Najdluzszy czas trwania patentu do 29 stycznia 1953 r.W patencie nr 26 148 opisany jest spo¬ sób stosowania spolimeryzowanych kwasów metafosforowych lub ich rozpuszczalnych w wodzie soli z jednowartosciowymi lub wielowartosciowymi metalami, amoniakiem lub zasadami organicznymi jako garbników w mieszaninach do garbowania lub do wstepnego wzglednie wykonczajacego gar¬ bowania przy wyrobie surowych skór lub surowych skórek futerkowych.Równowartosciowe dzialanie garbujace osiagnac mozna równiez za pomoa kwasów wielofosforowych wzglednie ich soli. Wie- lofosforany sa produktami, w których sto¬ sunek Na20 do P205 nie wynosi 1 : 1 jak w metafosforanach, lecz moze byc zupelnie inny, zaleznie od ich skladu. Wielofosfora- ny wedlug wynalazku niniejszego stanowia np. sole o skladzie Nlt5P3O10 wzglednie #a6P4013, wzglednie Na12P10O31 i t. d;j o- trzymuje sie te sole przez stapianie lub la¬ czenie w odpowiednim stosunku metafo- sforanów i pirofosforanów pod dzialaniem ciepla. Wskutek stapiania nastepuja wtedy podobne polimeryzacje, jak! przy uzyciu kwasu metafosforowego lub jego soli. Wie- lofosforany maja takie same wlasciwosci jak i metafosforany pod wzgledem zespala-nia sie z wodorotlenkami wzglednie solami metali dwuwartosciowych lub wielowarto- sciowych, , Ponizsze przyklady garbowania skór surowych sluza do wyjasnienia wynalazku.Przyklad L Bajcowane cielece skóry bez wlosa garbuje sie w bebnie obrotowym przez dwie godziny w roztworze, zawiera¬ jacym 0,8% kwasu solnego, 6% polime¬ rycznego wielofosforanu o skladzie Na12P10O31 oraz 120% wody liczac,na cie¬ zar skór bez wlosa, po czym garbuje sie skóry za pomoca 3% alunu chromowego, a nastepnie za pomoca 2% tlenku chromu w postaci zredukowanego roztworu i przera¬ bia w zwykly sposób na gotowa zabarwiona cieleca skóre boksowa. Wstepne to garbo¬ wanie, zastepujace jednoczesnie moczenie, tworzy na skórze bardzo ladne i mocne liczko oraiz powoduje duze wypelnienie skóry.Przyklad II- W zwykly sposób bajco¬ wane i moczone cielece sikory bez wlosa garbuje sie przez 24 godziny za pomoca 20% polimerycznego wielofosforanu sodo¬ wego o skladzie Na7P5016, 3% soli kuchen¬ nej i 150%i wody. Wielofosforanu dodaje sie stopniowo w ciagu czterech godzin, przy czym stezenie jonów wodorowych roztworu do garbowania utrzymuje sie tak, aby pH wynosilo 2,5. Pod koniec garbowania zmniejsza sie kwasowosc dodajac nieco so¬ dy, po czym plucze sie skóry w zwykly sposób, a w pewnych przypadkach roztwór zobojetnia. Otrzymuje sie czystobiala skóre cieleca.Przyklad III. Bajcowane cielece skó¬ ry bez wlosa garbuje sie wstepnie przez 12 godzin za pomoca 2% 40%-owego roztwo¬ ru formaldehydu w slabozasadowej kapie¬ li, a potem w kwasnym roztworze z 15% wielofosforanu wymienionego w przykla¬ dzie II. Mozna równiez postepowac w od¬ wrotnej kolejnosci. Otrzymuje sie biale skóry cielece nadajace sie do prania.Przyklad IV. Lekkie wolowe skóry bez wlosa garbuje sie wstepnie w ciagu 12 go¬ dzin za pomoca 10% polimerycznego wielo¬ fosforanu o skladzie Na6P40ls przy p//=: 3 — 3,5, a potem w ciagu 2 — 3 dni za po moca 40% stalego sulfitowanego ekstraktu auebracho. Wygarbowanie odbywa sie szyb¬ ciej, niz w razie niestosowania wstepnego garbowania za pomoca wielofosforanu.Skóry wykonczone w zwykly sposób sa pelne i miekkie w dotyku.Przyklad V. Cieleca skóre bez wlosa garbuje sie wstepnie za pomoca 5% wielo¬ fosforanu, wymienionego w przykladzie IV, w ciagu 6 godzin w kwasnej kapieli, a nastepnie w 40% sztucznego bialo garbu¬ jacego srodka (pochodnej benzydyny) w ciagu 30 godzin.Przyklad VI. 7,5 kg soli kuchennej, 8 kg wielofosforanu sodowego wedlug przykladu I i 2,2 kg krystalicznego póltora- chlorku zelaza rozpuszcza sie kazdy od¬ dzielnie i wytwarza z nich 100 kg roztworu do garbowania. Do tego roztworu wprowa¬ dza sie zmiekczone i wyplukane skóry ba¬ ranie i garbuje je w ciagu 24 godzin przy kilkakrotnym przekladaniu. Po wygarbo¬ waniu obrabia sie skórki na skórki futerko¬ we w zwykly sposób. Otrzymuje sie biale skórki futerkowe, wyrózniajace sie pelna miekkoscia w dotyku.Przyklad VII. Zmiekczone i wyplukane skóry baranie garbuje sie wstepnie w ro¬ slinnym roztworze, skladajacym sie z 60% sulfitowanego auebracho i 40% ekstraktu mimozowego, w taki sposób, iz garbowanie rozpoczyna sie przy stezeniu roztworu od V2°Be podwyzszajac stezenie w ciagu 3 dni do l°Be. Potem nastepuje garbowanie w swiezym roztworze, zawierajacym 5 kg so¬ li, 2,5 kg polimerycznego wielofosforanu i 0,5 kg kwasu szesciometafosforowegp na 100 1. Po 24 godzinach garbowanie jest ukonczone, po czym obrabia sie skóry w zwykly sposób.Przyklad VIII. Mocno wapnowane i bajcowane kozle skóry bez wlosa poddaje — 2 —sie garbowaniu za pomoca 7,5— wielofo- sforanu (Na12P10Osl)t zespolonego uprzed¬ nio z odpowiednia iloscia alunu glinowo-po- tasowego w stosunku 55 : 25 na roztwór garbnikowy, oraz z dodatkiem 8% zóltek jaj, 10% maki, 3% soli i 40% wody w celu otrzymania skór glace. Roztwór nastawio¬ ny na pH =4,5 wciera sie przez 24 godzi¬ ny, a potem przerabia skóry w zwykly spo¬ sób. Otrzymuje sie doskonala skóre glace.Przyklad IX. Skóry kozle traktuje sie, jak opisano w przykladzie VIII, w kapieli zawierajacej zamiast zespolonego roztworu glinowego, zespolony roztwór chromowy, utworzony z wielofosforanu i alunu chro¬ mowego w stosunku 55 : 25. Otrzymuje sie skóre glace o jasnozielonym kolorze, która po pewnym odlezeniu wyplukuje sie z alu¬ nu, nastepnie w ciagu 2 dni chromuje do¬ datkowo za pomoca 1,5% Cr203 i natlusz¬ cza. W ten sposób otrzymuje sie miekka i biala skóre do wyrobu rekawiczek.Sposób niniejszy moze byc tak samo zmieniany, jak sposób wedlug patentu nr 26 148, a wymienione w nim spolimeryzo- wane kwasy metafosforowe jak równiez ich zespolone sole z metalami jednowartoscio- wymi lub wielowartosciowymi moga byc w tym przypadku stosowane odpowiednio z polimerycznymi kwasami wielofosforowymi i ich solami rozpuszczalnymi w wodzie. PL PL