Wynalazek dotyczy urzadzen do samo¬ czynnego nastawiania klocków hamulco¬ wych w wagonach kolejowych i innych, w których odpowiednie narzady, wspóldzia¬ lajace z drazkiem zebatym, stanowiacym czesc ciegla hamulcowego, sa utrzymywa¬ ne w zazebieniu z tym drazkiem pod naci¬ skiem sprezyny i moga odlaczac sie od nie¬ go wbrew dzialaniu tejze sprezyny i prze¬ suwac sie wzdluz jego osi pod wplywem dzialania pewnego oporka. Przy znanych dotychczas urzadzeniach nastawczych opi¬ sanego typu, w których jeden z wymienio¬ nych wyzej narzadów, wspóldzialajacych z drazkiem zebatym, pociaga za soba ten drazek przy hamowaniu, a wzgledem dru¬ giego narzadu odbywa sie przesuw drazka zebatego w celu zmniejszenia nadmiernego luzu miedzy klockami hamulcowymi a ko¬ lami, istnieje obawa, ze zwlaszcza narzad zakleszczajacy, pociagajacy za soba dra¬ zek zebaty przy hamowaniu, po odlaczeniu sie od tego drazka nie zazebi sie z nim prawidlowo ponownie i zostanie wskutek tego1 zakleszczony lub uszkodzony. Zdarza sie to zwlaszcza w tych znanych dotych¬ czas urzadzeniach, w których przynajmniej jeden z narzadów, wspóldzialajacych z gwintem wymienionego wyzej drazka, po¬ siada postac nakretki, która moze przesu¬ wac sie w otaczajacej ja oslonie. Nakretka ta wspóldziala z odpowiednia stozkowapowierzchnia w oslonie urzadzenia i jest utworzona z pewtoej liczby segmentów, po«- lacasonych ze sd?a Jza pomoca sprezyny.Segmenty te mo^ sie odlaczac przy przesu¬ nieciu od d^azkajjzebatego w kierunku pro¬ mieniowym, gdy bakretka: przestaje sie sty¬ kac z wymieniona wyzej stozkowa po- wierzchnia. Segmenty nakretki zaczepiaja sie jednak czesto krawedziami swego gwin¬ tu o krawedzie gwintu drazka lub tez po¬ szczególne segmenty nakretki zazebia sie z róznymi zwojami gwintu drazka, wsku¬ tek czego moze nastapic zakleszczenie seg¬ mentów nakretek.W celu zapobiezenia temu oporki, wspóldzialajace z nakretkami, nastawcza i zakleszczajaca, zaopatrzone sa w zderza¬ ki sprezynowe, które ustepuja, gdy nakre¬ tki po zetknieciu sie z tymi zderzakami poruszaja sie w kierunku opofka. Skoro jednak oporek1 spowodujje odlaczenie gwin¬ tu nakretki od zazebienia sie z drazkiem zebatym, nakretka przesuwa sie dzieki dzialamiu sprezyny zderzaka po drazku zebatym na pewna okreslona odleglosc, aby mogla zazebic sie prawidlowo ponow¬ nie z drazkiem zebatym.Przedmiot wynalazku uwidoczniono na rysunku w dwóch postaciach wykonania.Fig. 1 przedstawia wiec przekrój podluzny jednej postaci wykonania urzadzenia na- stawczego wedlug wynalazku, a fig. 2 — przekrój poprzeczny tegoz urzadzenia wzdluz linii II — 77 na fig. 1; fig. 3 — prze¬ krój podluzny innej postaci wykonania u- rzadzemia nastawczego wedlug wynalazku, fig. 4 — przekrój poprzeczny tegoz urza¬ dzenia wzdluz linii IV — IV na fig. 3, a fig. 5 — przekrój podluzny nakretki zakle¬ szczajacej w polazeniu, w którym nie za¬ zebia sie ona z drazkiem zebatym; fig. 6 — 8 przedstawiaja sposób scinania segmen¬ tów nakretki do srednicy równej srednicy grzbietu gwintu drazka zebatego.W urzadzeniu na&tawczym wedlug fig. 1 i 2 jedna czesc ciegla hamulcowego two¬ rzy drazek zebaty 1, wspóldzialajacy z na¬ kretka zakleszczajaca 4, umieszczona w oslonie 2, polaczonej z druga czescia 3 cie¬ gla. Drazek zebaty wspóldziala jeszcze z najkretka nastawcza 5, umieszczona w oslo¬ nie 6. Zeby drazka 1 sa wykonane w postaci gwintu o znanym profilu. Nakretki 4 i 5 za¬ opatrzone sa w powierzchnie stozkowe i podzielone na segmenty, utrzymywane ze soba w sposób podatny zai pomoca sprezyn 18, przy czym, jak przedstawiono na fig. 1, nakretki te wspóldzialaja z odpowiednimi powierzchniami stozkowymi 7 wzglednie 8 oslony 2 wzglednie 6.Sterowanie oslony 6 mozna uzyskac w znany sposób, np. za pomoca dodatkowego drazka 9, z którym oslona jest polaczona za pomoca czopa 10.Przy hamowaJniu cieglo 7, 2, 3 przesuwa sie wraz z nakretka nastawcza 5 wzgledem oslony 6 na odleglosc normalnego luzu miedzy klockami hamulcowymi a kolami, natomiaist w przypadku, gdy skok tloka hamulcowego jest wiekszy od normalnego, z powodu zbyt duzegot odstepu klocków hamulcowych od kól, cieglo 7, 2, 3 przesu¬ wa sie dalej poza wymieniona wyzej od¬ leglosc. W tym ostatnim jedinak przypad¬ ku nakretka naistawcza 5 przesuwa sie na drazku zebatym 7 o pewien odcinek, odpo¬ wiadajacy nadmiarowi luzu miedzy kloc¬ kami a kolami. Nakretka nastawcza: 5 po¬ zostaje nastepnie na tym drazku w swym nowym polozeniu, a nakretka zakleszcza¬ jaca 4 przesuwa sie o taka sama odleglosc na drazku zebatym 7, gdy urzadzenie na- stawcze przy zwolnieniu hamulca powraca do swego polozenia wyjsciowego. Taki spo¬ sób dzialania urzadzenia nastawczego jest powszechnie znany.Jezeli w znanych urzadzeniach naisitaw- czych opisanego wyzej rodzaju odleglosc, na która przesuwaja sie nakretki nastaw¬ cza 5 i zakleszczajaca1 4 po drazku zebar tym przy hamowaniu wzglednie przy zwol¬ nieniu hamulca, jest nieco mniejsza od — 2 —sfcofeu gwintu, wytoczonego na drazku ha¬ mulcowym, lub nie jest-równa calkowitej wielokrotnosci tegoi skoku, wówczas moze sie zdarzyc, ze segmenty nakretki beda za¬ czepialy krawedziami swego gwintu o kra¬ wedzie gwintu drazka zebatego lub tez po¬ szczególne segmenty nakretki beda zaze¬ bialy sie z róznymi zwojami gwintu draz¬ ka zebatego1^ Aby uniknac podobnych niepozada¬ nych zjawisk i zwiekszyc niezawodnosc dzialania urzadzenia nastawczego, zasto¬ sowano wedlug wynalazku nastepujaca konstrukcje.Przy oporku 19 wzglednie 20 kazdej z nakretek 4 i 5 umieszczony zostal zde- rz&k sprezynowy 11 wzglednie 12 (fig. 1).Posiada on poslac tulejki, obejmujacej dra¬ zek zebaty, na która naciska sprezyna 13 wzglednie 14, przy czym ta tulejka moze przesuwac sie w pewnych granicach w kie¬ runku osi urzadzenia wewnatrz oslony 2 wzglednie 6. Sprezyny 13 i 14 sa tak dosto¬ sowane pod wzgledem sily do sprezyny 18, utrzymujacej razem segmenty obu nakre¬ tek, ze zderzaki sprezynowe poddaja sie (ustepuja), gdy nakretki 4 i 5 beda dosu- wane do oporków 19 wzglednie 20 po ze¬ tknieciu sie z tulejkami 11 wzglednie 12.Wskutek tegoi segmenty odpowiedniej na¬ kretki dopiero wtedy przestaja sie zaze¬ biac z drazkiem zebatym, gdy zderzak spre¬ zynowy o tyle sie podda, o ile mu na to po¬ zwala ograniczony przesuw do opoirków i9 i 20. Gdy segmenty naikretek rozszerza sie na tyle, ze ich gwinty wyjda z gwintów drazka zebatego, to wówczas1 nakretki te pod naciskiem zderzaków sprezynowych zostana tak daleko przesuniete na drazku zebatym /, ze zwoje gwintu obu tych na¬ kretek, slizgajac sie po gwincie drazka ze¬ batego, wejda pomiedzy zwoje gwintu tego tlrazfca, wskutek czegoi segmenty nakretki uzyskaja nowe, niezawodne zazebienie z przesuw poosiowy kazdego zderzaka spre- zymawegoi jest wietosay od polowy, leaz mniejszy oid calkowitego skoku gwintu aa drazku /.- Gwint ten powinien byc plaski, gdyz w tym przypadku segmenty nakretek latwiej sie po nim przesuwaja. Dla latwiej¬ szego prowadzenia, segmentów kazdej na¬ kretki przy przesuwaniu jej pó drazku ze¬ batym, grzbiet 17 (fig. 2) zwojów gwintu na kazdym segmencie nakretki jest stoczony do tej samej srednicy, co i zewnetrzna ired- nica gwintu drazka zebatego. Na fig. r6 przedstawiona jest nakretka przed slodze* niem, a na fig. 7 —segmenty niakretki w po¬ lozeniu, zajmowanym podczas staczania, przy czym te segmenty utrzymywane sa w pozadanej odleglosci za pomoca wkla¬ dek 30. Kolo zakreslone liniami kreskowa¬ nymi posiada srednice 31, nafktóra stoczo¬ ne zostaly segmenty nakretki i srednica ta równa sie zewnetrznej srednicy gwintu drazka zebatego. Fig. 8 przedstawia na¬ kretke w stanie gotowym z segmentami przylegajacymi do siebie. Kazdy segmettt nakretki jest zaopatrzony poza tym w wy¬ step 15, sluzacy do prowadzenia tego sieg- mentu zarówno w kierunku promieniowym, jak i osiowym. Kazdy z tych wystepów T5 umieszczony jest odpowiedniej prowadnicy 16, wykonanej wewnatrz oslony. Dzidki temu uniemozliwione jest przekrecanie sie segmentów nakretók woslonie oraz wyklu¬ czona jest mozliwosc ich uszkodzenia lub zakleszczenia przy wspóldzialaniu tych segmentów ze zderzakami sprezynowymi." Na fig. 3 — 5 uwidoczniono-inna postac wykonania urzadzfcniaf wedlug wyftalafeku, rózniaca sie od postaci wykonania, przedr stawionej na fig; 1 i 2, przy czym tialezy zaznaczyc, ze odpowiadajace sobie czesci obu urzadzen oznaczono na rysunku tymi samymi cyframi. W rozpatrywanym przy¬ padku wynalazek dotyczy tylko nakretki zakleszczajacej 4, pociagajacej za soba w czasie hamowania tilrazck zebaty 1, nato¬ miast nastawcza nakretka 5 itozostawiona jest w znaiiiym urzadzeniu naistawczyin — 3 —bez zmiany. Ze stozkowym lozyskiem 8 nakretki nastawczej 5 wspóldziala w zna¬ ny sposób oporek 21, osadzony na pochwie 2, oraz oporek 22, osadzony na pokrywie, zamykajacej zewnetrzna oslone 23, która wspóldziala z innym oporkiem 24. Miedzy oslonami 2 i 23 znajduje sie sprezyna; 25, sciskana wtedy, gdy oslona 23 zostaje zatrzymana przez oporek 24 podczas swe¬ go ruchu przy hamowaniu, a drazek 3 prze¬ suwa sie dalej w kierunku strzalki. Opisane dzialanie nastepuje w przypadku nadmier¬ nego luzu miedzy klockami hamulcowymi i kolami. Przy scisnieciu sprezyny 25 lo¬ zysko stozkowe 8 i nakretka 5 przesuwaja sie pod dzialaniem sprezyny 26 do oporka 21, przy czym sprezyna 26 oddzialywa na przesuwna tulejke 27, zaopatrzona w stoz¬ kowa powierzchnie oporowa, wspóldziala¬ jaca ze stozkowa powierzchnia nakretki 5.Tworzaca tych stozkowych powierzchni jest nachylona pod takim katem dto osi cie¬ gla, iz sprezyna 26 moze wyzwolic siegmen- ty nakretki 5 od zazebienia z drazkiem ze¬ batym i przesuwac je po tym drazku. Zgod¬ nie z wynalazkiem tworzaca dwóch wspól¬ dzialajacych ze soba stozkowych powierz¬ chni, a mianowicie nakretki 4 i pierscienia 29, przyciskanego do tej nakretki przez sprezyne 28, jest nachylona pod takim ka¬ tem do osi ciegla, ze nacisk sprezyny 28 da¬ zy do zazebienia segmentów nakretki z drazkiem zebatym, nie zas do przesuwania ich po tym dtazkti. Gdy jednak oporek 19, posuwajac sie w kierunku nakretki zaklesz¬ czajacej' 4, zetknie sie z ta nakretka, to zde¬ rzak! sprezynowy, utworzony ze sprezyny 28 i pierscienia 29, ustepuje, wskutek1 czego segmenty nakretki zakleszczajacej moga byc zwolnione od zazebienia z drazkiem ze¬ batym /. Gdy to nastapi, zwoje gwintu' seg¬ mentów nakretki wychodza ze zwojów gwintu drazka zebatego 1, jak to przedsta¬ wiono na fig. 5. Zderzak sprezynowy 28, 29 pod dzialaniem sprezyny 28 przesuwa nah kretke 4 wzdluz dirazka! zebatego1 nai wla¬ sciwa odleglosc. Opisana wyzej konstruk¬ cja zapobiega nieprawidlowemu zazebie¬ niu gwintu segmentów nakretki z gwintem drazka zebatego oraz zazebianu sie poszcze¬ gólnych segmentów nakretki z róznymi zwojami gwintu drazka zebatego. PL