Wyrób pólfabrykatów w ksztalcie pierscieni, rozwalcowywanych nastepnie na sprezyny pierscieniowe lub pierscienie o podobnych powierzchniach, odbywa sie w ten sposób, ze surowe kawalki, odciete od pretów lub okraglaków walcowanych, przerabia sie zgruba na pierscienie zapo- moca napeczania, przygotowywania otwo¬ rów i przebijania tychze w tloczarce. Na¬ stepnie rozwalcowywanie tych pólfabryka¬ tów wykonywa sie w walcarce pierscienio¬ wej. Dotychczas przy tloczeniu pierscieni bylo pozadane, azeby ostateczny przekrój pólfabrykatu posiadal mozliwie plaskie po¬ wierzchnie czolowe oraz cylindryczne po¬ wierzchnie obwodowe. Dazenie do wyko¬ nywania tego ksztaltu na tloczarkach jest bledne wobec tego, ze wywalcowanie ta¬ kiego pierscienia wymaga wiele pracy na walcarce, a poza tern walce podlegaja bar¬ dzo wysokim naprezeniom, tak iz nastepu¬ je szybkie zuzycie sie ich, co wymaga cze¬ stych napraw walcarki, a mimo to wyrób jest czesto wadliwy.Wynalazek niniejszy polega na nada¬ niu pierscieniowemu pólfabrykatowi takie¬ go ksztaltu, zeby praca walcarek byla jak najmniejsza, zas nacisk walców bardzo nie¬ wielki, a tern samem i zuzycie ich bardzo male. Stosownie do wynalazku przez nape- czanie, przygotowywanie i wykonywanie otworów w odcinkach walcowanych okra¬ glaków nadaje sie pierscieniowemu pólfa¬ brykatowi w przekroju ksztalt nieokragly wzglednie wielokatny, np. tego rodzaju, ze strona zewnetrzna i wewnetrzna, jak rów-niez obydwie strony czolowe sa Wykrzy¬ wione wypukla, laczac sie ze soba poprzez zaokraglenie. Taki pólfabrykat pierscie¬ niowy, coprawda, pozornie rózni sie od przekroju pierscienia ostatecznego, np. sprezyny pierscieniowej, której przekrój posiada ostre kanty, a wewnetrzna po¬ wierzchnie obwodowa nawet wklesla, po¬ mimo to jednak przy walcowaniu uzyskuje sie wymienione zalety.Sposób wyrobu, zastosowany do wyna- v lazku, w swiych glównych fazach jest zna¬ ny. Odcinek walcowanego okraglaka podle¬ ga kolejno napeczaniu w kilku przyrza¬ dach, umieszczonych w jednej lub w dwóch tloczarkach, przyczem przygoto¬ wuje sie i wykoncza otwory. Aby tloczni¬ ki, wygniatajace otwór, stykaly sie z roz¬ grzanym przedmiotem tylko krótki czas, umieszcza sie je stosownie do wynalazku w górnej czesci przyrzadu, dzieki czemu centryczne ulozenie na dolnej plycie prasy jest ulatwione.W danym wypadku jest oczywiscie ko¬ nieczne, aby pomiedzy poszczególnemi za¬ biegami tloczenia, przedmiot byl za kaz¬ dym razem obrócony o 180° (t. j. spodem do góry).Ksztalt pierscieniowy wedlug wynalaz¬ ku posiada te zalete, ze moze byc otrzyma¬ ny przez tloczenie bez stosowania wiek¬ szych cisnien, poniewaz nie jest konieczne wtlaczanie tworzywa do ostrych zaglebien matrycy. Unika sie równiez w ten sposób tworzenia sie krawedzi (szwów), gdyz przestrzen wewnetrzna matryc jest nieco wieksza od objetosci przeksztalcanego tworzywa. Srednice tloczników obiera sie jak najmniejsza, aby umozliwic duzy sto¬ sunek przeksztalcenia na walcarce, dzieki czemu otrzymuje sie styczny uklad wló¬ kien, który wplywa korzystnie na wytrzy¬ malosc tworzywa, zwlaszcza jezeli chodzi o pierscienie sprezyste. Sposób tloczenia wedlug wynalazku, wobec malej straty czasu i nieznacznej utraty ciepla, umozli¬ wia bezposrednie walcowanie bez koniecz¬ nosci stosowania podgrzewania dodatko¬ wego.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania narzedzi tlocznych w celu blizszego wyjasnienia wyrobu pólfabryka¬ tów pierscieniowych sposobem wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia przyrzad do wytlaczania pierscieni w trzech zabiegach roboczych w przekroju podluznym przed wykonaniem suwu tloczenia, fig. 2 — prze¬ krój tegoz przyrzadu w chwili ukonczenia suwu tloczenia, fig. 3 i 4 przedstawiaja w zwiekszonej podzialce pólfabrykaty pier¬ scieniowe w przekroju osiowym, wykona¬ ne na powyzej wspomnianym przyrzadzie, fig. 5 przedstawia gotowa sprezyne pier¬ scieniowa, wykonana z pólfabrykatu pier¬ scieniowego.Na podstawie 1 przyrzadu, zamocowa¬ nego na stole tloczarki, umieszczona jest plyta 2, stozek centrujacy 3 i matryca 4 dla trzech zabiegów roboczych, w glowicy 5 zas przyrzadu jest umocowana górna plyta 6 z tlocznikami 7 i 8 oraz matryca 9 z tlocznikiem 10. Surowy produkt wyjscio¬ wy 11, odciety pila lub nozycami termicz- nemi od walcowanego okraglaka i nastep¬ nie ogrzany do odpowiedniej temperatury, ustawia sie na plycie 2 przy pomocy nie- przedstawionego na rysunku znanego uchwytu centrujacego. Podczas pracy tlocznik 7 zaglebia sie w produkcie wyj¬ sciowym 11. Tlocznik ten rozpiera pro¬ dukt 11, przyczem jednoczesnie plyty tloczne 2 i 6 napeczaja go, poczem produkt // zostaje przeniesiony na forme posred¬ nia.Produkt posredni 12 z wytloczonem za¬ glebieniem stozkowem, wykonany w pierw¬ szym zabiegu roboczym, zostaje obrócony o 180° i osadzony tern zaglebieniem na sto¬ zek centrujacy 3. Podczas nastepnego za¬ biegu w produkcie posrednim 12 zostaje przebite dno 13 zapomoca tlocznika 8, umo¬ cowanego w glowicy 5. Dla ulatwienia tego — 2 —zabiegu tlocznik 8 u dolu jest cylindrycz¬ ny, natomiast w dalszej swej czesci jest stozkowy, tak iz otwór produktu posred¬ niego 14 zostaje w znany sposób rozsze¬ rzony z drugiej strony. W tym drugim za¬ biegu roboczym zewnetrzna srednica pro¬ duktu posredniego 12 zostaje nieco po¬ wiekszona, a wysokosc jego zmniejsza sie, jak oznaczono cyfra 14.Pomiedzy drugim i trzecim zabiegiem roboczym produkt posredni 14 zostaje zno¬ wu obrócony o 180^. W ostatnim zabiegu tloczenia zostaja uksztaltowane powierzch¬ nie obwodowe pólfabrykatu 14. W ten spo¬ sób otrzymuje sie pierscien 15, którego ze¬ wnetrzne i wewnetrzne powierzchnie obwo¬ dowe posiadaja ksztalt wypukly. Równiez i czolowe powierzchnie 17 pierscienia 15 otrzymuja zakrzywienie wypukle dzieki odpowiedniemu uksztaltowaniu podstawo¬ wych powierzchni 18 matryc 4 i 9. Odpo¬ wiednio do zaokraglonych przejsc 19 mie¬ dzy temi powierzchniami oraz powierzch¬ niami tloczaka 10, równiez i zakrzywienia powierzchni obwodowych i czolowych 16 wzglednie 17 pierscienia 15 wypadaja la¬ godne, zas krzywe ich przeciec z pla¬ szczyzna przekroju przechodza poprzez lu¬ ki 20. Zamiast ograniczenia powierzchni pierscienia 15 zapomoca zakrzywionych li- nij, mozna przyjac za tworzaca powierzch¬ nie wielobok 21, jak przedstawiono na fig. 4. Powierzchnia przekroju jest ograniczona wtedy linjami krzywemi i lamanemi. Pól¬ fabrykat pierscieniowy 15, wytworzony w tloczarce, zostaje natychmiast rozwalcowa- ny.na walcarce np, w ksztalcie wewnetrz¬ nego pierscienia 22 sprezyny pierscienio¬ wej (fig, 5). PL