Wynalazek niniejszy dotyczy dziewia¬ rek, przy czym przedmiot wynalazku stano¬ wi nowy typ dziewiarki, nie posiadajacej igiel i haczyków, za pomoca której mozna wytwarzac rozmaite artykuly dziane z nici, przedzy wlóknistej lub drutu, przy czym nazwa „nic", uzywana ponizej w opisie o- bejmuje wszystkie te materialy.Wedlug wynalazku dziewiarka jest wy¬ posazona w narzady, dzwigajace lub utrzy¬ mujace jedna z nici w postaci kluczki oraz wprowadzajace te kluczke do kluczki, u- - tworzonej z innej nici i utrzymywanej we wlasciwym polozeniu. Po polaczeniu ze so¬ ba tych kluczek, pierwsza z nich zostaje uwolniona, a przez druga przesunieta zo¬ staje kluczka nastepna, przez która prze¬ sunieta znowu zostaje kluczka nastepna z kolei i t. d., az do utworzenia nieprzerwa¬ nego szeregu zahaczonych wzajemnie klu¬ czek na calej dlugosci nici.Na rysunku fig. 1 przedstawia przekrój pionowy dziewiarki, fig. 2 — widok z góry, wyjasniajacy rozmieszczenie cewek gór¬ nych, fig. 3 — przekrój poziomy dziewiarki wzdluz linii a — a na fig. 1; fig. 4 — wi¬ dok z góry czesci dziewiarki, wyjasniajacy umieszczenie wystepów rozrzadczych wzgledem czólenek dziewiarki, fig. 5 — zespól czólenek w rozmaitych polozeniach, oznaczonych literami od A do J, fig. 6 — widok z boku czólenka dziewiarki, fig. 7 —widok tegoz z tylu, a fig. 8 — widok od do¬ lu, fig. ^ — w powiekszonej podzialce wi¬ dok kawalka wytworzonego artykulu dzia¬ nego, fig. 10 — schemat wyjasniajacy prze¬ bieg tworzenia kluczek za pomoca czólenek i grzebienia, fig. 11 —schemat wyjasniaja¬ cy przebieg wiazania ze soba kluczek po¬ szczególnych nici, fig. 12 — dwa widoki z boku oraz widok z góry zeba grzebienia, fig. 13 i 14 — szczególy dziewiarki,, a fig. 15 — czesc pierscienia pomocniczego, ulatwiajacego rozpoczecie dziania za ponao- ca dziewiarki wedlug wynalazku.Dziewiarka posiada pierscien (zewnetrz¬ ny) 1 (fig- 1 i 3), oparty na podstawie pier¬ scieniowej 2. Wewnatrz pierscienia ze¬ wnetrznego / umieszczony jest yrspólsrod- kowy z nim pierscien wewnetrzny 3, usta¬ wiony tak, iz pomiedzy pierscieniami pozo¬ staje szczelina kolista 4. Pierscien we¬ wnetrzny 3 jest utrzymywany we wlasci¬ wym polozeniu za pomoca pustego we¬ wnatrz slupka 5 laczacego sie z pozioma plyta górna 6, która jest osadzona na czte¬ rech stojakach 7 (fig. 1 i 3). Plyta górna 6 posiada ramiona 8, na których umieszczo^ ne sa podstawki 9 do cewek nitkowych.Pierscienie 1 i 3 posiadaja odgiete ku górze obrzeza 10 i 11, w których wykonane sa rowki prowadnicze 12, w których umiesz¬ czona jest wieksza liczba czólenek 13 i 14, opisanych szczególowo ponizej i utrzymy¬ wanych we wzmiankowanych rowkach pro¬ wadniczych za pomoca nakladek pierscie¬ niowych 12a. Czólenka 13, umieszczone na pierscieniu 1, sa ustawione prostopadle do czólenek' 14, znajdujacych sie na pierscie¬ niu 3, i wspóldzialaja z nimi nad szczelina 4 w celu wytwarzania wiazania otrzymywa¬ nego artykulu dzianego.Czólenka posiadaja w swych tylnych czyli dolnych koncach wykroje 15, w które wchodza wystepy prowadnicze 16 i 17 pro¬ wadnic pierscieniowych 18 i 19, z których prowadnica 18 jest osadzona obrotowo na pierscieniu zewnetrznym / dziewiarki.Prowadnice pierscieniowe 18 i 19 obra¬ caja sie na kulkach 20 i sa zabezpieczone od podnoszenia sie do góry za pomoca na¬ kladek pierscieniowych 19a przymocowa¬ nych do pierscieni 1 i 3 dziewiarki, Prowadnica 18 jest obracana dookola obrzeza 10 za pomoca kólka zebatego 22, zazebiajacego sie z uzebieniem zewnetrz¬ nym 21 tej prowadnicy. Kólko zebate 22 jest osadzone na trzpieniu 23, umieszczo¬ nym w otworze pierscienia 1 i wyposazo¬ nym na jego dolnym koncu w kólko zebate 24, zazebiajace sie z kólkiem zebatym 25, umocowanym na dolnym koncu walka 26, napedzanego za pomoca pary kólek stozko¬ wych 27 i poziomego walka napedzajacego 28, osadzonego obrotowo w lozyskach, wy¬ konanych w plycie górnej 6. Prowadnica wewnetrzna 19 jest napedzana za pomoca kólka zebatego 29, zazebiajacego sie z uze¬ bieniem wewnetrznym 30 tej prowadnicy i umocowanego na górnym koncu ustawione¬ go pionowo trzpienia 31, wyposazonego na swym dolnym koncu w kólko zebate 32, za¬ zebiajace sie z kólkiem zebatym 33, osadzo¬ nym na dolnym koncu walka pionowego 34, umieszczonego obrotowo w lozyskach w slupku 5 i napedzanego za pomoca walka 28 za posrednictwem stozkowych kól zeba¬ tych 35 i 36.Pod szczelina 4 wzdluz Jej srednicy umieszczona jest para walków 38, z których jeden jest umieszczony nad drugim; walki te sciagaja powiazane juz ze soba nici z czólenek1 i wysuwaja na zewnatrz gotowy wyrób, wychodzacy ze szczeliny 4. Walki te sa obracanie z odpowiedsnia szybkoscia za pomoca kola slimakowego 39, zazebia¬ jacego sie ze slimakiem 40, osadzonym na walku pionowym 41, wyposazonym na swym górnym koncu w kólko zebate 42, o- bracane za pomoca kólka zebatego 43, umo¬ cowanego na trzpieniu 45, zaopatrzonym w kólko' zebate 46, zazebiajace sie z uzebie¬ niem wewnetrznym 21 prowadnicy pierscie¬ niowej 18. — 2 —Na prowadnicy pierscieniowej 18 umie¬ szczona jest pewna liczba podstawek 48 do cewek (fig. 1 i 2), na których umieszczane sa cewki 49 z przedza. Nici 50 z kazdej z tych cewek sa prowadzone przez uszka 51 pretów prowadniczych 52 i doprowadzane do tulejek 53, osadzonych we wspornikach 54 umocowanych na prowadnicy 18 (fig. 5 ,,A"), wskutek czego cewki oraz tulejki obracaja sie wraz z prowadnica. Na pro¬ wadnicy wewnetrznej umieszczony jest drugi zespól podstawek do cewek, pod¬ trzymujacy cewki 55 z przedza, z których nici 56 sa prowadzone poprzez uszka 51 do tulejek 58\ umocowanych na prowadnicy 19 w taki sam sposób, w jaki tulejki 53 sa umocowane na prowadnicy 18, wskutek czego cewki 55 i tulejki 58 obracaja sie wraz z prowadnica wewnetrzna 19.Cewki z przedza, umieszczone na pro¬ wadnicy 18, dostarczaja nici, wiazanych za pomoca czólenek 13, znajdujacych sie na pierscieniu zewnetrznym 1, a cewki z prze¬ dza, umieszczone na prowadnicy 19, do¬ starczaja* nici, wiazanych za pomoca czó¬ lenek 14, znajdujacych sie na pierscieniu wewnetrznym 3.Tuz nad szczelina 4 umieszczony jest grzebien, posiadajacy postac pierscienia 60, zawieszonego za pomoca wieszaków 61 na plycie górnej 6 i wyposazonego w sze¬ reg zebów 62, pomiedzy którymi wykony¬ waja swa prace wspólsrodkowe ze soba ko¬ liste szeregi czólenek 13 i 14, umieszczone naprzeciw siebie, przy czym kazde z tych czólenek moze wsuwac sie pomiedzy zeby 62 grzebienia w celu powiazania ze soba wzmiankowanych nici. Kazdy zab 62 jest pusty wewnatrz, jak uwidoczniono na fig. 12, wskutek czego przez te zeby moga byc przesuniete nici pomocnicze 65, odwijaja- ce sie z cewek 66 z przedza, umieszczonych na podstawkach 9 (fig. 1 i 2).Nici 65 przechodza po odwinieciu sie z cewek 66 z przedza przez uszka prowadni¬ cze 63 oraz uszka 63a, znajdujace sie na koncach pretów prowadniczych. 64, a na¬ stepnie ku dolowi przez kazdy zab 62 grze¬ bienia oraz szczeline 4, po czym zostaja wplecione w petlice artykulu wytwarzane¬ go. Dolne konce zebów 62 posiadaja pólko¬ liste wyciecia boczne 67 (fig. 12), przy któ¬ rych tworzone sa kluczki nici.Wy^ty tulejek 53 i 58 znajduja sie na obwodach kól przeprowadzonych przez srodki krzywych, wzdluz których wyciete sa boki 67 zebów 62 (fig. 5 „A"), przy czym podczas obracania sie prowadnic pierscie¬ niowych czólenka sa cofane tak, iz nie za¬ haczaja o te tulejki.Na fig. 6 i 8 uwidoczniona jest budowa czólenek 13 i 14. Kazde z nich posiada dwie lapki 68, osadzone wahliwie na sworzniu 69 w korytkowym koncu 70 kadluba 71 czó¬ lenka, zaopatrzonego w wykrój 15, w który wchodzi wystep prowadniczy 16 wzglednie 17. Kazda z lapek czólenka posiada wypu¬ kle powierzchnie 72, wytloczone z boków lapek; powierzchniami tymi lapki przeta¬ czaja sie po sobie. Tylne zas konce lapek sa odgiete tak, iz przylegaja do kulki 74, dociskanej do nich za pomoca sprezyny srubowej 75, wcisnietej pomiedzy kulke o- raz tylna scianke kadluba 71 czólenka; Gdy lapki przeciwleglego czólenka wsu¬ waja sie do przestrzeni 76 pomiedzy lapka¬ mi danego czólenka, to tylne konce lapek danego czólenka beda slizgaly sie po po¬ wierzchni kulki 74 dazac do odepchniecia jej ku tylowi i scisniecia sprezyny, wsku¬ tek czego umozliwione zostaje rozchylenie sie lapek, lecz gdy dane czólenko cofa sie i zsuwa sie z lapek czólenka przeciwleglego, to lapki danego czólenka zostaja zsuniete ku sobie dzialaniem nacisku sprezyny i kulki. Przednie krawedzie 77 lapek sa wkle¬ sle, co ulatwia uchwytywanie i zakladanie na nie nici.Ruch czólenek oraz ich wspóldzialanie ze soba we wlasciwej kolejnosci sa powo¬ dowane za pomoca wystepów prowadni¬ czych 16 i 17, przesuwajacych sie w wykro-jach 15 czólenek 13 i 14. Ksztalt tych wy¬ stepów jest uwidoczniony na fig. 4. Gdy prowadnice pierscieniowe, a wraz z nimi i wystepy prowadnicze posuwaja sie w kie¬ runku strzalki, to czólenka zostaja wsunie¬ te pomiedzy zeby 62 grzebienia w pozada¬ nej kolejnosci, a mianowicie kolejno para za para. Jezeli np, dana para czólenek zajmuje polozenie, oznaczone na fig. 4 lite¬ ra A, to w miare przesuwania sie prowad¬ nic w kierunku strzalki, ta para czólenek przesunie sie w polozenie, zajmowanie po¬ przednio przez nastepna liczac od dolu sa¬ siednia pare (fig. 4), i t. d. w celu utworze¬ nia kluczek z nici oraz umozliwienia dopro¬ wadzenia nici do wlasciwych punktów, w których zostaja one splecione ze soba.Podczas dzialania dziewiarki nici 50 i 56 odwij aja sie z cewek 49 i 55 z przedza, przechodza przez tulejki 53, 58 oraz szczeline 4 ku walkom 38, podczas gdy nici pomocnicze 65 sa doprowadzane z cewek 66 z przedza przez puste wewnatrz zeby 62 grzebienia i szczeline 4 ku walkom 38 (figi).Fig. 10 wyjasnia bieg nici wysuwaja¬ cych sie z tulejek, a fig. 11 — splatanie sie nici ze soba, przy czym krzywa,, tworzona przez nici na fig. 10, odpowiadk w przybli¬ zeniu polozeniu czólenek. Z rysunku wyni¬ ka, ze w miare posuwania sie tulejki 53 w kierunku strzalki nic 50 zostaje niezwlocz¬ nie pochwycona czólenkiem 13, które za¬ czyna tworzyc kluczke z nici, lecz w tym czasie tulejka zdazy juz przesunac sie nie¬ co dalej i nic zostaje pochwycona nastep¬ nym czólenkiem 13 i t d., az do chwili, w której jest juz ona pochwycona przez wszystkie czólenka 13, znajdujace sie na luku, mieszczacym sie pomiedzy tulejka 53 i tulejka 58, znajdujaca sie na pierscie¬ niu wewnetrznym. W tej chwili czólenka 13 napinaja tylko nic 50 i utrzymuja klucz¬ ki tej nici w nadanym jej polozeniu,, po czym tulejka 58 doprowadza druga nic 56, podchwytywana przeciwleglymi czólenka¬ mi 14, i odbywa sie splatanie nici ze soba, opisane ponizej w zwiazku z fig- 5. Jedno z czólenek 13 podchwytuje nic 50 swym wklesnieciem 77 niezwlocznie po doprowa¬ dzeniu nici za pomoca tulejki 53. Czólenko to znajduje sie wtedy w polozeniu A, uwi¬ docznionym na fig. 5, nastepnie napinajac te nic czólenko posuwa sie naprzód w kie¬ runku strzalki oraz wsuwa sie pomiedzy lapki 68 przeciwleglego czólenka 14 w po¬ lozenie B na fig. 4 i 5 i rozsuwa lapki czó¬ lenka 14.Gdy czólenko 13 wsuwa sie pomiedzy lapki czólenka 14, to pociaga za soba nic 50, przy czym tworzy sie z nici kluczka, wskutek opierania sie nici na bokach wycie¬ tych 67 zeba 62 grzebienia.Nastepnie czólenko 14 cofa sie i jego lapki zamykaja sie (polozenie C na fig. 4 i 5), przy czym nic 56, doprowadzana za po¬ moca tulejki 58, w chwili cofniecia sie czó¬ lenka 14 znajduje sie juz w polozeniu, w którym moze byc uchwycona wklesnieciem 77 nastepnego czólenka 14, które posuwa sie z kolei naprzód napinajac nic 56 i wsu¬ wa sie pomiedzy lapki czólenka 13 (polo¬ zenie D na fig. 4 i 5), przy czym petlica ni¬ ci 56 miesci sie pomiedzy bokami 67 odpo¬ wiednich zebów 62 grzebienia. Wreszcie czólenko 13 cofa sie (polozenie E na fig. 4 i 5) pozostawiajac nic 50 owinieta dokola lapek czólenka 14 i przerzucona ponad kluczka nici 56.Nastepnie czólenko 14 cofa sie nieco w polozenie F (na fig. 4 i 5), a czólenko 13 zaczyna ponownie wysuwac sie naprzód i napina nastepna nic 50 (oznaczona dla wy¬ gody liczba 50a, przy czym odpowiednia tulejka 58 nie jest uwidoczniona na rysun¬ ku) oraz wsuwa sie ponownie pomiedzy lapki czólenka 14 (polozenie G na fig. 4 i 5), przy czym druga kluczka, utworzona z nici 50a, zostaje wsunieta pomiedzy lapki czólenka 14. Gdy zas czólenko 14 cofnie sie juz zupelnie (polozenie H na fig. 4 i 5), to pozostawia pierwsza kluczke, utworzona — 4 —przez nie (czólenka 14) z nici 56, na lap¬ kach czólenka 13 oraz na drugiej kluczce, utworzonej z nici 50a i znajdujacej sie w danej chwili na lapkach czólenka 13.Z rozpatrzenia polozenia H (fig. 5) wy¬ nika, ze pierwsza kluczka podwójna, utwo¬ rzona z nici 50 i 56, jest juz wolna i zostaje pociagnieta ku dolowi wraz z nastepnymi kluczkami wskutek obracania sie walków 38 dziewiarki, przy czym przybiera poloze¬ nie J oraz zwalnia nastepna nic 56 (ozna¬ czona liczba 56a), która podchwytuje od¬ powiednie czólenko 14 w celu wykonywa¬ nia procesu dziania w dalszym ciagu.Podczas opisanego powyzej przebiegu wytwarzania kluczek nici pomocnicze 65, wysuwajace sie z kazdego zeba 62 grzebie¬ nia, sa odwijane z odpowiednich cewek 66 z przedza, przy czym przez dzialanie czó¬ lenek, poruszajacych sie na przemian po obydwóch stronach kazdej nici 65, nici te zostaja poprostu wplecione w kluczke, jak to uwidoczniono na fig. 9.Fig. 11 wyjasnia schematycznie przebieg splatania ze soba poszczególnych nici (bez nici pomocniczych) w miare wysuwania sie ich ^tulejek 53 i 58. Tulejki 53, posuwaja¬ ce sie wciaz naprzód, doprowadzaja nic 50 do czólenek, które zaczynaja tworzyc z ni¬ ci kluczki, przy czym nastepne z kolei tu¬ lejki 58, posuwajace sie w slad za tulejkami 53, równiez doprowadzaja nici 56 do czóle¬ nek, które w odleglosci, odpowiadajacej mniej wiecej czterem kluczkom nici 56, za¬ czynaja przeplatac je z kluczkami nici 50; trzecia nic (50a) jest w podobny sposób splatana z nicia 56 w odpowiednim poloze¬ niu, a nic 56a z nicia 50a i t. d.; przebieg ten powtarza sie ze wszystkimi pozostaly¬ mi nicmi, doprowadzanymi za pomoca tu¬ lejek 53 i 58. Po ukonczeniu tworzenia klu¬ czek z nici 50 i 56 kluczki te zostaja zsunie¬ te z zebów 62 grzebienia i czólenek 13 i 14 (polozenie J na fig. 5) i przesuwaja sie nieco pod katem do szeregu kluczek, jak to uwidoczniono na fig. 11.Na fig. 9 kluczki, wytworzone z róznych nici, sa wyposazone w te same oznaczenia cyfrowe, jakie posiadaja nici, z których kluczki te zostaly utworzone.Wszystkie nici sa wsuwane pomiedzy walki 38 z tej samej strony, wskutek czego artykul dziany, posiadajacy ksztalt worko¬ wy, wysuwa sie spomiedzy walków w po¬ staci splaszczonej lub sfaldowanej.Przy wprawianiu dziewiarki w ruch mo¬ ze okazac sie niezbednym splesc najpierw czólenka nicia dodatkowa 79 w celu utwo¬ rzenia szeregu „gluchych" petlic oraz w ce¬ lu ulatwienia dalszego wlasciwego juz splatania nici. Nic 79 jest zakladana na czólenka przeciwleglej nici, wysuwajacej sie z tulejki, i jest przesuwana przez otwor¬ ki 80 pierscienia pomocniczego 81 zawie¬ szanego pod szczelina 4.Pierscien ten posiada ramiona 83 wy¬ stajace do góry przez szczeline 4 oraz znaj¬ dujace sie na poziomie tulejek 53 i 58+ Dp tych ramion zostaja poczatkowo przymoco¬ wane nici 50 i 56 w celu zapewnienia tego, by czesc nici, znajdujaca sie pomiedzy da¬ nym ramieniem 83 i dana tulejka, lezala równolegle do tego poziomu przed wycie¬ tymi bokami 67 zebów 62 grzebienia (fig. 13), oraz zapewnienia nalezytego jej po¬ chwycenia za pomoca czólenek.Zanim jednak nastepna tulejka 53 wzglednie 58, znajdujaca sie po tej samej stronie grzebienia, ustawi sie w miejscu, zajmowanym przez uszko ramienia 83, ra¬ mie to juz opusci sie nieco wskutek zsunie¬ cia sie odpowiedniej utworzonej juz klucz¬ ki.W tym przypadku nici pomocnicze 65 sa przesuwane ku dolowi i zamocowywane w otworkach 84, rozmieszczonych dookola obwodu pierscienia pomocniczego 81. Cie¬ zar samego pierscienia, który moze byc po¬ nadto obciazony dodatkowo, nadaje odpo¬ wiednie napiecie niciom w celu utrzymania kluczek we wlasciwym polozeniu podczas splatania z nimi nastepnych kluczek. Po — 5 —wytworzeniu kawalka artykulu dzianego o dostatecznej dlugosci pierscien pomocniczy zostaje usuniety i wytwarzany artykul dzia¬ ny zostaje wsuniety pomiedzy walki 38. PL