PL248986B1 - Krzyżownica z ruchomym dziobem - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest krzyżownica z ruchomym dziobem, zwłaszcza do rozjazdów kolejowych dużych prędkości, mająca elementy skrzydłowe w postaci dwóch szyn skrzydłowych z kształtownika szynowego lub w postaci dwóch profili skrzydłowych bloku skrzydłowego i umieszczony pomiędzy elementami skrzydłowymi ruchomy dziób, który spoczywa na ślizgowych elementach oraz w skrajnym pierwszym albo drugim położeniu przylega do boku jednego albo drugiego elementu skrzydłowego.

Krzyżownica stanowi ważny element rozjazdu kolejowego, na którym następuje przecięcie się linii toków szynowych. Ze względu na swoją funkcję w rozjeździe, musi ona zapewniać stabilny przejazd kół taboru, gdyż ma to decydujący wpływ na bezpieczeństwo ruchu.

W opisie patentowym CH 33868 ujawniono krzyżownicę z ruchomym dziobem, który jest przestawiany z jednego skrajnego położenia w drugie za pomocą przytwierdzonego do dzioba drążka, zaopatrzonego w amortyzator sprężynowy. Swobodny koniec drążka jest wyprowadzony poniżej stóp szyn krzyżownicy na zewnętrzną stronę toru i jest po zewnętrznej stronie toru przegubowo połączony z jednym z ramion kątowej dźwigni, ułoż yskowanej wychylnie w płycie przytwierdzonej do podrozjazdnicy krzyżownicy, natomiast drugie ramię kątowej dźwigni jest przegubowo połączone z prętem napędowym, biegnącym wzdłuż toru.

Z opisu zgłoszeniowego DE 1272951 znana jest krzyżownica zwyczajna z ruchomym dziobem, uformowanym jako monolityczny element, połączony spoinami lub zgrzeinami z odcinkami przyłączeniowymi szyn dziobowych. Odcinki przyłączeniowe szyn dziobowych są oparte ślizgowo na podkładkach, przy czym jeden z odcinków przyłączeniowych ma skośne rozcięcie dylatacyjne, natomiast drugi z odcinków przyłączeniowych jest ciągły i stanowi sprężysty fragment szyny dziobowej ułatwiający ruch dzioba. Dziób porusza się w gardzieli pomiędzy szynami skrzydłowymi na płycie ślizgowej, p rzytwierdzonej do podrozjazdnic. Dziób ma przedłużenie poniżej ostrza dzioba, usytuowane od strony wlotu krzyżownicy, poza jej gardzielą. Do tego przedłużenia jest przyłączony, poprzez drążek zawierający pakiet elementów sprężystych i kątową dźwignię (analogicznie jak to opisano powyżej w patencie CH 33863), pręt napędowy, usytuowany wzdłuż toru po jego zewnętrznej stronie.

Z kolei w opisie patentowym GB 855 przedstawiono krzyżownicę z ruchomym dziobem, który w jedno skrajne położenie jest przestawiany pierwszym układem prętów i dźwigni, a w drugie skrajne położenie jest przestawiany drugim układem prętów i dźwigni, o takiej samej konstrukcji jak pierwszy układ, lecz usytuowanym w lustrzanym odbiciu względem pierwszego układu. Każdy z układów przestawiających dziób krzyżownicy w skrajne położenie, zawiera pierwszą kątową dźwignię połączoną przegubowo z prętem napędowym, przy czym pierwsza kątowa dźwignia jest poprzez pręt przestawczy połączona przegubowo z drugą kątową dźwignią, zaś ta z kolei jest poprzez drążek przestawczy połączona z przegubowym łącznikiem przymocowanym do dzioba krzyżownicy.

Pierwsze i drugie kątowe dźwignie obu układów są ułożyskowane wychylnie w płytach, przytwierdzonych do podrozjazdnic krzyżownicy. Ponadto pierwsze dźwignie obu układów są jednym z ramion połączone przegubowo ze wspólnym prętem napędowym, usytuowanym zasadniczo prostopadle do toru. Natomiast pręty przestawcze obu układów są usytuowane po zewnętrznej stronie toru, w kierunku zasadniczo równoległym do szyn rozjazdu, a drążki przestawcze obu układów są usytuowane zasadniczo prostopadle do toru.

Z praktyki budownictwa nawierzchni torowych znana jest ponadto krzyżownica z ruchomym dz iobem, w której przestawianie dzioba z jednego skrajnego położenia w drugie jest realizowane z użyciem przestawczego mechanizmu, przenoszącego ruch ostrza dzioba na pomocniczy odcinek przestawiania dzioba. Mechanizm ten współpracuje z jednym urządzeniem napędowym i jest usytuowany między szynami toku zwrotnego oraz sprzęgnięty z dziobem w dwóch miejscach - przy ostrzu i zasadniczo w połowie długości dzioba w kierunku wylotu krzyżownicy.

Według tego znanego rozwiązania, mechanizm zawiera przytwierdzony do dzioba za pomocą uchwytu pierwszy przestawczy drążek, poprzeczny względem szyn, który poprzez pierwszą kątową dźwignię, ułożyskowaną wychylnie w płycie, przytwierdzonej do podrozjazdnic krzyżownicy w obszarze pomiędzy szynami toku, jest połączony przegubowo z napędowym prętem, sprzęgniętym z urządzeniem napędowym za pośrednictwem drugiej kątowej dźwigni, ułożyskowanej wychylnie w płycie, przytwierdzonej do podrozjazdnic, a także z końcem przestawczego pręta (przenoszącego napęd), usytuowanego wzdłuż szyn toku. Przestawczy pręt jest na drugim swym końcu połączony przegubowo z jednym ramieniem trzeciej kątowej dźwigni, ułożyskowanej wychylnie w płycie, przytwierdzonej do podrozjazdnic w obszarze pomiędzy szynami toku, zaś drugie ramię tej dźwigni jest poprzez dr ugi przestawczy drążek połączone z drugim uchwytem, przytwierdzonym do dzioba w obszarze poza gardzielą krzyżownicy, w kierunku jej wylotu.

Rozwiązanie to jest proste w konstrukcji i umożliwia wykorzystanie jednego urządzenia napędowego z zamknięciem nastawczym do przestawiania dzioba w dwóch punktach oraz na umieszczenie przenoszącego napęd mechanizmu w obszarze pomiędzy szynami. Jednakże jego niedogodnością jest to, że przy przestawianiu dzioba z jednego skrajnego położenia w drugie, przestawczy pręt prac uje wprawdzie pod obciążeniem rozciągającym, ale przy przestawianiu dzioba w odwrotną skrajną pozycję, pracuje on pod obciążeniem ściskającym, a to wiąże się z ryzykiem jego wyboczenia w warunkac h zwiększonych oporów przesuwu dzioba, co może skutkować niepełnym doleganiem dzioba do szyny skrzydłowej, wywołując ryzyko wykolejenia się taboru podczas przejazdu przez krzyżownicę.

W przypadkach gdy wymagane jest dwupunktowe lub wielopunktowe przestawianie dzioba krzyżownicy, stosuje się zazwyczaj elementy napędowe odrębne dla każdego z punktów przestawiania dzioba, co przykładowo ujawniono w opisie patentowym PL 197987. Krzyżownica z ruchomym dziobem znana z tego opisu, ma dziób uformowany z dwóch profili nawierzchniowych, z których jeden stanowi dziób główny, a drugi - dziób pomocniczy. Oba dzioby są skręcone ze sobą śrubami, z wykorzystaniem sprężyn talerzowych w tych złączach gwintowych. Wyrównanie długości przy przestawianiu dzioba krzyżownicy odbywa się pomiędzy dziobem głównym i pomocniczym poprzez dociśnięcie sprężyn talerzowych, które umożliwiają odpowiedni docisk, a zarazem przesunięcie względne obu wspomnianych elementów dzioba. Główki dzioba głównego oraz dzioba pomocniczego w części przedniej są obrobione z pochyleniem 1:40. Szyny skrzydłowe wykonane są z kształtownika, którego profil główki obrobiony jest z pochyleniem 1:40. Dla zmiany położenia dzioba, krzyżownica jest zaopatrzona w dwa samoregulujące zamknięcie suwakowe, zamocowane do płyt (uchwytów) przestawiających dziób główny i dziób pomocniczy, co umożliwia wyrównanie długości pomiędzy dziobem głównym i pomocniczym. Jedno z tych zamknięć jest usytuowane przy ostrzu dzioba, a drugie poza gardzielą krzyżownicy, zasadniczo w połowie długości dzioba w kierunku wylotu krzyżownicy.

Wynalazek rozwiązuje zagadnienie uzyskania konstrukcji krzyżownicy z ruchomym dziobem, pozbawionej niedogodności znanych ze stanu techniki, w której efektywne przestawianie dzioba z jednego skrajnego położenia w drugie i pełne doleganie dzioba do elementu skrzydłowego, byłoby uzyskiwane z użyciem pojedynczego urządzenia napędowego oraz przestawczego mechanizmu, usytuowanego pomiędzy szynami toku i przenoszącego ruch ostrza dzioba na pomocniczy odcinek przestawiania dzioba.

Zgodnie z wynalazkiem, krzyżownica z ruchomym dziobem, zwłaszcza do rozjazdów kolejowych, mająca przytwierdzone do podrozjazdnic elementy skrzydłowe w postaci dwóch szyn skrzydłowych z kształtownika szynowego lub w postaci bloku z dwoma profilami skrzydłowymi oraz umieszczony pomiędzy elementami skrzydłowymi ruchomy dziób, który spoczywa na ślizgowych elementach, i który w skrajnym pierwszym lub drugim położeniu przylega do boku jednego lub drugiego elementu skrzydłowego, a ponadto wyposażona w nastawczy pręt, sprzęgnięty z urządzeniem napędowym, przestawiający dziób w pierwsze i drugie skrajne położenie oraz w przestawczy mechanizm, przenoszący ruch ostrza dzioba na pomocniczy odcinek przestawiania dzioba, który to mechanizm jest usytuowany pomiędzy szynami toku i przytwierdzony do podrozjazdnic krzyżownicy, charakteryzuje się tym, że ostrze dzioba, usytuowane w gardzieli między elementami skrzydłowymi, połączone jest z jednej strony, poprzez nastawczy uchwyt, z nastawczym prętem sprzęgniętym z urządzeniem napędowym, które jest unieruchomione względem elementów skrzydłowych, zaś z drugiej strony ostrze dzioba jest, poprzez pierwszy przestawczy uchwyt i pierwszy przestawczy łącznik, sprzęgnięte z jednym z krótszych boków czworoboku przegubowego będącego centralnym zespołem przestawczego mechanizmu, przy czym krótsze boki czworoboku przegubowego stanowią trójramienne dźwignie, które są wychylnie ułożyskowane względem podrozjazdnic krzyżownicy i są połączone ze sobą za pośrednictwem dłuższych boków czworoboku przegubowego, które to dłuższe boki stanowią ściągi w formie prętów, usytuowane wzdłuż szyn toku, oraz który to czworobok przegubowy jest drugim z krótszych boków sprzęgnięty, poprzez drugi przestawczy łącznik i drugi przestawny uchwyt, z pomocniczym odcinkiem przestawiania dzioba, usytuowanym poza gardzielą krzyżownicy w kierunku jej wylotu i stanowiącym w praktyce pomocnicze miejsce (punkt) przestawiania dzioba.

Korzystnie, nastawczy pręt jest elementem zintegrowanego urządzenia napędowego, które zawiera kontrolery i zamknięcie nastawcze, zwłaszcza zamknięcie sprężyste oraz jest wyposażone w korpus w postaci stalowego koryta, stanowiącego podrozjazdnicę i unieruchomionego względem elementów skrzydłowych.

Korzystnie, nastawczy pręt jest niezależnym od urządzenia napędowego elementem, połączonym z zamknięciem nastawczym, sprzęgniętym z jednostką napędową urządzenia napędowego, zwłaszcza jednostką napędową typu zwrotnicowego, przy czym zamknięcie nastawcze i jednostka napędowa urządzenia napędowego są ulokowane w korpusie w postaci stalowego koryta, stanowiąc ego podrozjazdnicę i unieruchomionego względem elementów skrzydłowych.

Przestawczy mechanizm, przenoszący ruch ostrza dzioba na pomocniczy odcinek przestawiania dzioba, zawiera:

- dwie trójramienne przestawcze dźwignie, które mają zarys zbliżony kształtem do litery „T” lub „Y” i stanowią krótsze boki czworoboku przegubowego przestawczego mechanizmu, oraz które są ułożyskowane wychylnie w korpusach z podstawami w formie płyt, przytwierdzonych do podrozjazdnic, z tym że każda z dźwigni ma dwa dolne ramiona - pierwsze i drugie, które w obu dźwigniach mają stałą i jednakową długość, a ponadto każda z dźwigni ma trzecie, górne ramię o regulowanej długości, przy czym dolne ramiona są w każdej z dźwigni usytuowane naprzeciw siebie, w lustrzanym odbiciu względem płaszczyzny przechodzącej przez oś obrotu dźwigni i wzdłużną oś trzeciego, górnego ramienia, a korzystnie dolne ramiona są w każdej z dźwigni prostopadłe do wzdłużnej osi jej trzeciego ramienia;

- dwa ściągi w formie prętów o regulowanej długości, stanowiące dłuższe boki czworoboku przegubowego, połączone przegubowo z dolnymi ramionami o stałej długości trójramiennych przestawczych dźwigni, tak że jeden ściąg łączy pierwsze dolne ramię pierwszej przestawczej dźwigni z pierwszym dolnym ramieniem drugiej przestawczej dźwigni, a drugi ściąg łączy drugie dolne ramię pierwszej przestawczej dźwigni z drugim dolnym ramieniem drugiej przestawczej dźwigni;

- pierwszy przestawczy łącznik o regulowanej długości, połączony przegubowo jednym końcem z pierwszym przestawczym uchwytem, a drugim końcem z górnym ramieniem pierwszej przestawcze] dźwigni, które to górne ramię pierwszej przestawczej dźwigni jest skierowane ku gardzieli krzyżownicy;

- drugi przestawczy łącznik o regulowanej długości, połączony przegubowo jednym końcem z górnym ramieniem drugiej przestawczej dźwigni, które to górne ramię drugiej przestawczej dźwigni jest skierowane ku gardzieli krzyżownicy, przy czym drugi koniec przestawczego łącznika jest połączony przegubowo z drugim przestawczym uchwytem, przymocowanym do dzioba w obszarze pomocniczego odcinka (punktu) przestawiania dzioba.

Korzystnie, ściąg zawiera na jednym z końców gwintowany otwór, w który jest wkręcony jeden koniec rzymskiej śruby, podczas gdy na drugi koniec rzymskiej śruby jest nakręcona gwintowan a tuleja, sprzęgnięta przegubowo z przestawczą dźwignią.

Korzystnie, przestawczy łącznik zawiera trzpień, na obu końcach którego są uformowane gwinty drugiej rzymskiej śruby, na którą z kolei są nakręcone z obu stron drugie gwintowane tuleje, sprzęgnięte przegubowo z jednej strony z przestawczą dźwignią, pierwszą albo drugą, a z drugiej strony z przestawczym uchwytem, pierwszym albo drugim.

Korzystnie, każda z przestawczych dźwigni ma trzon, ułoż yskowany wychylnie w korpusie, który to korpus ma w poprzecznym przekroju zarys zbliżony do obróconej poziomo litery „U” i zawiera podstawę w formie płyty, a ponadto w ramionach korpusu są uformowane otwory dla sworznia, na którym w szczelinie między ramionami korpusu jest ułożyskowany trzon dźwigni, przy czym trzon każdej z dźwigni ma dwa jednakowe dolne ramiona o stałej długości, pierwsze i drugie, oraz jest wyposażony w trzecie, górne ramię w formie belki o regulowanej długości, usytuowane prostopadle do pozostałych dwóch dolnych ramion o stałej długości, które to górne ramię jest przytwierdzone do trzonu dźwigni dwoma dociskowymi śrubami, przełożonymi przez owalne otwory belki stanowiącej górne ramię, przy czym na przylegających do siebie powierzchniach trzonu dźwigni i górnego ramienia są uformowane ząbki. Ponadto zaś, na końcu każdego z trzech ramion obu dźwigni jest uformowany otwór dla elementów złącznych, łączących przegubowo te ramiona ze ściągami i z przestawczymi łącznikami.

Korzystnie krzyżownica ma dziób, uformowany z dwóch profili nawierzchniowych, z których jeden stanowi dziób główny, a drugi - dziób pomocniczy, przy czym oba profile są skręcone ze sobą śrubami i połączone z szynami dziobowymi.

Korzystnie krzyżownica ma monolityczny dziób, który od strony wylotu krzyżownicy jest połączony z odcinkami prz yłączeniowymi szyn dziobowych.

Korzystnie w pierwszej i drugiej postaci wzoru krzyżownica ma elementy skrzydłowe w postaci profili skrzydłowych uformowanych w bloku skrzydłowym, przytwierdzonym do podrozjazdnic.

Korzystnie krzyżownica ma elementy skrzydłowe w postaci szyn z kształtownika szynowego, przytwierdzonych do podrozjazdnic.

Oczywistym i zrozumiałym dla znawcy jest to, że krzyżownica musi ponadto zawierać szereg znanych kontrolerów i czujników wraz z ich osprzętem elektrycznym, a także kołków, sworzni, podkładek, zawleczek i podobnego rodzaju wymaganych przepisami eksploatacyjnymi elementów, pozwalających na jej bezpieczną i bezawaryjną eksploatację, co jednak nie zmienia, w niczym istoty rozwiązania.

Zrozumiałym dla znawcy jest również i to, że w krzyżownicach zawierających dziób monolityczny, dla umożliwienia przemieszczania się dzioba z jednego skrajnego położenia w drugie, odcinek przyłączeniowy jednej szyny dziobowej ma znane skośne rozcięcie dylatacyjne, podczas gdy odcinek przyłączeniowy drugiej szyny dziobowej jest elementem sprężynującym, który trwale łączy dziób z szyną dziobową. Natomiast w krzyżownicach zawierających dziób z dwóch profili nawierzchniowych, oba profile są skręcone ze. sobą śrubami, tak aby umożliwiały odpowiedni docisk profili, a zarazem ich przesunięcie względne przy zmianie położenia dzioba.

Wynalazek w pełni eliminuje niedogodności znane ze stanu techniki. Dzięki zastosowaniu przestawczego mechanizmu zawierającego czworobok przegubowy, przy przestawianiu dzioba krzyżo wnicy z jednego skrajnego położenia w drugie, zawsze pręt jednego ze ściągów mechanizmu pracuje pod obciążeniem rozciągającym, co eliminuje ryzyko wyboczenia się pręta drugiego ściągu i niepełnego dolegania dzioba do elementu skrzydłowego, zwłaszcza przy eksploatacji krzyżownicy w warunkach zwiększonych oporów przedstawiania dzioba, a poza tym ogranicza luzy przestawczego mechanizmu przy przestawianiu dzioba.

Konstrukcja krzyżownicy jest zwarta, a jej elementy wrażliwe na ewentualne uszkodzenie, jak przestawczy mechanizm przeniesienia napędu ostrza dzioba, a także dodatkowe elementy wymagane dla praktycznej eksploatacji krzyżownicy, takie np. jak kontrolery, mogą zostać zamontowane pomiędzy szynami toku, tak aby żaden z nich nie wychodził poza obrys toru.

Całą krzyżownicę wraz z urządzeniem napędowym, przestawczym mechanizmem przeniesienia ruchu ostrza dzioba i ewentualnie kontrolerami z osprzętem elektrycznym, można zmontować i wyregulować geometrię krzyżownicy u producenta, a następnie w całości konstrukcji przewieźć w miejsce montażu w terenie, co pozwala zminimalizować czynności przy montażu w szlaku kolejowym.

Ponadto dzięki zastosowaniu śrub rzymskich, regulacja długości ściągów i przestawczych łączników jest regulacją płynną. Dodatkowo, użycie śrub rzymskich w tych elementach eliminuje konieczność odłączania ściągów oraz przestawczych łączników od ramion trójramiennych przestawczych dźwigni dla przeprowadzenia regulacji długości wspomnianych elementów, co pozwala znacznie zmniejszyć pracochłonność tej czynności.

Przedmiot wynalazku w czterech przykładach wykonania uwidoczniono na załączonym rysunku, na którym:

Fig. 1 przedstawia pierwszy przykład wykonania krzyżownicy blokowej, o dziobie z dwóch profili nawierzchniowych, wraz z przestawczym mechanizmem przeniesienia ruchu ostrza dzioba, urządzeniem napędowym ostrza dzioba oraz szynami toku głównego i zwrotnego, w widoku z góry;

Fig. 2 przedstawia drugi przykład wykonania krzyżownicy blokowej, o dziobie monolitycznym, wraz z przestawczym mechanizmem przeniesienia ruchu ostrza dzioba, urządzeniem napędowym ostrza dzioba oraz szynami toku głównego i zwrotnego, w widoku z góry;

Fig. 3 przedstawia trzeci przykład wykonania krzyżownicy, z szynami skrzydłowymi z kształtowników szynowych i dziobie z dwóch profili nawierzchniowych, wraz z przestawczym mechanizmem przeniesienia ruchu ostrza dzioba, urządzeniem napędowym ostrza dzioba oraz szynami toku głównego i zwrotnego, w widoku z góry;

Fig. 4 przedstawia czwarty przykład wykonania krzyżownicy, z szynami skrzydłowymi z kształtowników szynowych i dziobie monolitycznym, wraz z przestawczym mechanizmem przeniesienia ruchu ostrza dzioba, urządzeniem napędowym ostrza dzioba oraz szynami, toku głównego i zwrotnego, w widoku z góry;

Fig. 5 przedstawia schematyczny widok z góry krzyżownicy w przykładach pierwszym i trzecim, o dziobie z dwóch profili nawierzchniowych, wraz z przestawczym mechanizmem przeniesienia ruchu ostrza dzioba i nastawczym uchwytem ostrza dzioba, z pominięciem elementów skrzydłowych i szyn toków; Fig. 6 przedstawia przekrój A-A (bez tła) zaznaczony na fig. 1 z dziobem krzyżownicy w położeniu neutralnym;

Fig. 7 przedstawia przekrój A-A (bez tła) zaznaczony na fig. 1 z dziobem krzyżownicy w pierwszym skrajnym (lewym) położeniu;

Fig. 8 przedstawia przekrój A-A (bez tła) zaznaczony na fig. 1 z dziobem krzyżownicy w drugim skrajnym (prawym) położeniu;

Fig. 9 przedstawia przekrój B-B (bez tła) zaznaczony na fig. 1 z dziobem krzyżownicy w położeniu neutralnym;

Fig. 10 przedstawia przekrój B-B (bez tła) zaznaczony na fig. 1 z dziobem krzyżownicy w pierwszym skrajnym (lewym) położeniu;

Fig. 11 przedstawia przekrój B-B (bez tła) zaznaczony na fig. 1 z dziobem krzyżownicy w drugim skrajnym (prawym) położeniu;

Fig. 12 przedstawia schematyczny widok z góry krz yżownicy w przykładach drugim i czwartym, o dziobie monolitycznym, wraz z przestawczym mechanizmem przeniesienia ruchu ostrza dzioba i nastawczym uchwytem ostrza dzioba, z pominięciem elementów skrzydłowych i szyn toków;

Fig. 13 przedstawia przekrój C-C (bez tła) zaznaczony na fig. 12;

Fig. 14 przedstawia przekrój D-D (bez tła) zaznaczony na fig. 12;

Fig. 15 przedstawia widok z góry pierwszej przestawczej trójramiennej dźwigni wraz z pierwszym przestawczym łącznikiem i pierwszym przestawczym uchwytem;

Fig. 16 przedstawia widok z góry drugiej przestawczej trójramiennej dźwigni wraz z drugim przestawczym łącznikiem i drugim przestawczym uchwytem;

Fig. 17 przedstawia przekrój E-E zaznaczony na fig. 16.

Zrozumiałym jest przy tym, że na rysunku pominięto te znane elementy krzyżownicy, które nie wpływają na istotę rozwiązania, mimo iż w praktyce występują one podczas eksploatacji krzyżownicy, umożliwiając efektywne przemieszczanie dzioba z jednego skrajnego położenia w drugie, między innymi takie jak znane skośne rozdęcie dylatacyjne odcinka przyłączeniowego szyny dziobowej, czy znane elementy sprężyste w złączach śrubowych łączących dwa profile nawierzchniowe tworzące dziób, zapewniające odpowiedni docisk profili do siebie, a zarazem ich przesunięcie względne przy zmianie położenia dzioba.

Krzyżownica z ruchomym dziobem do rozjazdów kolejowych, będąca przedmiotem wynalazku, ma dwa elementy skrzydłowe 1 i umieszczony między elementami skrzydłowymi 1 ruchomy dziób 2, którego ostrze spoczywa na pierwszych ślizgowych elementach 3a w postaci płyt. Dziób 2 krzyżownicy w skrajnym położeniu pierwszym lub drugim przylega do boku jednego lub drugiego elementu skrzydłowego 1.

Krzyżownicę według wynalazku opisano szczegółowo poniżej w czterech przykładach wykonania, które zachowując w pełni te same wspólne i istotne cechy techniczne, różnią się od siebie jedynie szczegółami konstrukcyjnymi znanych elementów, tj. elementów skrzydłowych 1 i dzioba 2.

W pierwszym przykładzie (fig. 1) krzyżownica ma elementy skrzydłowe 1 w postaci profili skrzydłowych, uformowanych w bloku skrzydłowym 4, przytwierdzonym do podrozjazdnic 5 krzyżownicy i do korpusu urządzenia napędowego N oraz ma ruchomy dziób 2 uformowany z dwóch profili nawierzchniowych K1 i K2, przechodzących w kierunku wylotu krzyżo wnicy w szyny dziobowe 6, przy czym jeden z profili K1 stanowi dziób główny, a drugi z profili K2 stanowi dziób pomocniczy. Oba profile K1 i K2 są ze sobą skręcone śrubami 7.

W drugim przykładzie (fig. 2) krzyżownica ma elementy skrzydłowe 1 w postaci profili skrzydłowych, uformowanych w bloku 4 skrzydłowym, przytwierdzonym do podrozjazdnic 5 krzyżownicy i do korpusu urządzenia napędowego N oraz ma ruchomy monolityczny dziób 2, który jest połączony z odcinkami przyłączeniowymi 8 szyn dziobowych 6.

W trzecim przykładzie (fig. 3) krzyżownica ma elementy skrzydłowe 1 w postaci szyn skrzydłowych, uformowanych ze znormalizowanych kształtowników szynowych, przytwierdzonych do podrozjazdnic 5 krzyżownicy i do korpusu urządzenia napędowego N oraz ma ruchomy dziób 2 uformowany z dwóch profili nawierzchniowych K1 i K2, przechodzących w kierunku wylotu krzyżownicy w szyny dziobowe 6, przy czym jeden z profili K1 stanowi dziób główny, a drugi z profili K2 stanowi dziób pomocniczy. Oba profile K1 i K2 są ze sobą skręcone śrubami.

W czwartym przykładzie (fig. 4) krzyżownica ma elementy skrzydłowe 1 w postaci szyn skrzydłowych, uformowanych ze znormalizowanych kształtowników szynowych, przytwierdzonych do podrozjazdnic 5 krzyżownicy i do korpusu urządzenia napędowego N oraz ma ruchomy monolityczny dziób 2, który jest połączony z odcinkami przyłączeniowymi 8 szyn dziobowych 6.

Krzyżownica według wynalazku ma w każdym z przykładów przestawczy mechanizm M przeniesienia napędu ostrza dzioba 2 na pomocniczy odcinek X (tzw. „punkt”) przestawiania dzioba 2. Mechanizm M, zawiera zespół w postaci czworoboku przegubowego, który jest usytuowany pomiędzy jednym z elementów skrzydłowych 1, a skrajną szyną 9 toku oraz jest przytwierdzony do podrozjazdni c 5 krzyżownicy i wychylnie ułoż yskowany względem nich.

Ostrze dzioba 2 krzyżownicy, które jest usytuowane w gardzieli G pomiędzy elementami skrzydłowymi 1, jest połączone z jednej strony, poprzez nastawczy uchwyt 10 z nastawczym prętem 11 sprzęgniętym z urządzeniem napędowym N.

Korzystnie w każdym z przykładów, urządzenie napędowe N jest urządzeniem zintegrowanym, które zawiera kontrolery i zamknięcie nastawcze oraz jest wyposażone w korpus w postaci stalowe go koryta, pełniącego funkcję podrozjazdnicy, usytuowanego pomiędzy pozostałymi podrozjazdnicami 5 krzyżownicy i unieruchomionego względem elementów skrzydłowych 1. W takim przypadku, nastawczy pręt 11 może być jednym z elementów zintegrowanego urządzenia napędowego N.

Ponadto w dalszych przykładowych wariantach rozwiązania, urządzenie napędowe N może zawierać jednostkę napędową, zwłaszcza jednostkę napędową typu zwrotnicowego, która jest sprzęgnięta z zamknięciem nastawczym, przy czym jednostka napędowa i zamknięcie nastawcze są ulokowane w korpusie w postaci stalowego koryta, pełniącego funkcję podrozjazdnicy, usytuowanego pomiędzy pozostałymi podrozjazdnicami 5 krzyżownicy i unieruchomionego względem elementów skrzydłowych

1. W takim przypadku, nastawczy pręt 11 może być samodzielnym elementem, połączonym z jednej strony z nastawczym uchwytem 10, a z drugiej z zamknięciem nastawczym sprzężonym z jednostką napędową urządzenia napędowego N.

Do drugiej (tj. przeciwległej względem nastawczego uchwytu 10) strony dzioba 2, przytwierdzony jest pierwszy przestawczy uchwyt 12, a do niego jest przegubowo przymocowany jeden koniec pierwszego przestawczego łącznika 13 o regulowanej długości.

Zarówno nastawczy uchwyt 10, jak i przestawczy uchwyt 12 mają postać wydłużonego ceownika, w celu wyprowadzenia tych uchwytów poza gardziel G krzyżownicy pod elementami skrzydłowymi 1, tak aby wspomniane skrzydłowe elementy 1 nie ograniczały ruchu uchwytów 10, 12 podczas przemieszczania ostrza dzioba 2 z jednego skrajnego położenia w drugie.

Pierwszy przestawczy łącznik 13 jest swym drugim końcem sprzęgnięty przegubow o z górnym ramieniem 14 pierwszej trójramiennej przestawczej dźwigni D1, która stanowi jeden z krótszych boków czworoboku przegubowego przestawczego mechanizmu M.

Czworobok przegubowy przestawczego mechanizmu M zawiera dwie trójramienne przestawcze dźwignie D1 i D2, stanowiące krótsze boki czworoboku oraz dwa ściągi 15 w formie prętów o regulowanej długości, stanowiące dłuższe boki czworoboku.

Przestawczy mechanizm M, zawierający wspomniany czworobok przegubowy, przenosi ruch ostrza dzioba 2 na ruch pomocniczego odcinka X przestawiania dzioba 2, który to pomocniczy odcinek X przestawiania dzioba 2 jest usytuowany zasadniczo w połowie długości dzioba 2 w kierunku wylotu krzyżownicy i spoczywa na drugich elementach ślizgowych 3b w postaci płyt, przytwierdzonyc h do podrozjazdnic 5.

Trójramienne przestawcze dźwignie D1 i D2, stanowiące krótsze boki czworoboku przegubowego, są ułożyskowane wychylnie na podstawach 16 w formie płyt, przytwierdzonych do podrozjazdnic 5 pomiędzy szynami 9 toku.

W prezentowanych przykładach, każda z przestawczych dźwigni D1, D2 ma dwa dolne ramiona - pierwsze 17 i drugie 18, o stałej i jednakowej długości, które są w każdej z dźwigni D1, D2 usytuowane współosiowo, w lustrzanym odbiciu, naprzeciw siebie. Ponadto obie dźwignie D1, D2 mają trzecie, górne ramiona 14, 19 o regulowanej długości, które są usytuowane prostopadle do wspomnianych dolnych ramion 17, 18 o stałej długości, przez co zarys dźwigni D1, D2 jest zbliżony kształtem do litery „T”. W innych przykładach, wykonania dolne ramiona (17), (18) mogą w każdej z dźwigni (D1), (D2) być usytuowane naprzeciw siebie oraz symetrycznie względem płaszczyzny przechodzącej przez oś obrotu dźwigni (D1), (D2) i wzdłużną oś trzeciego ramienia (14), (19), lecz ukośnie względem trzecich ramion 14, 19, przez co zarys dźwigni D1, D2 będzie w tych przykładach zbliżony kształtem do litery „Y”.

Ściągi 15 stanowiące dłuższe boki czworoboku przegubowego mechanizmu M, są usytuowane wzdłuż szyn 9 toku. Ściągi 15 mają regulowaną długość i są przegubowo połączone z dolnymi ramionami 17, 18 przestawczych dźwigni D1, D2 tak, że jeden ściąg 15 łączy pierwsze dolne ramię 17 pierwszej dźwigni D1 z pierwszym dolnym ramieniem 17 drugiej dźwigni D2, a drugi ściąg 15 łączy drugie dolne ramię 18 pierwszej dźwigni D1 z drugim dolnym ramieniem 18 drugiej dźwigni D2.

Trzecie, górne ramiona 14, 19 obu przestawczych dźwigni D1, D2 są skierowane ku gardzieli G krzyżownicy. Jak już wspomniano, do górnego ramienia 14 pierwszej przestawczej dźwigni D1 jest przegubowo przyłączony drugi koniec pierwszego przestawczego łącznika 13. Natomiast do górnego ramienia 19 drugiej przestawczej dźwigni D2 jest przegubowo przyłączony jeden koniec drugiego przestawczego łącznika 20 o regulowanej długości, zaś drugi koniec drugiego przestawczego łącznika 20 jest przegubowo przyłączony do drugiego przestawczego uchwytu 21, przytwierdzonego do pomocniczego odcinka X przestawiania dzioba 2, usytuowanego poza gardzielą G krzyżownicy w kierunku jej wylotu, który to odcinek X stanowi w praktyce eksploatacyjnej pomocnicze miejsce (punkt) przestawiania dzioba 2.

Drugi przestawczy uchwyt 21 ma kształt wydłużonego ceownika, w celu wyprowadzenia go poza elementy skrzydłowe 1 pod dziobem 2 i elementami skrzydłowymi 1, tak aby te elementy krzyżownicy nie ograniczały ruchu drugiego przestawczego uchwytu 21 podczas przemieszczania dzioba 2 z jednego skrajnego położenia w drugie.

W celu regulacji długości, oba ściągi 15 zawierają na jednym z ich końców gwintowany otwór, w który jest wkręcony jeden koniec rzymskiej śruby 22, podczas gdy na drugi koniec rzymskiej śruby 22 jest nakręcona gwintowa tuleja 23, sprzęgnięta przegubowo z dolnym ramieniem - pierwszym 17 albo drugim 18, przestawczej dźwigni D1 albo D2.

Ponadto w celu regulacji długości, każdy z przestawczych łączników 13, 20 zawiera trzpień, na obu końcach którego są uformowane gwinty drugiej rzymskiej śruby 24, na którą z kolei są nakręcone z obu stron drugie gwintowane tuleje 25, sprzęgnięte przegubowo z jednej strony z górnym ramieniem 14, 19 przestawczej dź wigni, pierwszej D1 albo drugiej D2, a z drugiej strony z przestawczym uchwytem, pierwszym 12 albo drugim 21.

Każda z przestawczych dźwigni D1, D2 ma trzon 26 ułoż yskowany wychylnie w korpusie 27, który to korpus 27 ma w poprzecznym przekroju zarys zbliżony do obróconej poziomo litery „U” i zawiera podstawę 16 w formie płyty, przystosowanej do mocowania do podrozjazdnic 5, przy czym w ramionach korpusu 27 są uformowane otwory dla sworznia 28, na którym w szczelinie między ramionami korpusu 27 jest ułożyskowany trzon 26 dźwigni D1, D2. Trzon 26 każdej z dźwigni D1, D2 wyposażony jest w dwa jednakowe dolne ramiona 17, 18 o stałej długości oraz w trzecie, górne ramię 14, 19 w formie belki o regulowanej długości, usytuowane prostopadle do pozostałych dwóc h dolnych ramion 17, 18. Trzecie, górne ramię 14, 19 każdej z dźwigni D1, D2 jest przytwierdzone do trzonu 26 dwoma dociskowymi śrubami 29, przełożonymi przez owalne otwory belki stanowiącej trzecie ramię 14, 19, przy czym na przylegających do siebie powierzchniach trzonu 26 dźwigni i trzeciego ramienia 14, 19 są uformowane ząbki 2. Dodatkowo, na końcu każdego z trzech ramion 14, 17, 18, 19 każdej z dźwigni D1, D2 jest uformowany otwór 30 dla elementów złącznych, przykładowo sworzni, łączących przegubowo te ramiona 14, 17, 18, 19 dźwigni D1, D2 ze ściągami 15 i przestawczymi łącznikami 13, 20.

Jest przy tym zrozumiałym dla znawcy, że długość trzeciego, górnego ramienia 14 pierwszej przestawczej dźwigni D1 jest większa niż długość trzeciego, górnego ramienia 19 drugiej przestawczej dźwigni D2, z uwagi na to, iż przy przestawianiu dzioba 2 z jednego skrajnego położenia w drugie, przemieszczenie ostrza dzioba 2 jest większe od przemieszczenia pomocniczego odcinka X przestawiania dzioba 2.

Wykaz oznaczeń

- elementy skrzydłowe

- dziób

3a - pierwsze ślizgowe elementy

3b - drugie ślizgowe elementy

- blok krzyżownicy

- podrozjazdnice

- szyny dziobowe

- śruby profili dzioba

- przyłączeniowe odcinki

- szyny toku

- nastawczy uchwyt

- nastawczy pręt

- pierwszy przestawczy uchwyt

- pierwszy przestawczy łącznik

- trzecie, górne ramię pierwszej przestawczej dźwigni

- ściąg

- podstawa korpusu dźwigni

- pierwsze, dolne ramię przestawczej dźwigni

- drugie, dolne ramię przestawczej dźwigni

- trzecie, górne ramię drugiej przestawczej dźwigni

- drugi przestawczy łącznik

21 - 22 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 - 28 - 29 - 30 -	drugi przestawczy uchwyt rzymska śruba gwintowana tuleja druga rzymska śruba druga gwintowana tuleja trzon przestawczej dźwigni korpus przestawczej dźwigni sworzeń dociskowe śruby otwór w ramionach dźwigni
D1 - D2 - G - K1 - K2 - M - N - X - Z -	pierwsza przestawcza dźwignia druga przestawcza dźwignia gardziel krzyżownicy pierwszy profil dzioba drugi profil dzioba przestawczy mechanizm urządzenie napędowe pomocniczy odcinek przestawiania dzioba ząbki

Claims (11)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Krzyżownica z ruchomym dziobem, zwłaszcza do rozjazdów kolejowych, mająca przytwierdzone do podrozjazdnic elementy skrzydłowe w postaci dwóch szyn skrzydłowych z kształtownika szynowego lub w postaci bloku z dwoma profilami skrzydłowymi i umieszczony pomiędzy elementami skrzydłowymi ruchomy dziób, który spoczywa na ślizgo wych elementach, i który w skrajnym pierwszym lub drugim położeniu przylega do boku jednego lub drugiego elementu skrzydłowego, a ponadto wyposażona w nastawczy pręt, sprzęgnięty z urządzeniem napędowym, przestawiający dziób w pierwsze i drugie skrajne położenie oraz w przestawczy mechanizm, przenoszący ruch ostrza dzioba na pomocniczy odcinek przestawiania dzioba, który to mechanizm jest usytuowany pomiędzy szynami toku i przytwierdzony do podrozjazdnic krzyżownicy, znamienna tym, że ostrze dzioba (2), usytuowane w gardzieli (G) między elementami skrzydłowymi (1), połączone jest z jednej strony, poprzez nastawczy uchwyt (10), z nastawczym prętem (11) sprzęgniętym z urządzeniem napędowym (N), które jest unieruchomione względem elementów skrzydłowych (1), zaś z drugiej strony ostrze dzioba (2) jest, poprzez pierwszy przestawczy uchwyt (12) i pierwszy przestawczy łącznik (13), sprzęgnięte z jednym z krótszych boków czworoboku przegubowego, będącego zespołem przestawczego mechanizmu (M), przy czym krótsze boki czworoboku przegubowego stanowią trójramienne dźwignie (D1), (D2), które są wychylnie ułożyskowane względem podrozjazdnic (5) i połą- czone ze sobą za pośrednictwem dłuższych boków czworoboku przegubowego, które to dłuższe boki stanowią ściągi (15) usytuowane wzdłuż szyn (9) toku, oraz który to przestawczy mechanizm (M) jest drugim z krótszych boków czworoboku przegubowego sprzęgnięty, poprzez drugi przestawczy łącznik (20) i drugi przestawny uchwyt (21), z pomocniczym odcinkiem (X) przestawiania dzioba (2), usytuowanym poza gardzielą (G) krzyżownicy w kierunku jej wylotu.
2. 2. Krzyżownica z ruchomym dziobem według zastrz. 1, znamienna tym, że nastawczy pręt (11) jest elementem zintegrowanego urządzenia napędowego (N), które zawiera kontrolery i zamknięcie nastawcze, zwłaszcza sprężyste oraz jest wyposażone w korpus w postaci stalowego koryta, stanowiącego podrozjazdnicę i unieruchomionego względem elementów skrzydłowych (1).
3. 3. Krzyżownica z ruchomym dziobem według zastrz. 1, znamienna tym, że nastawczy pręt (11) jest niezależnym od urządzenia napędowego (N) elementem, połączonym z zamknięciem nastawczym, sprzęgniętym z jednostką napędową urządzenia napędowego (N), zwłaszcza zwrotnicową, przy czym zamknięcie nastawcze i jednostka napędowa urządzenia napędowego (N) są ulokowane w korpusie w postaci stalowego koryta, stanowiącego podrozjazdnicę i unieruchomionego względem elementów skrzydłowych (1).
4. 4. Krzyżownica z ruchomym dziobem według zastrz. 1, znamienna tym, że przestawczy mechanizm (M), przenoszący ruch ostrza dzioba (2) na pomocniczy odcinek (X) przestawiania dzioba (2), zawiera:

   - dwie trójramienne przestawcze dźwignie (D1), (D2), mające zarys zbliżony kształtem do litery „T” lub „Y” i stanowiące krótsze boki czworoboku przegubowego mechanizmu (M), które są ułożyskowane wychylnie w korpusach (27) z podstawami (16) w formie płyt, przytwierdzonych do podrozjazdnic (5), z tym że każda z dźwigni (D1), (D2) ma dwa dolne ramiona pierwsze (17) i drugie (18), które w obu dźwigniach (D1), (D2) mają stałą i jednakową długość, a ponadto każda z dźwigni (D1), (D2) ma trzecie, górne ramię (14), (19) o regulowanej długości, przy czym dolne ramiona (17), (18) są w każdej z dźwigni (D1), (D2) usytuowane naprzeciw siebie, w lustrzanym odbiciu względem płaszczyzny przechodzącej przez oś obrotu dźwigni (D1), (D2) i wzdłużną oś trzeciego, górnego ramienia (14), (19), a korzystnie dolne ramiona (17), (18) są w każdej z dźwigni (D1), (D2) prostopadłe do wzdłużnej osi jej trzeciego ramienia (14), (19);

   - dwa ściągi (15) w formie prętów o regulowanej długości, stanowiące dłuższe boki czworoboku przegubowego, połączone przegubowo z dolnymi ramionami (17), (18) o stałej długości trójramiennych przestawczych dźwigni (D1), (D2) tak, że jeden ściąg (15) łączy pierwsze dolne ramię (17) pierwszej przestawczej dźwigni (D1) z pierwszym dolnym ramieniem (17) drugiej przestawczej dźwigni (D2), a drugi ściąg (15) łączy drugie dolne ramię (18) pierwszej przestawczej dźwigni (D1) z drugim dolnym ramieniem (18) drugiej przestawczej dźwigni (D2);

   - pierwszy przestawczy łącznik (13) o regulowanej długości, połączony przegubowo jednym końcem z pierwszym przestawczym uchwytem (12), zaś drugim końcem z górnym ramieniem (14) pierwszej przestawczej dźwigni (D1), które to górne ramię (14) pierwszej przestawczej dźwigni (D1) jest skierowane ku gardzieli (G) krzyżownicy;

   - drugi przestawczy łącznik (20) o regulowanej długości, połączony przegubowo jednym końcem z górnym ramieniem (19) drugiej przestawczej dźwigni (D2), które to górne ramię (19) drugiej przestawczej dźwigni (D2) jest skierowane ku gardzieli (G) krzyżownicy, przy czym drugi przestawczy łącznik (20) jest drugim końcem połączony przegubowo z drugim przestawczym uchwytem (21), przymocowanym do dzioba (2) w obszarze pomocniczego odcinka (X) przestawiania dzioba (2).
5. 5. Krzyżownica z ruchomym dziobem według zastrz. 1 albo 4, znamienna tym, że ściąg (15) zawiera na jednym z końców gwintowany otwór, w który jest wkręcony jeden koniec rzymskiej śruby (22), podczas gdy na drugi koniec rzymskiej śruby (22) jest nakręcona gwintowana tuleja (23), sprzęgnięta przegubowo z dolnym ramieniem (17), (18) przestawczej dźwigni (D1), (D2).
6. 6. Krzyżownica z ruchomym dziobem według zastrz. 1 albo 4, znamienna tym, że przestawczy łącznik (13), (20) zawiera trzpień, na obu końcach którego są uformowane gwinty drugiej rzymskiej śruby (24), na którą z kolei są nakręcone z obu stron drugie gwintowane tuleje (25), sprzęgnięte przegubowo z jednej strony z przestawczą dźwignią, pierwszą (D1) albo drugą (D2), a z drugiej strony z przestawczym uchwytem, pierwszym (12) albo drugim (21).
7. 7. Krzyżownica z ruchomym dziobem według zastrz. 1 albo 4, znamienna tym, że każda z przestawczych dźwigni (D1), (D2) ma trzon (26), ułożyskowany wychylnie w korpusie (27), który to korpus (27) ma w poprzecznym przekroju zarys zbliżony do obróconej poziomo litery „U” i zawiera podstawę (16) w formie płyty, a ponadto w ramionach korpusu (27) są uformowane otwory dla sworznia (28), na którym w szczelinie między ramionami korpusu (27) jest ułożyskowany trzon (26) dźwigni (D1), (D2), przy czym trzon (26) każdej z dźwigni (D1), (D2) ma dwa jednakowe dolne ramiona o stałej długości, pierwsze (17) i drugie (18) oraz jest wyposażony w trzecie, górne ramię (14), (19) w formie belki o regulowanej długości, usytuowane prostopadle do dwóch dolnych ramion (17), (18) o stałej długości, które to górne ramię (14), (19) jest przytwierdzone do trzonu (26) dźwigni (D1), (D2) dwoma dociskowymi śrubami (29), przełożonymi przez owalne otwory belki stanowiącej górne ramię (14), (19), przy czym na przylegających do siebie powierzchniach trzonu (26) i górnego ramienia (14), (19) są uformowane ząbki (Z), a ponadto na końcu każdego z trzech ramion (14), (17), (18), (19) obu dźwigni (D1), (D2) jest uformowany otwór (30) dla elementów złącznych, łączący ch przegubowo te ramiona (14), (17), (18), (19) ze ściągami (15) i z przestawczymi łącznikami (13), (20).
8. 8. Krzyżownica z ruchomym dziobem według zastrz. 1, znamienna tym, że ma dziób (2), uformowany z dwóch profili nawierzchniowych (K1), (K2), z których jeden (K1) stanowi dziób główny, a drugi (K2) dziób pomocniczy, przy czym oba profile (K1), (K2) są skręcone ze sobą śrubami (7) i połączone z szynami dziobowymi (6).
9. 9. Krzyżownica z ruchomym dziobem według zastrz. 1, znamienna tym, że ma monolityczny dziób (2), który od strony wylotu krzyżownicy jest połączony z odcinkami przyłączeniowymi (8) szyn dziobowych (6).
10. 10. Krzyżownica z ruchomym dziobem według zastrz. 1, znamienna tym, że ma elementy skrzydłowe (1) w postaci profili skrzydłowych, uformowanych w bloku skrzydłowym (4), przytwierdzonym do podrozjazdnic (5).
11. 11. Krzyżownica z ruchomym dziobem według zastrz. 1, znamienna tym, że ma elementy skrzydłowe (1) w postaci szyn z kształtownika szynowego, przytwierdzonych do podrozjazdnic (5).