Przy formowaniu przedmiotów, wyko¬ nanych z materialu o bardzo malej grubo¬ sci, a wiec np. z blachy, papieru lub tek¬ tury, i posiadajacych przekroje kolowe, kwadratowe, prostokatne, owalne, trój¬ katne lub inne, stosuje sie powszechnie metode wytlaczania za pomoca tloczaka i matrycy o odpowiednim profilu. Gdy jed¬ nak arkusz nie ma byc ani wyciagany, ani splaszczany, zachodzi potrzeba sfaldowa- nia scianek przedmiotu.Znane sa juz sposoby faldowania wy¬ drazonych przedmiotów przy pomocy trzpieni przegubowych, pomiedzy którymi umieszczany jest arkusz obrabianej bla¬ chy, jednak znane te urzadzenia umozli¬ wiaja uzyskiwanie tylko badz zwyklego fa¬ lowania, badz tez pofaldowania niesyme¬ trycznego, zmniejszajacego wytrzymalosc wykonczonego przedmiotu. Maszyny takie maja zreszta na celu tylko wykonanie ta¬ kiego faldowania, a ich narzady sa prze¬ znaczone wylacznie do tej czynnosci. Ma¬ szyny te nie pozwalaja na jednoczesne formowanie przedmiotu bez uzycia specjal¬ nych matryc dodatkowych. Wreszcie ma¬ szyny te w samym swym zalozeniu nie po¬ zwalaja na faldowanie przedmiotów wy-drazonych o dowolnych przekrojach i róz¬ nych rozmiarach, : i Wedlug glównej c^chy wynalazku ar- , * kusz, podlegajacy obróbce, jest umieszcza¬ ny pomiedzy dwoma szeregami trzpieni wahliwych, czyli narzadów faldujacych, tworzacych dwie plaszczyzny równolegle, lezace jedna nad druga. Trzpienie kazde¬ go szeregu sa umieszczone w pewnych wzajemnych odleglosciach, najlepiej rów¬ nomiernie, w swobodnych przedzialach po¬ miedzy trzpieniami drugiego szeregu, przy czym sa umieszczone wspólsrodkowo wzgledem gladkiego tloczaka formujace¬ go, który porusza sie prostopadle do tych plaszczyzn. Obydwa szeregi trzpieni sa niezalezne od siebie i od tloczaka. Prze¬ ciagany arkusz powoduje przechylanie sie narzadów faldujacych, po czym przesuwa sie stopniowo pomiedzy dwoma szeregami trzpieni, których ruch wzgledny powoduje faldowanie, po czym arkusz zostaje doci¬ sniety do gladkiego tloczaka wewnetrzny¬ mi koncami trzpieni szeregu dolnego, W ten sposób otrzymuje sie faldowanie przedmiotu i jednoczesnie formowanie nie¬ zaleznie od przekroju uzytego tloczaka, który dzieki niezaleznosci od narzadów faldujacych moze byc uzyty do nastepnej czynnosci wytlaczania.Wedlug innej cechy wynalazku trzpie¬ nie sa osadzone na osiach wspólsrodko- wych z trzpieniem formujacym w dowol¬ nym punkcie ich dlugosci, tak jednak, ze ruchy trzpieni kazdego szeregu sa prze¬ suniete wzgledem siebie, przy czym ruchy obrotowe krzyzuja sie ze soba. Zewnetrz¬ nie konce trzpieni dolnych przechodza po¬ nad zewnetrznymi koncami trzpieni gór¬ nych. Wobec tego nie tylko wytwarza sie krzyzowanie, ale w czasie wahania, az do polozenia najwiekszego przesuniecia, wszystkie konce zblizaja sie do siebie i za¬ ciskaja, W przypadku stosowania trzpieni o przekroju w ksztalcie litery T otrzymana falda jest symetryczna, dzieki czemu scian¬ ki przedmiotu staja sie bardziej wytrzy¬ male i nie moga odksztalcac sie w czasie pózniejszych czynnosci wykonczania.Przy uzyciu tloczaka okreslonego prze¬ kroju umieszcza sie trzpienie w dwóch plaszczyznach wspólsrodkowo wzgledem tloczaka. Zmieniajac w tej samej maszy¬ nie tloczak i rozmieszczenie trzpieni moz¬ na otrzymac przedmioty o róznych prze¬ krojach. Dla okreslonego rozmieszczenia trzpieni, odpowiadajacego tloczakowi o dowolnym przekroju, mozna zmieniajac rozmiary odcietego arkusza obrabianego otrzymac przedmioty o tym samym prze¬ kroju lecz róznych rozmiarów.Poniewaz ugrupowanie trzpieni jest za¬ lezne od przekroju przedmiotu, przeto w przypadku obróbki przedmiotów, posiada¬ jacych elementy powierzchni plaskich, fal¬ dowanie jest ograniczone do zaokraglenia kazdego z katów polaczeniowych pomiedzy róznymi plaskimi sciankami przedmiotów.Wszystkie elementy jednego szeregu trzpieni sa (najlepiej) polaczone sztywno ze soba tak, aby wszystkie ich ruchy byly skoordynowane i opór miejscowy nie mógl opóznic ruchu trzpieni. Równiez kazdy koniec trzpieni mozna polaczyc ze szkiele¬ tem za pomoca sprezyn pociagowych zmu¬ szajac tloczak do dodatkowego wysilku, lecz pozwalajac za to na szybki powrót wszystkich elementów po sfaldowaniu, gdy przeciagany arkusz zwolni calkowicie trzpienie.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku, przy czym fig, 1 przedstawia urzadzenie do faldowania sy¬ metrycznego z trzpieniami o przekroju w ksztalcie litery T, przy czym wszystkie elementy kazdego szeregu sa polaczone ze soba ruchomym wiencem, fig, 2 przedsta¬ wia urzadzenie, pozwalajace na poszcze¬ gólne wycofywanie trzpieni za pomoca sprezyn pociagowych, fig, 3 przedstawia polozenie narzadów faldujacych przed roz¬ poczeciem pracy, a fig, 4 i 5 przedstawiaja — 2 -nawe polozenia Lych narzadów nn passat* ku pracy i przy koncu pracy, Podstawa h posiada posrodku wydraze¬ nie iV w którym przechodzi tloczak foftftU* jacy r, Podatawa ta podtrzymuje pierwszy szereg trzpieni / o przekroju w ksztalcie litery T. Trzpienie sa osadzone przegubo¬ wo na osi, wykonanej ze struny fortepia¬ nowej k, umieszczonej w szyjce / podstawy h tak, iz trzpienie moga wahac sie dokola lej osi dzieki wycieciom, znajdujacym sie na prawo od kazdego trzpienia, Dtugi szereg: trzpieni rt, ttmieszezony równolegle do pierwszego szeregu, j0st osadzony przegubowo na osi a, wykonanej ze struny fortepianowej, umieszczonej w szyjce p górnej stalej czesci q urzadzenia.Te obydwa szeregi irarzaidóty równoleglych sa pfrostopadte do kierunku przesuwu tlo- czaka r. Obydwa te szeregi nie maja bez¬ posredniego polaczenia ze soba. Poza tym w kazdym szeregu trzpienie sa umieszczone w przedzialach pomiedzy trzpieniami dru¬ giego szeregu. Wyciecia, wykonane w dol¬ nym brzegu czesci q, pozwalaja na obrót narzadów faldujacych.Arkusz m, podlegajacy faldowaniu, zo¬ staje umieszczony pomiedzy dwoma sze¬ regami trzpieni. Na poczatku pracy (fig. 1, 2 i 3) trzpienie znajduja sie w plaszczyznie poziomej, a tloczak r styka sie z arkuszem.Z chwila gdy tloczak poczyna opadac, to pociaga on arkusz, a wraz z nim i trzpienie dolnego szeregu /'. Fig. 4 i 5 przedstawiaja nowe polozenia wzgledne narzadów faldu¬ jacych kazdego szeregu. Istotnie, osie przegubowe o i k sa umieszczone w taki sposób, ze wystepy trzpieni, które byly na poczatku równolegle, przyjmuja rózne na¬ chylenia w czasie przechylania. Rozpo¬ czyna sie teraz krzyzowanie, poniewaz ar¬ kusz, podniesiony trzpieniami dolnymi, podnosi z kolei trzpienie górne. Jednak w tym samym czasie arkusz ten, pociagniety tloczakiem, który opada w dalszym ciagu, posuwa sie pomiedzy dwoma szeregami trzptettl, Teraz zfcilhcftlfcl fcie tylkfc krzyzfc- wanie sie nkttAdttw faldujacych, tecfc pbd- fc&*s gdy SSWftetftiie kfcncfc trzpieni dol¬ nego s*Cfegu przechodza ponad koncami trzpieni szeregu górnego, Wszystkie konce zblizaja Sie do siebie i zaciskaja tak, iz wystepy ftfattfie Stykaja sie z£ soba, jafe to widac na fig, 5; Widac stad ksztalt, ja¬ ki m& crffttyifttfd blacha ptzf fófmowaniu faldy. Pórfad to, pOfoicwaz tloczak W cza¬ sie swego opadania" pizeehyla ddlfle tftfpfó- niey trzpienie te stykaja sie z tloczakiem poprzez bkche tak, iz blacha zostaje do¬ cisnieta do gladkiego tletezack* f. Fórmó- WaM« i faldowanie odbywa sie jednoczes¬ nie; & przy tym tóe tfzc?ba, j*fe W ztiatoyctf urzadzeniach, stosowac matrycy o ksztal¬ cie', odpowiadajacym tlóC16&te&&& Na fig. i obydwa* sz&tegl trzpieni sA oddzielnie £olac£oAe sztywftó swynii wla¬ sciwymi elementami za pomoca laczników s, polaczonych przegubowo, z ruchomym pierscieniem t. Na fig. 2 polaczenie to jest wykonane za pomoca sprezyn u, zacze¬ pionych na trzpieniach / i na podstawie h.Konstrukcja ta pozwala na szybki powrót trzpieni na miejsce po faldowaniu. Z chwi¬ la gdy tloczak uwolni sfaldowany arkusz, narzady faldujace powracaja samoczynnie na miejsce, aby znowu rozpoczac prace w sposób opisany wyzej. PL