Przedmiotem wynalazku niniejszego jest urzadzenie do wyrobu nici dzianych z dwóch lub wiekszej liczby nitek. Urzadze¬ nie to posiada prosta budowe i jest tanie.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy¬ konania urzadzenia wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wy¬ nalazku w widoku z boku i czesciowo w przekroju, fig. 2 — w widoku z przodu i czesciowym przekroju, fig. 3 — w przekro¬ ju wzdluz linii /// — /// na fig. 1, fig. 4 — schematycznie calkowite urzadzenie w wi¬ doku z boku, a fig. 5 — schematycznie na¬ rzad do unieruchomiania urzadzenia w ra¬ zie urwania sie nitki.Stojak urzadzenia (fig. 4) sklada sie z dwóch ram pionowych 1 i poprzecznie 2 o ksztalcie ceowników, przy czym do przed¬ niej górnej poptrzecznicy przymocowana jest za pomoca srub 4 oslona 3 glowicy u- rzadzenia (fig. 1). W podobny sposób przy¬ mocowana jest do tylnej górnej poprzecz- nicy podstawa 5 doi kopek 6. Na dolnej po- przecznicy osadzona jest niciarka 7 znane¬ go wykonania. Cyfra 8 oznacza napedowe kolo pasowe, uruchomiane za pomoca do¬ wolnego silnika. Ruch obrotowy tego. kola jest przenoszony za posrednictwem, pasa o przekroju trapezowym 9 i krazka pro- wadniczego 10 ma krazek 11 osadzony luz¬ no na wale napedowym 12 glowicy (fig. 1).Krazek 11 stanowi wraz z krazkiem 13 sprzeglo cierne, przy czym krazek 13 prze- suwajac sie w kierunku osi walu 12 uru¬ chomia po docisnieciu sie do krazka 13 ni- ciarke 7 za pomoca pasa 14 i krazka 15.Na oslonie 3 umieszczone jest-'lozysko 16 walu 12, a na tym wale osadzone jest ze¬ wnatrz tego lozyska kolo zebate 17, zaze¬ biajace sie z kolem zebatym 19, zaklino¬ wanym na walku 18. Kolo 19 jest polaczo¬ ne na stale z kalem zebatym 20, które za¬ zebia sie z kolem 21 walu 22 glowicy.Waly 18, 22 sa osadzone w oslonie 3 wzglednie w jej pokrywie 23.Na wale 22 zamocowany jest beben 24, zaopatrzony w rowek prowadniczy 25 do igiel 27, zaopatrzonych w stopy 26 (fig. 2).Czesci robocze igiel (koniec haczykowaty i jezyczek) sa skierowane ku wewnatrz u- rzadzenia. Urzadzenie posiada tylko dwie igly 27, które sa umieszczone przeciwlegle do plaszek 28, przesuwajacych sie w oslo¬ nie 3 w kierunku pionowym i ustawianych w polozeniu pozadanym. Zmiany polozenia plaszek w celu zmiany dlugosci oczek do¬ konywa sie w znany sposób, a mianowicie za pomoca czopa 29 plytki 30, wsunietego w ukosny rowek ptaszki 28, przy czym do przesuwania plytki 30 sluzy sruba 31 i kól¬ ko reczne 32.Na lozysku 16 osadzona jest podstawa 33, zaopatrzona w plyte 34 (fig. 1 i 2), do której przymocowane sa wsporniki 35, 36 walu 37. Na wale 37 zaklinowany jest wai- lec 38, a powyzej tego walca umieszczony jest w lozysku 40, osadzonym na wspor¬ niku 36, walec 39, który jest umieszczony na wale 41, obracajacym sie na czopie 42 lozyska 40, tak iz walec 39 moze byc obra¬ cany w góre naokolo tego czopa. Poprzez trzpienie 43 wspornika 36 przeprowadza sie z cewek z przedza cztery nitki 44 (fig. 1), a mianowicie pomiedzy walcami 38, 39.Wewnatrz lozyska 16 zaklinowane jest na wale 12 stozkowe kolo zebate 45, zaze- biajace sie ze stozkowym kolem zebatym 46, osadzonym na wale'87, na którym za¬ mocowane jest zewnatrz oslony 3 kolo ze¬ bate 48. Kolo» to zazebia sie z kolem 49 wa¬ lu 50 osadzonego w oslonie 51. Kolo zebate 49 jest polaczone z tarcza cierna 52, wspól¬ dzialajaca zBi posrednictwem kola ciernego 53 z tarcza cierna 54 zamocowana na wale 37. Kolo 53 obraca sie swobodnie na gór¬ nym gladkim koncu sworznia srubowego 55, nie przesuwa sie jednak na tym sworzniu.Sworzen 55 jest wsrubowany w tuleje 66, która obraca sie w lozysku 57, polaczonym z trzpieniem 58, umieszczonym w pewnej odleglosci od lozyska 16. Do prowadzenia tulei 56 wraz ze sworzniem 55 i kolem 54 sluza widelki 59, obejmujace wal 37 i osa¬ dzone luzno na kole 53. Zmiane polozenia sworznia 55 osiaga sie za pomoca galki mo- letowanej 60. Na oslonie 63 zamocowane sa cztery predki 61 z drutu, odpowiednio do liczby nitek, przeprowadzanych przez pier¬ scienie, znajdujace sie na górnych kon¬ cach precików. W tulei 62 pokrywy 23 osa¬ dzona jest oslona 63 mechanizmu napedo¬ wego przesuwaczy nici. Polozenie oslony 63 w tulei 62, a mianowicie w kierunku pio¬ nowym moze byc regulowane za pomoca sruby 62'. Wal 22 jest przeprowadzony przez tuleje 62 i oslone 63, a na koncu tego walu umieszczone jest kólko reczne 64. Ko¬ lo zebate 65, zaklinowane na wale 22 (fig. 1, 2, 3), zazebia sie z dwoma przeciwlegly¬ mi kolami zebatymi 66, 66', które sa pola¬ czone na stale z dwoma kolami 67V 63' o mniejszej srednicy, umieszczonymi ponize] kól 66, 66' i zazebiajacymi sie z kolami 68, 68f. Kola 66, 66', 68, 68' sa umieszczone w oslonie 63, a przez ich walki 69 o ksztalcie rutek przeprowadzone sa nitki z precików 61. Na kazdym z kól 67, 67' i 68, 68' osa¬ dzony jest przesuwacz nici 70, przy czym przesuwaoze te w polozeniu wedlug fig. 2 i 3 sa skierowane po dwa przesuwacze je¬ den przeciw drugiemu. Widelki 71 z drutu, zamocowane na oslonie 63, obejmuja pre¬ ciki 61 i zapobiegaja ich przesuwaniu sie w bok.Na wale 50 umieszczona jest wewnatrz oslony 51 plytka 72 (fig. 1 i 5) o dwóch skrzydelkach, a na wale 73, równoleglym do walu 50 i osadzonym w lozysku 16, o^ — 2 —bracajacy sie kablak 74. Ramie 75 walu 73 wchodzi w wyciecie 76 tarczy 77, zamoco¬ wanej na wale i8. Sprezyna 79 stara sie obracac wal 78 w kierunku strzalki (fig. 5), czemu zapobiega ramie 75. Ramie 80, z&- mocowame na koncu walu 78, natrafia wskutek obrotu tego walu na ukosna po¬ wierzchnie 81 krazka 13 (fig. 1) i przesuwa ten krazek wbrew dzialaniu sprezymy 86.W obracajacych sie lozyskach 82, umiesz¬ czonych na oslonie 51, osadzone sa tuleje 83, w których przesuwaja sie preciki 84.Haczykowate konce górne precików sa na¬ suniete na nitki 44, przy czym dolne konce precików sa zagiete kilkakrotnie, posiada¬ ja wiec wieksza grubosc niz ich górne konce.Do oslony 3 przymocowane sa dwa sworznie 87, skierowane w dól, po których przesuwa sie wspornik 88, zaopatrzony w dwa ramiona 89 i ustalany w pozadanym polozeniu na wale 90. Na koncach tego wa¬ lu osadzone sa krazki 91. Wal 90 jest na¬ pedzany walem 37 za, posrednictwem kola lancuchowego 94, lancucha 93 i kola lan¬ cuchowego 92. Na ramionach 89, obracaja sie naokolo czopów 95 raimiona 96, zaopa¬ trzone w kirazki 97, które przylegaja do krazków 91 dzieki oddzialywaniu ciezar¬ ków 99 ma linki 98. Krazek sznurowy 100 osadzony na wale 90 obraca za pomoca linki 101 i krazka 102 wal 103. Wal 103 jest osadzony w lozysku 104, ustalanym w polozeniu pozadanym na sworzniach 87, a na srodkowej czesci tego walu osadzony iest slimak 105, zazebiajacy sie z kolem slimakowym 106 zamocowanym na wale 107, który jest osadzony jednym koncem w lozysku 104. Lozysko to posiada dwa czopy 108 na cewki 109 do nawijania. Kola cierne 110, osadzone na czopach 108, sa urucho¬ miane za pomoca kól ciernych 111', osadzo¬ nych ma wale 103. Podczas obrotu walu 107 przesuwa sie po nim plytka 112, a to wskutek osadzenia wystetm tej plytki w rowku walu. Do plytki 112 przymocowane sa widejkowate prowadniki 113 nici dzia¬ nych, otaczajace czesciowo cewki 109.Ruch obrotowy kola pasowego 8 jest przenoszony za pomoca krazka 11, krazka 13, walu 12 i kól 17, 19, 20, 21 na wal 22 glowicy, przy czym przy kazdym obrocie bebna 24 igly zostaja dwa razy przesunie¬ te w góre i w dól. Wal 37, a wiec i walce 38, 39, stanowiace narzady do doprowa¬ dzania nitek i w dalszym ciagu niniejszego opisu zwane ,,walcami do doprowadzania nitek" sa uruchomiane za pomoca prze¬ kladni zebatej 45, 46, 48, 49 i przekladni ciernej 52, 53, 54, natomiast do napedzania narzadów do odciagania nitek, w dalszym ciagu niniejszego opisu zwanych krazkami 91, 97 do odciagania nitek, sluzy przeklad¬ nia lancuchowa 94, 93, 92. Ruch obrotowy walu 90 jest przenoszony za pomoca prze¬ kladni 100, 101, 102 na wal 103, a wiec i na wal 107 i cewki 109 z nicmi dzianymi.Nitki 44 w liczbie czterech sa odwijane z cewek 6 z przedza za pomoca walców 38, 39 i przesuwaja sie przez pierscienie pre¬ cików 61, rurki 69 i pierscienie przesuwa- czy 70, które doprowadzaja nitki ku oby¬ dwóm iglom, po dwie nitki do kazdej igly, a mianowicie jedna nitke przy pierwszym przesuwaniu sie igly db góry, a druga nitke przy drugim jej przesuwaniu sie do góry.W tym celu przestswacze przybieraja po¬ lozenie wedlug fig. 3, uwidoczniajacej jed¬ no ze zmieniajacych sie stale polozen prze- suwaczy. Nic dziana jest w ten sposób od¬ prowadzana wzdluz ukosnych powierzchni plaszek 28 (fig. 2) i krazków 114 za pomo¬ ca krazków 91, 97. Calkowity przebieg dziania i odprowadzania fest widoczny z zewnatrz, co jest zaleta wynalazku. Z krazków 91, 97 przeprowadza sie przedze przez widelkowate prowadniki 113, które przesuwaja sie wzdluz plytki 112 tam i z powrotem, dzieki czemu nici dziane zosta¬ ja nawiniete na cewki 109.W celu nitkowania usuwa sie narzady do nawijania, nasuwa sie pas 14 na krazki — 3 —13, 15 i doprowadza nici dziane 4° niciar- ki 7.Przekladnia cierna 52, 53, 54 umozliwia regulowanie szybkosci doprowadzania ni¬ tek, jak tez dlugosci oczek i liczby obrotów na minute krazków do odciagania nici dzia¬ nych. W tym celu obraca sie wrzeciono 55 za pomoca galki moletowanej 60 i zmienia sie w ten sposób polozenie kola 53 wzgle¬ dem kól 52, 54, a wiec i liczby obrotów na minute walów 37, 90.W celu zmiany polozenia przesuwaczy 70 w kierunku pionowym, koniecznej przy stosowaniu igiel o odmiennej dlugosci, roz¬ luznia sie srube 62*, a dokreca sie ja po zmianie polozenia oslony 63.W razie przerwania sie nitki precik 84, zawieszony swym haczykiem 85 na nitce 44, przesuwa sie w tulei 83 w dól, przy czym jego dolny koniec przybiera poloze¬ nie, odpowiadajace polozeniu poziomemu plytki 72. Plytka ta obraca preciki 84 w bok, dzieki obracaniu sie tulei 83, przy czym obraca sie równiez kablak 74 (fig. 1 i 5), tak iz ramie 75 zostaje wysuniete z wy¬ ciecia 76, a sprezyna 79 obraca wal 78 w kierunku strzalki i przyciska ramie 80 do powierzchni 81 krazka 13 wzglednie wyla¬ cza sprzeglo cierne 11, 13. W ten sposób urzadzenie zostaje unieruchomione.Glowica urzadzenia wedlug wynalazku stanowi oddzielny zespól, moze wiec byc stosowana w niciarkach znanych. Urzadze¬ nie wedlug wynalazku moze posiadac kil¬ ka odmian. Tak np. mozna stosowac jedna plaszke do igiel lub ich wieksza liczbe.Poszczególne nitki mozna doprowadzac z rozmaitymi szybkosciami w razie podzie¬ lenia walców 38, 39 na czesci, napedzane z rozmaitymi szybkosciami, lub tez w razie zastosowania walków stopniowanych. PL