Przedmiot wynalazku niniej szego sta¬ nowi zaciskowy mechanizm zapadkowy, sprzegajacy przyrzad pomiarowy do gazu z licznikiem. Sluzy on, jak wiadomo, do zamiany postepowo-zwrotnego ruchu przy¬ rzadu pomiarowego na ruch obrotowy wa¬ lu licznika. W tyim celu proponowano juz zaopatrywanie walu licznika w beben z za¬ stosowaniem szczek zaciskowych, obejmu¬ jacych ów beben i polaczonych z ramie¬ niem napedowem przyrzadu pomiarowego w ten sposób, ze podczas ruchu ramienia napedowego w jednym kierunku szczeki zaciskaja sie na bebnie i obracaja go, a podczas ruchu ramienia w kierunku prze¬ ciwnym szczeki odchylaja sie wstecz nie pociagajac za soba bebna.W znanenu urzadzeniu tego rodzaju pa- lak naprezajacy, rozwierajacy i zwieraja¬ cy kleszcze utworzone z obu szczek zaci¬ skowych, jest polaczony przegubem z kaz¬ da .z obu szczek. Wedlug wynalazku nato¬ miast jeden; z obu przegubów zostaje zasta¬ piony w ten sposób, ze palak zaciskowy siega przymocowanym do niego pod katem kciukiem w otwarty nazewnatrz wykrój, wykonany w jednej ze szczeka Zapewnia to w porównaniu z urzadzeniem znainem pew-ne korzysci, które zostania wskazane poni¬ zej po opisaniu mechanizmu wedlug wyna¬ lazku niniejszego.Rysunek przedstawia mechatiizm zaci¬ skowy wedlug wynalazku.Beben 15 osadzony ma wale licznika o- bejmuja dwie szczeki zaciskowe 9 i 10 po¬ laczone ze soba przegubowo w miejscu 13.Na koncu szczeki 10 osadzony jest na sworzniu 8 palak 6, którego drugi koniec jest polaczony przegubowo sworzniem 12 z ramieniem napeck»wem 4, Wpoblizu sworznia 8 na palaku 6 umocowany jest kciuk! 14, wchodzacy w wykrój 16 wykona¬ ny w szczece 9. Palak 6 obejmuje beben 15 o tyle, ze srodek M bebna lezy na polu fcgfifaniczonem tym palakiem i cieciwa la¬ czaca sworznie 8 i 12.Od znanego obecnie urzadzenia, w któ- rem szczeka 9 i palak 6 sa polaczenie prze- guibem, przedmiot wynalazku niniejszego rózni sie tern, ze przekazywanie ruchu pa¬ laka zaciskowego szczece 9 uskutecznia sie zapomoca kciuka 14 wchodzacego w wy¬ krój 16. Przytem osiaga sie te zalete, ze szczeka 9 posiada swobode ruchów na sworzniu 13, a wiec w jednym przypadku przylega mocno do bebna 15, w drugim zas zwalnia go zupelnie. W urzadzeniu daw¬ nie jazem swobodna ruchliwosc szczeki 9 mozna bylo osiagnac, stosujac luzne pola¬ czenia przegubowe w mechanizmie zacisko¬ wym, co pogarszalo w niedopuszczalnej mierze dokladnosc przekazywania ruchu narzadu poniiarowiegpt licznikowi, a zafc&m i dokladnosc wskaizan gazomierza.Sprzezenie wedlug wynalazku palaka 6 ze szczeka 9 zapomoca kciuka 14 i wykroju 16 ze amonem takiem uksztaltowaniem pa¬ laka, Le obejmuje obi beben 15 o tyle, iz srodsk M jeigo przypada pomiedzy tym paJakiom a cieciwa, laczaca swomzniei fi, 12, wykazie1 p&tmdto te zalete, ze w razie zu¬ zycia sie szczek 9 i 10 lub bebna 15 przy stalytn skutku narzadu pomiarowego beben obraca sie o wiekszy kat. Licznik daje przeto wskazania wieksze, które wyrówny¬ waja wskazania mniejsze, powstajace wskutek zuzywania sie pozostalych narza¬ dów pomiarowych, a zwlaszcza rozciagania sie przepony. To powiekszenie kata obrotu bebna 15 wynika stad, ze w miare zuzycia sie szczeki zaciskowej sworzen 12, na któ¬ ry dziala ramie napedowe 4, przesuwa sie w kierunku punktu srodkowego' M, znaj¬ dujac sie na luku R, którego srodek krzy¬ wizny stanowi sworzen 8, wskutek tego prey stalym skoku h beben 15 obróci sie o kat a wiekszy od poprzedniego kata a.Takie zastosowanie sprezyny 7 pomie¬ dzy palakiem i szczeka 9, ze oddzialywa ona na koniec palaka 6 polaczony z ramie' niem napedowem 4, posiada te zalete, ze sila, wywierana sprezyna poprzez palak 6 i kciuk 14 na kleszcze, utworzone ze szczek 9 i 10, i zaciskajaca je, dziala na ramie dzwigni, równe mniej wiecej odleglosci po¬ miedzy sworzniami 12 i 8, a. wiec znacznie wieksze od istniejacego w urzadzeniu zna- nem, w którem sprezyna pomiedzy pala¬ kiem 6 i szczeka 10 miesci sie w bezposred- niem sasiedztwie sworznia przegubowego 8. Urzadzenie wedlug wynalazku pozwala przeto na stosowanie sprezyny znacznie slabszej. Poza tern wskutek takiego umie¬ szczenia sprezyny szczeka zaciskowa nie jest odciagana ku tylowi podczas biegu ja¬ lowego, lecz jest posuwana sprezyna na¬ przód.Szczeki zaciskowe ponadto obejmuja celowo osobny beben 3 osadzony na waie mechanizmu licznikowego. Na bebnie tym (fig. 3) osadzony jest pierscien zlozony z dwóch polówek 2 zaopatrzonych w zlobki i umocowanych na bebnie 3 zapomoca pier¬ scienia sprezynujacego 1. Umozliwia to wy¬ tworzenie w miejscach, w których po¬ wierzchnia obwodowa bebna dotyka po¬ wierzchni bocznych pierscienia, ostrych ka¬ tów oraz obróbke erbu konców -walca w spo¬ sób ciagly. W pewnych warunkach beben 3 i pierscien 2 mozna wykonywac przez - 2 -odtówahie iiatoysfeowe, prrfczem obydwie czesci odlewa sie jako calosc. Szczuki za¬ ciskowe mozna równiez wykonywac przez odlewanie natryskowe. PL