Wynalazek niniejszy dotyczy rozrzadu dwusuwowych maszynek nicielnicowych wedlug systemu Hattersley'a za pomoca kart jednorzedowych. W znanych maszyn¬ kach dwusuwowych tego systemu wybijano zawsze po dwa watki na jedna karte, tak iz jeden rzad oznaczen oddzialywal na górne plaszki, a drugi — na dolne. Wobec tego cylinder byl przewaznie umieszczany wahliwie, aby przy drugim watku mógl byc przelaczany w przód lub w tyl. Taki znany rozrzad jest o tyle niekorzystny, ze powo¬ duje ogromna strate czasu, zwlaszcza z po¬ wodu tkania wstecznego i szukania watku, gdyz przy pracach wstecznych na krosnie tworzenie sie przesmyków nastepuje nie w porzadku prostym i odwrotnym, lecz w ciagu nieprzerwanym. Wskutek tego juz przy wyzszych raportach zachodzila po¬ trzeba tkania wstecznego w sposób bardzo zmudny i klopotliwy lub tez trzeba bylo poslugiwac sie niezbednym wlasciwie do tego celu urzadzeniem do biegu wsteczne¬ go lub do szukania watku przy maszynkach dwusuwowych. Oprócz tego w tkalniach, w których stosowano maszynki dwusuwo¬ we obok maszyn o zamknietym przesmyku, róznica w materiale kart stosowanych do tych obydwóch systemów stanowila duza niedogodnosc, poniewaz do tego celu po¬ trzebne byly inne plytki wybijajace i inne maszyny wybijajace, a czesto nawet dwu¬ krotnie wieksze zuzycie materialu i pracy.Poza tym, w znanych maszynkach dwusu-woWych plaszki pomocnicze stale stykaja sie z kartami dziurkowanymi lub trzpien¬ iowymi. Wszelkk ruchr karty, nawet naj¬ mniejszy? oddzialywa n&« plaszki pomocni¬ cze. Wobec tego ruch poszczególnych cze¬ sci krosna jest w znacznym stopniu zalez¬ ny od ruchu plaszek i kart.Wynalazek mniejszy usuwa wszystkie te wady, przy czym zamiast zwyklych kart dwurzedowych stosuje sie jednorzedowe karty z ruchoma pryzma, która nie jest obracana W przód lub wstecz co drugi wa¬ tek, lecz za kazdym watkiem. Mechanizm rozrzadczy jest wykonany tak, ze chociaz podczas okreslonego okresu przelaczania na obydwie plaszki dziala ten sam narzad rozrzadczy, jak np. karta lub krazek, to jednak zawsze tylko ta plaszka podlega rozrzadowi, która w dolnym polozeniu jest wlasnie uwolniona od cofajacego sie noza.Istotna ceche wynalazku stanowi, ze karta dziurkowana, trzpienkowa lub kraz¬ kowa nie styka sie nigdy bezposrednio z ptaszkami pomocniczymi, lecz jest wlacza¬ na w posrednie drazkowe urzadzenie ry¬ glujace, które styka sie z plaszkami pomoc¬ niczymi. Drazkowe urzadzenie ryglujace sklada sie z dwóch wspóldzialajacych ze soba zapadek, które z reguly rozrza¬ dzaja cale urzadzenie ryglujace tak, iz dziala oiio wtedy jako jedna moc¬ na dzwignia podwójna i wskutek tegp. nie wywiera na plaszki pomocnicze zadne¬ go dzialania, chociaz sama waha sie. Osia¬ ga sie to dzieki wykonaniu plaszek pomoc¬ niczych w ksztalcie luku kola. Poza tym wazne znaczenie ma to, ze drazkowe urza¬ dzenie ryglujace nie styka sie przez wiek¬ sza czesc okfesil tkania z dzwignia iglowa, która tnoze Wykonywac ftichy niezalezne.Jedna z tych zapadek jest wykonana jako zapadka stopniowa, której stopnie moga wspóldzialac z wystepem drugiej za¬ padki. Zaleznie od tego, za kfóry z tych dwóch stopili zapadka zaskoczyla, tworzy sie pfzcsftiyk górtty lub dofiiy. Afey dfaz- kowe urzadzenie ryglujace moglo byc usta¬ wione dzieki dzialaniu drazka iglowego w górne lub dolne polozenie przesmyku, sto¬ suje sie dzwignie ryglujaca, która waha sie dookola czopa jednej z zapadek w takt tkania i która na drugim koncu osadzonym ha czopie wahliwym posiada zapadke stop¬ niowa. W zaleznosci od tego, czy drazek iglowy po wychyleniu wchodzi do otworu w karcie, czy tez nie wchodzi do niego, drazkowe urzadzenie ryglujace na skutek uderzenia kciuka drazka iglowego w okre¬ slona czesc tego urzadzenia nastawia je na jeden lub drugi stopien i rygluje za po¬ moca sprezyny. Po zaryglowaniu drazkowe urzadzenie ryglujace zostaje wychylone z poza zasiegu kciuka drazka iglowego. Aby przy tym wychyleniu juz nastawione plasz¬ ki pomocnicze nie zostaly przestawione, powierzchnie oporowe sa wygiete wedlug luku kola, którego srodek lezy w punkcie wahan drazkowego urzadzenia ryglujacego.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania mechanizmu do rozrzadu we¬ dlug wynalazku za pomoca jednorzedowych kart tekturowych. Fig. 1 przedstawia me¬ chanizm rozrzadczy w takim okresie roz¬ rzadzenia, w którym igla opiera sie o mie- przedziurkowane miejsce karty dziurko¬ wanej, fig. 2 natomiast przedstawia mecha¬ nizm rozrzadczy w okresie, w którym igla weszla do otworu w karcie dziurkowanej.Na rysunku maszynka nicielnicowa, ja¬ ko znana* nie jest przedstawiona, natomiast uwidocznione sa schematycznie tylko te czesci, które naleza do jej mechanizmu rozrzadczego. Z nozem górnym Afx i z no¬ zem dolnym Af2 moga zazebiac sie plaszki górne P± wzglednie plaszki dolne F2. Polo¬ zenia, które przybieraja plaszki, sa ozna¬ czone literami o i u. Poza tym przewidzia¬ ne sa dwuramienne dzwignie lub tak zwa¬ ne plaszki pomocnicze C i D, które sa osa¬ dzone rzedem na wale 4 i dociskane do oparcia 7 za pomoca sprezyn P± i F3 przy¬ czepionych do pretów 10 i 9. Drazek C — 2 —dziala bezposrednio na dolna plaszke P2, natomiast drugi drazek D oddzialywa na górna plaszke P1 za pomoca preta S.Do rozrzadu stosuje sie poza tym pryz¬ me Z, osadzona obrotowo na walku 1 i podtrzymujaca karte tekturowa K. Pryzma przy kazdym wprowadzanym watku zosta¬ je przelaczona w znany sposób w przód wzglednie w tyl za pomoca mimosrodu nie przedstawionego na rysunku. Na walku 2 równiez nieruchomym osadzony jest obro¬ towo drazek iglowy N, który jest dociska¬ ny do karty tekturowej K za. pomoca spre¬ zyny F1 przyczepionej do preta nierucho¬ mego 8. Na osi 2 osadzony jest obrotowo drazek V, który jest sterowany za pomoca wzmiankowanego mimosrodu za posrednie* twem ciegla Y, a przy kazdym pelnym obrocie walu korbowego wykonywa ruch z polozenia / w polozenie // i z powrotem.Drazek V posiada pret 6, za pomoca któ¬ rego podnosi drazek iglowy N, gdy pryzma ma byc przelaczona (fig. 1). Na walku 3, równiez nieruchomym, umieszczone jest wahliwie drazkowe urzadzenie ryglujace, które jest utworzone z dzwigni wahliwej W podtrzymujacej dwie wahliwe zapadki przelaczajace A i B, z których jedna za¬ padka (A) jest osadzona obrotowo na walku 3, a druga (B) — na specjalnym czopie 5 umieszczonym na koncu dzwigni W. Dzwignia W jest poruszana za pomoca wzmiankowanego juz mimosrodu i ciegla X tak, iz za kazdym pelnym obrotem walu korbowego dzwignia ta, a wraz z nia i czop 5, przebywa droge z polozenia / w poloze¬ nie // i z powrotem w polozenie /. Obydwie zapadki A i B sa polaczone ze soba spre¬ zyna F2, która odciaga zapadke A w lewo, a zapadke B — w dól. Zapadka B oddzia¬ lywa na obydwie dzwignie C i D.W celu wyjasnienia dzialania urzadze¬ nia przyjmuje sie, ze na wprost igly dzwi¬ gni iglowej N znajduje sie otwór w karcie tekturowej, tak iz igla zapada w otwór tej karty pod dzialaniem sprezyny F± (fig. 2), jednoczesnie zas prawe ramie zostaje pod¬ niesione. Przy nastepujacym teraz wychy¬ leniu prawego ramienia dzwigni N w przód drazkowe urzadzenie ryglujace przechodzi z polozenia // w polozenie /, a prawe ra¬ mie dzwigni iglowej N opiera sie o zapad¬ ke przelaczajaca B i podnosi ja na tyle, ze zapadka przelaczajaca A zaskakuje pod dzialaniem sprezyny F2 za odpowiedni stopien zapadki B. Dzieki temu polozenie drazkowego urzadzenia ryglujacego jest ustalone, az do nowego dzialania z ze¬ wnatrz, dzieki temu, ze zapadki przelacza¬ jace sa ustalone w swym polozeniu wzgle¬ dem siebie. Urzadzenie ryglujace moze byc teraz zwolnione z dzwigni iglowej N w celu przygotowania nowego przelaczenia, przy czym igla zostaje jednoczesnie wy¬ ciagnieta z otworu karty dziurkowanej przez wychylenie dzwigni iglowej. Pryzma Z zostaje przy tym przelaczona dalej o jedna podzialke. Jezeli natomiast na wprost igly znajduje sie karta pelna, to zapadniecie dzwigni iglowej nie moze na¬ stapic, wobec tego prawe ramie tej dzwigni pozostaje opuszczone. Przy wychyleniu w przód drazkowego urzadzenia rygluja¬ cego zapadka A zostaje odciagnieta na ty¬ le, iz pod dzialaniem sprezyny F2 zaska¬ kuje za stopien drugiej zapadki B. Rów¬ niez i w tym przypadku, dzieki odpowied¬ niemu ksztaltowi zapadki B, nowe poloze¬ nie ^rzadzenia ryglujacego zostaje nie¬ zmienione, az do ponownego dzialania z zewnatrz.Przez podniesienie wzglednie opuszcze¬ nie zapadki B zostaja podniesione wzgled¬ nie opuszczone lewe ramiona dzwigni C i D, dzieki czemu uruchomione zostaja plasz- ki P1 i ¥\. Aby polozenia dzwigni CiDw stanie podniesionym (fig. 2) pozostaly nie¬ zmienione przy odchyleniu wstecz urza¬ dzenia ryglujacego w polozenie //, dzwi¬ gnie te posiadaja powierzchnie prowadni¬ cze, które pokrywaja sie calkowicie z lu¬ kiem kola opisanym dokola srodka osi 3. — 3 — PL