PL26271B1 - Sposób bezposredniego chromowania metali elektrododatnich wzgledem wodoru i ich stopów. - Google Patents

Description

Wiadomo, ze metale elektrododatnie wzgledem wodoru takie, jak cynk, kadm, glin, i stopy tych metali, np. mosiadz, nie nadaja sie do bezposredniego chromowania w zwyklych kapielach badz z tego powodu, ze na odnosnym przedmiocie nie tworzy sie osad, badz tez wskutek tego, ze o&ad juz po uplywie krótkiego czasu ulega luszczeniu, które nie jest powodowane jakakolwiek widoczna przyczyna zewnetrzna. Przyczy¬ ne tego zjawiska stanowi, ze elektrolity stosowane do zwyklego chromowania dzia¬ laja na wspomniane metale lub ich stopy jako mocne srodki nagryzajace. To dziala¬ nie nagryzajace przeszkadza tworzeniu sie przylegajacej warstwy chromu albo tez po¬ woduje wytwarzanie sie pomiedzy kryszta¬ lami metalu podstawowego wloskowatych nagryzien wypelnionych elektrolitem, któ¬ re powoduja odpryskiwanie warstwy chro¬ mu.Celem wynalazku jest otrzymywanie e- lektrolitu, który daje trwale powloki chro¬ mu i który jednoczesnie nie posiada wlasci¬ wosci nagryzania wspomnianych metali albo tez posiada je w stopniu znacznie zmniejszonym.Ustalono, ze moc nagryzajaca elektroli¬ tu zawierajacego kwas chromowy jest tym mniejsza 1) im mniejsze jest stezenie wol¬ nego kwasu chromowego w kapieli, 2) im mniejsza jest bezwzgledna i wzgledna iloscanionów obcych oraz 3) im nizsza jest tem¬ peratura kapieli.Jednakze w praktyce okazalo sie, ze trudno jest wypelnic jednoczesnie trzy po¬ wyzsze warunki, gdyz otrzymuje sie w tych przypadkach kapiele chromowe dajace slabe powloki. Obnizenie temperatury, jak równiez zmniejszenie wzglednej zawartosci obcego kwasu powoduje otrzymywanie po¬ wlok kruchych i chropowatych. Poza tym mala zawartosc kwasu obcego powoduje równiez znaczne zmniejszenie sie wydajno¬ sci pradu, nie wystarczajaca zas ilosc kwa¬ su chromowego powoduje zmniejszenie sie przewodnictwa.Badania stwierdzily jednakze, ze ujem¬ ny wplyw obnizenia temperatury oraz zmniejszenia zawartosci obcego kwasu mo¬ ze byc w znacznym stopniu wynagrodzony przez znaczne zwiekszenie gestosci pradu tak, iz zimna kapiel uboga w obcy kwas, która przy zwyklych gestosciach pradu da¬ je jedynie powloki szorstkie, przy zasto¬ sowaniu pradu o znacznie wiekszej gesto¬ sci umozliwia uzyskanie chromowych po¬ wlok blyszczacych, a przynajmniej dosta¬ tecznie gladkich, które nastepnie mozna latwo wypolerowac.Jednakze zmniejszone przewodnictwo, spowodowane mniejsza zawartoscia wolne¬ go kwasu chromowego, zgodnie ze wspom¬ nianym wyzej warunkiem trzecim, nie sprzyja uzyciu pradu o zwiekszonej ge¬ stosci. Wedlug wynalazku udalo sie zwiek¬ szyc przewodnictwo kapieli, przy jedno¬ czesnym zachowaniu wspomnianych wyzej trzech warunków, przez dodanie do kapieli soli przewodzacych prad albo tez wytwo¬ rzenie takich soli w samej kapieli nie powo¬ dujac przy tym wprowadzania anionów obcych. Jako sole, przewodzace prad, moz¬ na zastosowac sole kwasu chromowego, zwlaszcza dwuchromiany, gdyz dodanie ich nawet w duzej ilosci nie zmienia miana wolnego kwasu chromowego w danej ka¬ pieli, podczas gdy jednochromiany wyma¬ gaja dodania równiez pewnej ilosci kwasu chromowego' wyrównawczego, a to w celu unikniecia, by koncowy sklad kapieli mógl dojsc do miana lub tez ponizej miana kwa¬ su chromowego, potrzebnego do wytworze¬ nia dwuchromianu, przez co stracilaby ona cala swa zdolnosc tworzenia powlok chro¬ mowych za pomoca elektrolizy. Wiadomo bowiem, ze elektrolit zawierajacy chromia¬ ny, w którym zawartosc wolnego kwasu chromowego jest mniejsza lub równa ilosci stechiometrycznej odpowiadajacej tworze¬ niu sie dwuchromianu, nie tworzy powlok chromowych.Poniewaz jedynie dodanie znacznej ilo¬ sci tych soli przewodzacych prad moze dac pozadany skutek, nalezy stosowac bardzo rozpuszczalne sole kwasu chromowego, np. sole potasowców lub sole wapniowe.Poniewaz chodzi w tym przypadku o roztwór, wiec kolejnosc dodawania skladni¬ ków nie ma wplywu.Wplyw wymienionych wyzej warunków zmienia sie w zaleznosci od stopnia, w ja¬ kim sa one wykonywane. Dolna granice okresla ta okolicznosc, ze kapiel nie wytwa¬ rza juz powloki chromowej przez elektro¬ lize, jezeli zawartosc wolnego kwasu chro¬ mowego lub zawartosc obcego kwasu spa¬ da do zera, lub tez jezeli temperatura ka¬ pieli spada tak nisko, iz kapiel krzepnie.Górnych granic nie mozna okreslic z taka sama dokladnoscia, gdyz zmieniaja sie one wraz z rodzajem chromowanego metalu. W praktyce granice te osiaga sie w chwili, w której stwierdza sie nagle zmniejszenie ja¬ kosci wytwarzanych powlok. Na ogól za¬ chodzi to wtedy, gdy zawartosc wolnego kwasu chromowego przekracza okolo 150 g w litrze, a zawartosc wzgledna kwasu ob¬ cego, obliczona jako równowaznik kwasu siarkowego, przekroczy 0,3% ogólnej ilosci kwasu chromowego oraz gdy temperatura jest wyzsza od okolo 25°C.Przyklad skladu kapieli wedlug wyna¬ lazku: 120 g wolnego kwasu chromowego, — 2 —150 g dwuchromianu wapnia, 0,4 g kwasu siarkowego na 1 litr kapieli.Stwierdzono w praktyce, ze stosowanie kapieli elektrolitycznych wedlug wynalazku umozliwia latwe i dokladne chromowanie cynku, kadmu i mosiadzu, zwlaszcza jezeli gestosci pradu sa wieksze od 30 amperów na 1 dm2. Przedmioty próbne, potraktowa¬ ne w ten sposób, posiadaja powloke dosko¬ nala i trwala nawet w niekorzystnych wa¬ runkach atmosferycznych.Inna ceche dodatnia wynalazku stanowi, ze elektrolit malo nagryzajacy nie niszczy metalowych kadzi do chromowania, nawet nie ochronionych. Poza tym slabe dzialanie nagryzajace takiego elektrolitu na tkanke ludzka zmniejsza niebezpieczenstwo pracy i umozliwia w praktyce zniesienie zwyklych urzadzen wentylacyjnych. PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób bezposredniego chromowa¬ nia metali elektrododatnich wzgledem wo¬ doru i ich stopów, znamienny tym, ze sto¬ suje sie kapiele z kwasem chromowym, w których zawartosc wolnego kwasu chromo¬ wego w jednym litrze jest mniejsza od 150 g, zawartosc zas kwasu obcego, obliczo¬ na jako równowaznik kwasu siarkowego, jest mniejsza od 0,3% calkowitej ilosci kwasu chromowego, przy czym elektrolize uskutecznia sie w temperaturze nizszej od 25°G stosujac gestosci pradu wieksze od1 30 amp na 1 d!m2.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze stosuje sie kapiel, do której dodaje sie rozpuszczalnych chomianów lub dwu¬ chromianów, np. chromianu lub dwuchro¬ mianu potasowca lub wapnia, albo tez zwiazków, które wytwarzaja te sole w sa¬ mej kapieli. Towarzystwo Kontynentalne dla Handlu i Przemyslu Spólka Akcyjna. Zastepca: Inz. S. Pawlikowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL