Zapotrzebowanie oleju przez pigmenty przy wytwarzaniu farb gotowych do malo¬ wania jest zalezne od wielkosci czastek u- zytych farb pigmentowych. Im mniejsza jest wielkosc tych czastek, tym wieksze jest zapotrzebowanie oleju. Przyczyna te¬ go zjawiska nie zostala jeszcze dostatecz¬ nie wyjasniona. Jednakze nie jest rzecza bez znaczenia pod wzgledem zapotrzebo¬ wania oleju wielkosc powierzchni czastek przypadajaca na jednostke wagi danej substancji, jak równiez objetosc porów.Jako ilosc najmniejsza, niezbedna do wy¬ tworzenia pasty z pigmentu, ustalona zo¬ stala pewna wartosc, tak zwana liczba ole¬ jowa, okreslana za pomoca rozmaitych sposobów, które jednakze zasadniczo nie róznia sie od siebie. Liczba olejowa okre¬ sla ilosc oleju, która jest potrzebna, aby mieszanina oleju i pigmentu pod dziala¬ niem równomiernego rozcierania pod ci¬ snieniem zostala przeprowadzona ze stanu kruchego w postac spoistej i plastycznej pasty.Gruboziarnista minia olowiowa posia¬ da np. liczbe olejowa wynoszaca okolo 6,0, drobnoziarnista natomiast posiada liczbe olejowa wynoszaca 9,0 — 9,5. Jezeli jed-nak liczba olejowa nie znajduje sie w zad¬ nym okreslonym stosunku do ilosci oleju, jaka jest potrzebna do wytworzenia farby gotowej do malowania, to zaleznosc ta da¬ je sie stwierdzic o tyle, ze ilosc oleju do wytwarzania farby gotowej do malowania jest w ogólnosci tym wieksza, im wieksza jest liczba olejowa. Dotychczas nie mozna bylo z pigmentów o duzej liczbie olejowej wytworzyc ubogich w olej farb gotowych do malowania. Farba zawierajaca 84 cze¬ sci wagowe gruboziarnistej minii olowio¬ wej o liczbie olejowej 6,0 i 15 czesci wago¬ wych oleju lnianego wymaga w celu do¬ prowadzenia jej do stanu gotowosci do ma¬ lowania dodania jednej czesci wagowej Benzyny, podczas gdy farba przyrzadzona z 84 czesci wagowych drobnorozproszonej minii o liczbie olejowej 9,5 i 15 czesci wa¬ gowych oleju lnianego wymaga w celu do¬ prowadzenia jej do stanu farby gotowej dodania przynajmniej 4,0 — 4,5 czesci wa¬ gowych benzyny.Proponowano juz zmniejszac w rozmai¬ ty sposób liczbe olejowa, a takze ilosc ole¬ ju przy wytwarzaniu farby, gotowej do ma¬ lowania, przez poddanie suchego sproszko¬ wanego pigmentu silnemu stlaczaniu pod cisnieniem, wskutek czego przez brykieto- wanie zmniejsza sie objetosc. Jest to jed¬ nak sposób nieekonomiczny i wymaga istnienia przy wytwórni farb kosztownego dzialu maszyn.Wynalazek niniejszy wskazuje prosta droge, za pomoca której z pigmentów o du¬ zej liczbie olejowej otrzymuje sie gotowe do malowania farby o malej ilosci oleju. Te¬ go rodzaju pigmenty miesza sie wiec z mala iloscia oleju, przy czym nalezy miec na u- wadze, iz dodatek oleju winien byc mniej¬ szy od wykazanej liczby olejowej. Miesza¬ nine te uciera sie przy uzyciu sil sciskaja¬ cych, pod dzialaniem których mieszanina ta zostaje sprasowana tak, iz nastepuje zmniejszenie sie jej objetosci. Paste mie¬ sza sie, np. ugniatajac, i miele w zwykly sposób w mlynie lub na walcach. Przy tym sposobie pracy do ostatecznego przyrza¬ dzenia farby gotowej do malowania uzywa sie znacznie mniej oleju, niz w przypad¬ ku, gdy pigment zostaje odrazu zarobiony dostateczna iloscia oleju.Tylko tego rodzaju mieszanina olejo- wó-pigmentowa z mala iloscia oleju da¬ je sie mieszac i stlaczac tak, iz nastepuje zmniejszenie sie objetosci masy i wskutek tego przy przyrzadzaniu farby gotowej do malowania osiaga sie oszczednosc oleju.Do tego celu potrzebna jest maszyna do mieszania i ugniatania o duzej mocy. O ile- by natomiast podczas mieszania odrazu dodana byla taka ilosc oleju, aby mogla po¬ wstac mieszanina pólplynna, to bez wzgle¬ du na budowe urzadzen nie moznaby bylo uskutecznic dzialania zmniejszajacego ob¬ jetosc i stlaczajacego, poniewaz mieszani¬ na pólplynna nie poddawalaby sie stlacza¬ niu.Przyklad I. Drobnorozproszona mi¬ nie olowiowa o liczbie olejowej 9,5 ugnia¬ ta sie w mieszarce na paste *pi-zy "uzyciu 87 czesci wagowych sproszkowanej minii i 13 czesci wagowych oleju lnianego do¬ brze ja mieszajac oraz przeprowadzajac te mieszanine przez walce. Otrzymana pa¬ sta wymaga przy przygotowywaniu z niej farby gotowej do malowania jeszcze takiej ilosci oleju lnianego i srodka rozciencza¬ jacego, ze otrzymuje sie farbe zawieraja¬ ca okolo: 77% pigmentu, 20% oleju lnianego i 3% srodka rozcienczajacego.O ile jednak wytwarza sie paste w sto¬ sunku ilosciowym skladników wynosza¬ cym 92,5 czesci wagowych drobnoziarni¬ stej minii olowiowej i 7,5 czesci wagowych oleju lnianego, przy mieszaniu i zagniata¬ niu tej mieszaniny i przeprowadzaniu jej przez walce, to zuzywa sie znacznie mniej — 2 —oleju i srodka rozcienczajacego do wytwo¬ rzenia gotowej farby odpowiedniej doma¬ lowania, Otrzymuje sie dobra farbe goto¬ wa do malowania i zawierajaca: 84% minii olowiowej, 14% oleju lnianego oraz 1—2% srodka rozcienczajacego.Mozna przy tym, nie wplywajac na koncowa wydajnosc, po procesie ugniata¬ nia pasty i przed wprowadzaniem jej do walców dodawac do pasty nowe ilosci o- leju w celu zapobiezenia zbytnim napre¬ zeniom walców.Przyklad II. Stosujac sztuczna czer¬ wien zelazna o liczbie olejowej 17 — 18 jako pigment i mieszajac te paste w sto¬ sunku ilosciowym skladników wynosza¬ cym 70 czesci wagowych czerwieni zelaz¬ nej i 30 czesci wagowych oleju lnianego otrzymuje sie farbe gotowa do malowania dopiero przy uzyciu: 57 — 62% czerwieni zelaznej, 35 — 40% oleju lnianego oraz 3% srodka rozcienczajacego.Przy wytwarzaniu jednak pasty przy uzy¬ ciu 90% czerwieni zelaznej i 10% oleju lnianego przez mieszanie i zagniatanie tej mieszaniny tak dlugo, az stanie sie ona krucha, lecz równomiernie pastowata, zu¬ zywa sie znacznie mniej oleju. Otrzymuje sie farbe gotowa do malowania, o ile sklad¬ niki dobierze sie ilosciowo w sposób naste¬ pujacy: 77% czerwieni zelaznej, 20% oleju lnianego, 3% srodka rozcienczajacego.W tych wszystkich przypadkach paste po zmieszaniu ugniata sie w walcach raz jeden, przy czym przy wytwarzaniu farb ubogich w olej przed wprowadzeniem past tych do walców dodaje sie z przyczyn Wy¬ zej podanych nowe ilosci oleju lnianego.Farby wytworzone wedlug tego sposo¬ bu z pigmentów o duze) liczbie olejowej daja powloke blyszczaca, która jest ela¬ styczna i pod wzgledem innych swych wla¬ sciwosci wykazuje sie jako nasycona ole¬ jem.Sposób niniejszy posiada wazne zna¬ czenie przede wszystkim w zastosowaniu go do wytwarzania farb do gruntowania, do wytwarzania których z rozmaitych wzgledów pozadane sa farby ubogie w olej z mala zawartoscia srodka rozcienczaja¬ cego. Tak na przyklad przy stosowaniu sztucznej czerwieni zelaznej do wytwarza¬ nia farb do gruntowania stale powstawa¬ ly, z powodu wymaganej zawartosci oleju w farbach gotowych do malowania, trud¬ nosci, które nie istnieja przy zastosowaniu farby o zawartosci 20% oleju wytworzo¬ nej wedlug wynalazku niniejszego.Jezeli do tlenku zelaza, jako glównego pigmentu w ubogiej w olej farbie wytwo¬ rzonej wedlug wynalazku niniejszego, do¬ da sie chromianu olowiu, tlenku olowiu al¬ bo minii w ilosci np. 1Q — 20% w oblicze¬ niu na tlenek zelaza, to otrzymuje sie far¬ be do gruntowania o doskonalych wlasci¬ wosciach, zabezpieczajacych od rdzy, i o wybitnej zdolnosci krycia. PL