go, ale równiez i te zalete, ze powloka z farby, la¬ kieru itd. na blachach, obrobionych sposo¬ bem wedlug wynalazku niniejisizego, posiada — 3 —znacznie wieksza wytrzymalosc na zgina¬ nie. PL

Claims (6)

1. Zastrzezenia patentowe, 1. Sposób obróbki powierzchni przed¬ miotów z zelaza, lub stopów zelaza, przed u- mieszGzaaiem na nich powlok z farby, la¬ kieru i podobnych materialów, znamienny tym, ze na powierzchnie te dziala sie 0,2 — 12% -owym roztworem kwasu chromowego, zawierajacym, jaiko aktywatory, aniony kwasów ohlorowcowoidorowych albo kwasu zelazicyjanowoidorowego, po czym przed¬ mioty plucze sie i suszy.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, w przypad¬ ku stosowania roztworów zawierajacych kwa&y silniejsze od kwasu chromowego, znamienny tym, ze kwasy te stosuje sie naj¬ wyzej w ilosci równowaznej ilosci kwasu chromowego.
3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienny tym, ze stosuje sie aktywator w ilo¬ sci, która wynosi od jednej piatej do- czte¬ rokrotnej ilosci kwasu chromowego, nie mniej jednak, niz 0,03 mola w litrze.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 1 — 3, zna¬ mienny tym, ze zamiast wolnego kwasu chromowego stosuje sie calkowicie albo czesciowo dwuchromiany metali, najlepiej o odczynie kwasnym, np. dwuchromiany zelaza, cynku, kadmu lub podobnych metali.
5. 5. Sposób wedlug zasitrz. 1 — 4, zna¬ mienny tym, ze obróbke przeprowadza sie w temperaturze podwyzszonej, np. 70 — 90°.
6. 6. Sposób wedlug zastrz. 1 — 5, zna¬ mienny tym, ze stosuje sie wodny roztwór zawierajacy 0,5 — 5% chlorku sodu. Cr03 i 0,25 — 20% James Harvey Grawell. Zastepca: Inz. M. Broikman, rzecznik patentowy. 1 ^^L^S-^l t)ruk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL