Znane sa narzedzia, sluzace do stozko¬ watego roizszerzamia otworów, wykonanych wstepnie w przedmiocie z drzewa, za po¬ moca wahliwie osadzanego' noza, przy czym na dolnym koncu narzedzia znajduje sie przesuwny narzad centrujacy, który pod¬ czas dociskania obracajacego sie narzedzia do' dna rozszerzanego otworu przesuwa sie wbrew dzialaniu sprezyny do srodka ob¬ sadki wysuwajac nóz za pomoca znanych powierzchni klinowych.Narzedzia tego rodzaju nalezy uwazac za narzedzia pomocnicze, gdyz sluza one wylacznie do stozkowatego rozszerzalna otworów, uprzednio wykonanych w przed¬ miotach z drzewa.W przeciwienstwie do znanych narzedzi wynalazek niniejszy dotyczy narzedzia do wiercenia stozkowato rozszerzonych (po¬ wiekszonych) otworów gniazdkowych w o- tworach przedmiotów drewnianych, zlozo¬ nego^ z narzedzia nawiercajacego, zaopa¬ trzonego w dwa wahliwe noze; za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku, za posred¬ nictwem kulkiawegoi lozyska oporowego wy¬ konywa sie w zwyklych otworach stozkowo rozszerzone (powiekszone) otwory gniazd¬ kowe, posiadajace klinowe zlobki (schod¬ kowe pierscienie), wykoffiaine nai sciance tych otworów, przy czym otwory te wyko¬ nywa, sie w jednym zabiegu roboczym bez wykonywania otworów wstepnych.Wynalazek polega na tym, ze w klino¬ wym wycieciu listw na noze osadzony jest przesuwnie klin, polaczony za pomoca sworznia z tulejka przesuwna, która przez napinanie kulkowego lozyska oporowego przesuwa sie do tylu wraz z klinem, wsku¬ tek czego rozsuniete zostaja listwy wraz z nozami; przeprowadzanie listw i nozy w polozenia pierwotne uskutecznia sie przez zwalnianie sprezymy naciskowej, znajduja¬ cej! sie pódl naciskiem tulejki przesuwnej.Na rysunku przedstawiono przyklad wy¬ konania narzedzia wedlug wynalazku, przy czym fig, 1 i 2 przedstawiaja czesciowy przekrój! podluzny urzadzenia o przerwanej tulei ochronnej! i bez kulkowego lozyska oporowego, w polozeniu nie czynnym, fig. 3 — czesciowy przekrój podluzny narze¬ dzia z umieszczonym na tulei ochronnej kulkowym lozyskieni oporowym, w poloze¬ niu roboczym, a fig. 4 — widok czolowy narzedzia wedlug fig. 1.Narzedzie dlo nawiercania otworów jest osadzone w tulei ochronnej i, polaczonej na stale ze skrzynka wrzeciona wiertla i prowadzonej w lozyskach i1. Narzedzie do nawiercania sklada sie z trzymaka /, z dwóch listw nozowych m, wchodzacych do tego trzymaka, i z dwóch nozy n, zamoco¬ wanych na1 listwach nozowych. Trzymak / jest polaczony na stale z wrzecionem nape¬ dowym h za pomoca tulejki nagwintowa¬ nej1 o. W trzymaku / znajduje sie podluz¬ na; szczelina p, w której mieszcza sie tylne konce listw nozowych m, wykonane w po¬ staci zawias q, przy czym listwy te sa za¬ mocowane w trzymaku za pomoca sworz¬ nia r. Przednia czesc listw nozowych zwe¬ za sie stozkowo w kierunku ku srodkowi i ku koncom, przy czym d6 kazdej z tych listw przymocowany jest srubami nóz n.Noze n zachoidlza na! siebie i sa wykonane w ten sposób, ze powierzchnie tnace sa skosne wzgledem listw nozowych, wskutek czego z jedinej strony zapobiega sie prze¬ krecaniu sie silnie obciazonych listw no¬ zowych podczas wiercenia, a z drugiej —* osiaga sie pozadany kat ciecia podczas na¬ wiercania otworów. Na bocznych powierz¬ chniach tnacych nozy mieszcza sie dwa lub wieksza liczba zabków s, które podczas na¬ wiercania otworu gniazdkowego wrzyna¬ ja sie w scianke otworu i nacinaja rowki klinowe (pierscienie schodkowe), które ulatwiaja ptactwu wspinanie sie dó góry wewnatrz otworu gniazdkowego. Listwy nozowe posiadaja w czesci tylnej klinowe wyciecie t, w którym osadzony jest prze¬ suwnie klin u, zaopatrzony w otwór, przez który przechodzi sworzen V1, laczacy klin u z tulejka przesuwna v, osadzona równiez przesuwnie nai trzymaku /. Sworzen V1 prze¬ chodzi przez szczeline w w trzymaku /, wskutek czego klin1 u w wycieciu klinowym / oraz tulejka przesuwna v na trzymaku / sa prowadzone db tylu, przy czym ich prze¬ suw jest ograniczony. Z tulejka przesuwna v polaczony jest na stale pierscien nalci- skówy x, sluzacy jednoczesnie za tulejke przesuwna i prowadzony w tulei ochronnej i. Tulejka nagwintowana o jest wyposazo¬ na w sprezyne naciskowa y, napinana za pomoca dwóch nakretek nastawnych z, osar dzonych na koncu tulejki srubowej. Jak to widac z fig. 3, nai wolnym koncu tulei o- chronnej i miesci sie przestawne kulkowe lozysko oporowe k, napinajace sprezyne y i wyposazone w kólko. Lozysko to posiada wewnatrz tulei i kolnierz naciskowy z1 a z zewnatrz — zlobek z2; kolnierz naciskowy podczas napinania; kulkowego lozyska opo¬ rowego naciska krawedz tulejki przesuw¬ nej v i przesuwa ja db tylu wraz z pier¬ scieniem flaciskbwym x i klinem u, rozsu¬ wajac listwy nozoWe wraz z nozami. Do zlobka z2 wchodzi oporek katowy z3 lozy¬ ska i1, sluzacy db ograniczania nalpiecia i luzu kulkowego lozyska oporowego. Wrze¬ ciono h posiada nieprzedlstawiony nia ry¬ sunku przyrzad oporkowy, którego nasta¬ wianie umozliwia ustalanie glebokosci wier¬ conego otworu gniazdkowego. — 2 — \Urzadzenie dziala w sposób nastepuja¬ cy. Po umocowaJniu obrabianego przedmiotu z otworem zwyklym w szczekach suportu uruchomia sie narzedzie nawiercajace, na¬ stawia przyrzad1 oporkbwy wrzeciona h i wprowadza wiertlo ruchem postepowym lub samoczynnym na pozadana glebokosc do otworu w tym przedmiocie. Nastepnie nastawia sie kulkowe lozysko oporowe k, osadzone przestawnie na tulei ochronnej i, przy czym kolnierz naciskowy z1 naciska pierscieniowa powierzchnie tulejki v, osai- dzonej przesuwnie na trzymaku /, i prze¬ suwa do tylu te tulejke v wraz z pierscie¬ niem naciskowym x, prowadzonym w tulei ochronnej i i polaczonym na stale iz tulej¬ ka przesuwna u. Jednoczesnie przesuniety zostaje do tylu klin u, osadzony przesuw¬ nie w klinowym wycieciu r listw nozowych m i polaczony za pomoca sworznia) V1 z tu- lejka v, przesuwana na trzymaku /, przy czym napieta zostaje sprezyna y na tulejce nagwintowanej o. W razie przesuwania kli¬ na u w klinowym wycieciu t listw nozowych m obie listwy nozowe m wraz z nozami n rozsuwaja sie i wykonuja stozkowe rozsze¬ rzenie lub powiekszenie otworu1 gniazdko¬ wego, nacinajac w sciance tego otworu zlobki klinowe (pierscienie schodkowe) za pomoca zabków s, znajdujacych sie na po¬ wierzchniach tnacych nozy. Ponowne od¬ prowadzanie listw nozowych i nozy w po¬ lozenie nieczynne uskutecznia sie przez zwolnienie kulkowego lozyska oporowego k i sprezyny y, przy czym pierscien naci¬ skowy x wraz z tulejka przesuwna v i po¬ laczonym z nia klinem u przesuwa sie do przodu, a listwy nozowe wraz z nozami zo¬ staja za} pomoca tulejki przesuwnej v od¬ prowadzone z powrotem do tylu tak, iz wiertlo obracaj sie swobodnie w otworze gniazdkowym i moze byc latwo wyjete. PL